|
Partyzant, poeta...
Wawrzyniec Szarawara
(ur.: 21.08.1920 - zm.: 11.01.2009)
wspomnienie pośmiertne
 |
| (fot. Zbigniew Pałetko) |
5-02-2009
Wspomnienie pośmiertne Wawrzyńca Szarawary, wygłoszone przez Zbigniewa Pałetko - dotyczące działalności w Oddziale Armii Krajowej "Fundament" w Radziemicach oraz twórczości literackiej.
Wawrzyniec Szarawara urodził się 21 sierpnia 1920 roku w Dodowie, gm. Radziemice. Urodził się w niezamożnej, chłopskiej rodzinie, w której rodzice - Katarzyna z d. Rojek i ojciec Wojciech umieli przekazać synowi wiarę do Kościoła i miłość do Ojczyzny. Zmarł 11 stycznia 2008 roku w 89 roku życia.
Szkołę podstawową ukończył: klasy 1 do 5 w Zielenicach a klasy 6 do 7 w Łętkowicach. W 1945 roku ukończył Liceum Matematyczno - Przyrodnicze im. Tadeusza Kościuszki w Miechowie, uzyskując świadectwo dojrzałości - maturę. W czasie tajnego nauczania pisał wiersze z różnych okazji wprowadzając swoich nauczycieli z Kompletu Tajnego Nauczania w zachwyt i zdumienie. Od 1945 do 1949 roku kontynuował studia na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie, gdzie uzyskał tytuł magistra ekonomii.
Pracę zawodową rozpoczął 1 czerwca 1937 roku w Okręgowej Spółdzielni Mleczarskiej w Radziemicach, powiat Proszowice, jako pracownik działu księgowości, w której przepracował 12 lat. Po ukończonych studiach w 1949 roku rozpoczął prace w dziale rewizyjnym Centralnego Związku Spółdzielni Rolniczych w Krakowie jako lustrator do badań ksiąg rachunkowych bilansów. W Centralnym Związku Spółdzielni Rolniczych w Krakowie Wawrzyniec Szarawara przepracował 23 lata. Był wykładowcą w Centralnej Szkole Rewidentów Spółdzielni Mleczarskich. W roku 1972 objął funkcję wiceprezesa zarządu do spraw skupu i handlu w Krakowskiej Spółdzielni Mleczarskiej w Krakowie, którą pełnił przez 10 lat przechodząc na emeryturę w 1982 roku.
W okresie okupacji pracując w Okręgowej Spółdzielni Mleczarskiej w Radziemicach należał do Armii Krajowej, Oddziały "Fundament".. W czerwcu 1942 roku został zaprzysiężony jako żołnierz AK. przyjmując pseudonim "Sęp". Po wstąpieniu do A K. brał czynny udział w różnych akcjach bojowych. Jednym z ośrodków konspiracyjnej działalności w rejonie Radziemic była Okręgowa Spółdzielnia Mleczarska w Radziemicach, w której w tym czasie pracował jako księgowy. W zakamarkach budynków Spółdzielni Mleczarskiej:
- odbywały się tajne zebrania dowódców AK z rejonu Proszowic i Miechowa,
- przepisywano na maszynie do pisania komunikaty radiowe z zagranicy,
- drukowano na powielaczu tajną prasę, którą woźnicy mleka rozwozili,
- nabijano akumulatory do zasilania radiostacji znajdującej się w Przemęczanach i radia lampowego znajdującego się w Radziemicach,
- dokonywano przerzut masła dla potrzeb partyzantów lasów Nasiechowskich, - - fałszowano kwity dostaw kontyngentowych mleka rolnikom, chroniąc rolników przed aresztowaniem i wiele oraz wiele innych nielegalnych czynności.
W konspiracyjnych pracach Wawrzyniec Szarawara odgrywał zasadniczą rolę, wraz z Kierownikiem Mleczarni Józefem Błonieckim, który był wielkim patriotą.
Jego życie było dwukrotnie zagrożone. Po raz pierwszy w 1944 roku, kiedy Radziemicach przebywał niemiecki konfident Wojciech Ozdoba. W wyniku jego denuncjowania zginęło trzech niewinnych mężczyzn. Został zlikwidowany wyrokiem dowództwa Radziemickiego Oddziału Armii Krajowe "Fundament". W kieszeni znaleziono kartkę z nazwiskiem Szarawara Józef, której nie zdążył donieść do gestapo.
Po raz drugi zagrożone było jego życie w 1945 i 1946 roku po słynnej akcji w Bolowcu koło Pałecznica, gdzie był przez dowództwo AK wyznaczony do przesłuchiwania wraz z Janem Twardowski, członków bandy rabunkowej. Opuszcza swoja rodzinną miejscowość Dodów, ukrywając się u rodzin w Krakowie. Ukrywając się nie podzielił losu bestialsko zamordowanego Jan Twardowskiego i Józefa Duńca.
Pracując i mieszkając w Krakowie utrzymywał stały kontakt z rodzinną wsią Dodów. Był inicjatorem wielu czynów społecznych wchodząc w skład komitetu wiejskiego.
Po przejściu na emeryturę spełniają się Jego młodzieńcze marzenia podróżowania po świecie. Od 1982 roku opisuje wierszem różne, ważniejsze wydarzenia. Wstępuje do Białego Bractwa Literackiego przy Teatrze Regionalnym w Krakowie.
Opisał utworem wierszowym ponad 10 zagranicznych podróży, które były wydawane jako oddzielne tomiki.
Wawrzyniec Szarawara jako emeryt znany był powszechnie jako działacz społeczny w Krakowie oraz swojej miejscowości rodzinnej w Dodowie. W utworach wierszem pisanych opisywał wydarzenia i spostrzeżenia przestrzegając konsekwentnie układu chronologicznego. Opisywał nie tylko wydarzenia, ale również i ludzi. Do swej narracji wykorzystał dar swobodnego wypowiadania myśli. We własną narrację wplótł liczne myśli, relacje uczestników i przyjaciół tworząc barwne wręcz pasjonujące utwory poezji. Można w nich spotkać skrupulatne analizy i oceny, wynikające, z własnych bogatych doświadczeń życiowych. Posługuje się językiem literackim, który jest dla czytelnika czytelny i zrozumiały.
W utworach Wawrzyniec Szarawara wyrażał wielką wdzięczność do wsi polskiej, na której się urodził i wychował. Tematykę wsi opisywał w wielu utworach jak: "Praca Rolnika", "Chłopski protest", "Przełom wieków", "Jubileusz 100-lecia wsi Dodów", "Radziemice". Jest to wyraz wdzięczności autora do ludzi, którzy "Żywią i bronią".
Był autorem wielu publikacji prasowych, dotyczących miejscowości Radziemice, Dodów, Zielenice. Jego działalność spotkała się z uznaniem dziennikarskiego pióra. Ukazała się duża ilość artykułów w prasie lokalnej jak również o zasięgu krajowym, dotycząca Jego działalności zawodowej, społecznej i literackiej.
Zbierane przez Wawrzyńca Szarawarę od ponad 50 lat materiały - dziś są cennymi dokumentami, przybliżającymi nas do lepszego poznania poprzedniego wieku. W 1985 roku wydał książkę pt. "Wspomnienia z okresu okupacji w latach 1939 - 1945", o dużej dziś wartości historycznej i dokumentalnej. W 2005 roku wydał tom wierszy pt "Ocalić od zapomnienia". Książkę opatrzył następującym Motto, słowami Adama Asnyka:
Trzeba z żywymi naprzód iść
Po życie sięgać nowe,
A nie z uwiędłych lauru liść
Z uporem stroić głowę.
W 2006 roku wydał drugi tom poezji pt. "Podróże w rymach opisane". W 2008 roku wydał kolejny, trzeci tom poezji pt. "Wydarzenia Ruchu Ludowego w rymach opisane". Nauczyć się można wiele, ale poetą trzeba się urodzić!
Zbigniew Pałetko - Prezes Stowarzyszenia Kulturalnego Radziemic
|
|
NA SKRÓTY
