Który Gruszów odwiedził w XIX wieku Szczęsny Morawski?
(fot. Marcin Szwaja)
Proszowice, 15-05-2023
W dzisiejszym czasie lokalny regionalizm ewoluował na wysoki "poziom wtajemniczenia". Główną zasługą jest pasja ludzi, ciekawych historii regionu, w którym żyją. Przeważnie jest to mała miejscowość, gmina, powiat. Rzadziej krąg zainteresowań obejmuje całe województwo. Jednak trzeba wspomnieć o pewnym wędrownym turyście, który ponad sto lata temu zwiedził Nasze strony. Mowa tutaj o Szczęsnym Morawskim (1818-1898), rodem z Rzeszowa, a mieszkańcem Starego Sącza, autora dzieła pt: "Sądecczyzna". Ten miłośnik historii, kolekcjoner i pisarz, przed rokiem 1859 zwiedził miejscowość w dawnym powiecie proszowskim. Nasuwa się tylko pytanie: O który Gruszów chodzi autorowi? Ten koło Pałecznicy czy koło Nowego Brzeska?
Taką odnalazłem wzmiankę o "naszej" [?; ikp] miejscowości w książce Agaty Tobiasz: Kiedy mówi się o wędrówkach Morawskiego, nie można pominąć też jego licznych wypraw w poszukiwaniu informacji i dokumentów, kiedy przeszukiwał archiwa, zbierając materiały do przygotowywanych rozpraw o arianach, konfederatach czy dziejach podgórskich zbójników. Szukając dokumentów o dziejach arian w Polsce, dotarł przed rokiem 1859 do wielu miejsc. Są to wioski i miasta dzisiejszych powiatów: - nowosądeckiego (Chomranice, Jakubkowice, Łososina, Podegrodzie, Rożnów, Tęgoborze, Tropie, Wielogłowy, Zbyszyce), - limanowskiego (Męcina, Przyszowa, Rybie), - bocheńskiego (Łapanów, Rajbrot, Trzciana, Żegocina), - brzeskiego (Tymowa), - suskiego (Tarnawa), - proszowickiego (Gruszów), - wielickiego (Gdów), - tarnowskiego (Lichwin, Tuchów), - dębickiego (Brzostek).
PS. Może jeszcze uda się ustalić więcej informacji i rozwinąć ten wątek bytności arian na naszej ziemi...
opracowanie: Marcin Szwaja
ŹRÓDŁA, BIBLIOGRAFIA:
Agata Tobiasz; Zakochany w górach i lasach. O wędrówkach Szczęsnego Morawskiego; Nowy Sącz 2021
w nagłówku i stopce portalu wykorzystano zdjęcia autorstwa Damiana Króla - DZIĘKUJEMY!
w nagłówku panorama Koniuszy, natomiast w stopce głowice kolumn (wejście na teren kościoła w Proszowicach od strony rynku)
NA SKRÓTY
