facebook
Bartosza Głowackiego

    Dzisiaj jest piątek, 20 września 2019 r.   (263 dzień roku) ; imieniny: Eustachego, Faustyny, Renaty    
 |   serwis   |   wydarzenia   |   informacje   |   skarby Ziemi Proszowskiej   |   Redakcja   |   tv.24ikp.pl   |   działy autorskie   | 
 |   ludzie ZP   |   miejsca, obiekty itp.   |   felietony, opracowania   |   kącik twórców   |   miejscowości ZP   |   ulice Proszowic   |   pożółkłe łamy...   |   RP 1944   | 

serwis IKP / Skarby Ziemi Proszowskiej / historia proszowskich ulic / Bartosza Głowackiego
O G Ł O S Z E N I A
patronaty IKP


historia proszowskich ulic


widok ulicy od strony Rynku (fot. Andrzej Solarz)
widok od strony ul. Krakowskiej (fot. Andrzej Solarz)

Proszowice, 22-04-2010

     W strukturze przestrzennego funkcjonowania Proszowic jest niewątpliwie jedną z najstarszych ulic. Wynika to z faktu nadania praw miejskich przez króla Kazimierza Wielkiego, które były równoznaczne z opracowaniem planu przestrzennego rozwoju miasta. Jak w tym pierwszym okresie nazywano tą ulicę?

     Prof. Feliks Kiryk w oparciu o materiały w Archiwum Głównym Akt Dawnych w Warszawie, wymienia,łącznie z Rynkiem 9 ulic które funkcjonowały w 1456 roku. Są to: Rynek (in circulo), ul. Szkolna (platea post Scholam), ul. Krakowska, ul. Rzeźnicza (platea laneorum), ul. Piekarska (platea pistorum), ul. Nadolna (platea Nadolna), ul. Kościelna (platea templi), ul. Dworska, (versus orientem/eundo ad curiam) i ul. Zachodnia (eundo versus occidentem).

     Stałą nazwę na przestrzeni dziejów mają tylko Rynek i ul. Krakowska. Ul. Kościelna to przyszła św. Rafała. Ulica Szpitalna, Wrocławska, Przedmieście Wielkie i inne pojawią się później. Wykazane przez Prof. F. Kiryka liczba 9-ciu ulic jest tylko o jedną mniej niż w 1769 roku. Trudno inaczej interpretować niż pominięciem, liczbę 10 ulic w dokumencie z 1770 roku. Nie jestem pewny która z tych nazw była poprzedniczką dzisiejszej ulicy Bartosza Głowackiego. Przypuszczam, że Piekarska. W 1456 roku mieszkały przy niej rodziny opłacające podatki zwane gutowym i domowym: Cyganek, Drzystowne, Kiełbik, Kiernożek, Miczka, Pęcherek.

     Nazwę ulicy Bartosza Głowackiego wg mnie nadano w okresie międzywojennym, podobnie jak Jana Sobieskiego, Władysława Jagiełły czy Tadeusza Kościuszki. W powiązaniu z tradycją regionu trudno wyobrazić sobie nasze miasto bez ulicy imienia Bartosza Głowackiego. Nie znamy faktycznego wizerunku Bartosza. Ten z obrazu Jana Matejki, to wizja artysty w oparciu o przekazy dotyczące jego fizycznego wyglądu. Na pewno wśród kosynierów był jednym z najstarszych, żonatym i był ojcem trzech córek. Wiele rodzin z naszego regionu może mówić o nim jako o praprapradziadku.

     Podobnie jak my wszyscy, których korzenie zamieszkania na terenie powiatu proszowskiego sięgają XVIII wieku, możemy z dużą dozą prawdopodobieństwa mówić, że jednym z naszych przodków był kosynier z bitwy pod Racławicami. Pobór do tego chłopskiego wojska był proporcjonalny w stosunku do ogólnej liczby mieszkańców miejscowości. Ówczesny powiat proszowski wyznaczały miasta: Działoszyce, Koszyce, Nowe Brzesko, Proszowice oraz Słomniki.

fasada ZS w Proszowicach (fot. Sebastian Wypych)
pomnik bohatera spod Racławic, ZS Piotrkowice Małe (fot. piotrkowice.prv.pl)
     W tamtym czasie właścicielem Rzędowic była rodzina Szujskich. Szczególna to rodzina. Z początkiem XVII wieku Szujscy pretendowali do tronu carów w Rosji. W wyniku bitwy pod Kłuszynem w której geniusz hetmana Stanisława Żółkiewskiego i umiejętności żołnierzy, w tym szczególnie husarii, przesądziły o jednym z największych zwycięstw oręża polskiego, Szujski dostał się do niewoli. Z biegiem czasu rodzina ta stała się zasłużoną dla kultury polskiej. Jedna z ulic Krakowa nosi nazwę Szujskiego.

     Tadeusz Kościuszko, w uznaniu waleczności Bartosa w bitwie pod Racławicami, uroczyście, na Wawelu, w dniu 8 kwietnia 1794 roku, mianował go chorążym Regimentu Grenadierów Krakowskich i nazwał go nazwiskiem panieńskim matki, Bartosz Głowacki. Bohater polskiej wsi zmarł w Kielcach w wyniku ran odniesionych w bitwie pod Szczekocinami. Jego grób znajduje się w obrębie cmentarza kościoła katedralnego w Kielcach.
     W regionie wiele szkół nosi imię Bartosza Głowackiego, m.in. Zespół Szkół w Proszowicach, szkoły Podstawowe w Wawrzeńczycach i Rzędowicach. Jego okazały pomnik, dzieło prof. Mariana Konicznego zdobi pole bitwy pod Racławicami.

     Pomnik poświęcony Kosynierom i Bartoszowi Głowackiego imponuje pięknem w parku Zespołu Szkół im. Emila Godlewskiego w Piotrkowicach Małych, wówczas stanowiącej własność generała Insurekcji Piotra Grabowskiego. Autorem pomnika, w czynie społecznym, jest znakomity człowiek i artysta, prof. Bronisław Chromy. Zakup brązu dokonany został z środków finansowych pozyskanych przez uczniów, w wyniku zbiórki w rejonie działania szkoły. Wówczas nie było rodziny która odmówiła ofiary na rzecz zakupu. Cześć i chwała ówczesnemu Kuratorium i innym władzom, że nie pytały się o wszelkiego rodzaju zgody ówczesnych władz na zbiórkę pieniędzy. Pracownicy Huty im. Lenina w Krakowie, odlew wykonali w czynie społecznym.

     Symbolika Bartosza Głowackiego i Kosynierów zapisana jest złotymi literami w historii Polski (biogram Bartosa Głowackiego można znaleźć tutaj).

To byli nasi Ojcowie! Pamiętajmy o tym!

Henryk Pomykalski   



idź do góry powrót


 warto pomyśleć?  
Różnorodność jest przyprawą, która nadaje życiu cały smak.
(William Cowper)

wrzesień  20  piątek
[10.00]   (Proszowice)
warsztaty "Z pracowitą pszczółką"
[18.00]   (Szczytniki)
zebranie wiejskie
[19.00]   (Łaganów)
zebranie wiejskie
wrzesień  21  sobota
[10.00]   (Kraków)
koncert Pawła Wójcika i Tomasza Sarniaka w Krakowskim Teatrze Variete
[16.00]   (Wieliczka)
Zwiedzanie z kustoszem wystawy "Pamięć morza" w kopalni soli
[18.00]   (Szklana)
zebranie wiejskie
wrzesień  22  niedziela
[15.00]   (Proszowice)
II. Bieg Proszowicki
[18.00]   (Koczanów)
zebranie wiejskie
wrzesień  23  poniedziałek
DŁUGOTERMINOWE:


PRZYJACIELE  Internetowego Kuriera Proszowskiego
strona redakcyjna
regulamin serwisu
zespół IKP
dziennikarstwo obywatelskie
legitymacje prasowe
wiadomości redakcyjne
logotypy
patronat medialny
archiwum
reklama w IKP
hierarchia
parametry
miejsce prezentacji
ceny
przyjaciele
copyright © 2016-... Internetowy Kurier Proszowski; 2001-2016 Internetowy Kurier Proszowicki
Nr rejestru prasowego 47/01; Sąd Okręgowy w Krakowie 28 maja 2001
Nr rejestru prasowego 253/16; Sąd Okręgowy w Krakowie 22 listopada 2016

KONTAKT Z REDAKCJĄ
KONTAKT Z REDAKCJĄ         KONTAKT Z REDAKCJĄ         KONTAKT Z REDAKCJĄ         KONTAKT Z REDAKCJĄ         KONTAKT Z REDAKCJĄ