facebook
Gniazdowice - młyn
Loading

    Dzisiaj jest środa, 22 listopada 2017 r.   (326 dzień roku) ; imieniny: Cecylii, Jonatana, Marka Dni Honorowego Krwiodawstwa w Polsce (22-26)    
 |   serwis   |   wydarzenia   |   informacje   |   skarby Ziemi Proszowskiej   |   Redakcja   |   tv.24ikp.pl   |   działy autorskie   | 
 |   ludzie ZP   |   miejsca, obiekty itp.   |   felietony, opracowania   |   kącik twórców   |   miejscowości ZP   |   ulice Proszowic   |   pożółkłe łamy...   |   RP 1944   | 
 |   wykaz miejsc   |   kościoły   |   kaplice   |   figury   |   krzyże   |   dwory   | 
 młyny 
 |   dzwonnice   |   inne archit.   |   atrakcje przyrodnicze   |   skarby utracone   |   inne...   | 

serwis IKP / Skarby Ziemi Proszowskiej / miejsca, obiekty... / młyny / Gniazdowice - młyn
O G Ł O S Z E N I A
patronaty IKP




| opis, historia... | krótka informacja (5-01-2009) |

Gniazdowice - młyn

młym w Gniazdowicach [2016] (fot. Zbigniew Pałetko)

Gniazdowice, 11-10-2016

     Jak wynika z materiałów źródłowych, już średniowieczu w Gniazdowicach istniał młyn wodny na rzece Ścieklec [Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom XIV, s. 276].

(fot. Zbigniew Pałetko)

     Młyn, którego właścicielem od roku 1997 jest Jerzy Słowiński powstał prawdopodobnie już w XVIII w. Był to młyn drewniany, należący do rodziny Celińskich, który w XIX w. uległ spaleniu. Odbudowania młyna podjął się Adam Słowiński, zięć Celińskiego. Uzyskał on prawo wodne w 1938 r., nr Wd. 2/11/38. W 1939 r. właścicielem został jego syn Stanisław, odnowił uzyskane wcześniej prawo wodne, pozwoleniem z dnia 10 lutego 1939 r. Pozwolenie to obejmowało zgodę na piętrzenie wody dla potrzeb zakładu i posiadanie urządzeń wodnych [Dokumentacja techniczna. Źródło: Archiwum Narodowe w Krakowie dokumentacja aktowa; Sygnatura: 725].

     Nad wejściem do młyna znajduje się tablica informująca o szlaku turystycznym Młyny Doliny Szreniawy, wyznaczonym w 2003 r. Młyn w Gniazdowicach znajduje się na proszowickim szlaku i jest trzecim młynem, na rzece Ścieklec.

śluza na rzece Ścieklec, lewy brzeg zabezpieczony po powodzi w 2013 (fot. Zbigniew Pałetko)
turbinowa komora wodna (fot. Zbigniew Pałetko)

     Początkiem XX w. był to młyn wodny, wykorzystujący energię przepływu wody do napędu koła wodnego. W latach 70. Stanisław Słowiński przystąpił do modernizacji młyna, szczególności komory wodnej. Koło wodne zastąpione zostało pionową turbiną Francisa, firmy wiedeńskiej. Turbina Francisa znajduje się w młynie do dnia dzisiejszego. Była to turbina na ówczesne czasy najbardziej wydajna, udoskonalona, o sprawności wykorzystania energii wodnej w 90%.

     Górne koło zębate turbiny, przekazujące obroty na wał transmisyjny posiada zęby wykonane z twardego drzewa, prawdopodobnie z akacji. Technologia takiej turbiny jest prosta. W przypadku wykonania kół zębatych w odlewie metalowym nastąpiłoby zużycie cierne powierzani zębów równocześnie na obu kołach. Należałoby wówczas koła wymienić na nowe lub regenerować. Wykonanie zębów w kole napędowym z drzewa twardego, jako wkładki w odpowiednie gniazda, ulegają ścieraniu się podczas pracy, i można je wymienić tanim kosztem. Zęby kola transmisyjnego pozostają nie zużyte. Turbina wodna, pionową, Francisa, znajdująca się w młynie w Gniazdowicach przekazywała moc ok. 5 KM.

śluza na rzece Ścieklec (fot. Zbigniew Pałetko)

     Po elektryfikacji w latach 50. miejscowości Gniazdowice, turbina wodna wspomagana była energią elektryczną, Od roku 1990 napęd na walce pozyskiwany jest tylko silnikami na energię eklektyczną. Zdolność przemiału wynosiła ok. 800 kg zboża na dobę. Młyn obsługiwany był przez jedna osobę.

     Drewniany młyn w Gniazdowicach znajdujący się na rzece Ścieklec, jest o konstrukcji słupowej, dwukondygnacyjny, posadowiony na palach i betonowych fundamentach.

     Śluza robocza betonowa wybudowana została w 1982 r. Była wówczas jednokomorowa z trzema zasuwami regulowanymi ręcznie. Koło młyna po obu stronach rzeki Ścieklec są stawy hodowlane obecnie nie czynne, porosłe lilią wodną i sitowiem.

opracowanie: Zbigniew Pałetko   

Gniazdowice, Kielce listopad 1935 r. Urządzenie piętrzące na rzece Ścieklec, doprowadzające wodę na pionową turbinę Francisa. Fotokopia z projektu prawa wodnego (fot. Zbigniew Pałetko)
Gniazdowice, Kielce listopad 1935 r. Fotokopia planu sytuacyjnego Ścieklca wraz młynem oraz kanałem przeciw burzowym. Skala sytuacyjna 1:2000. Plan sytuacyjny wpisany do rejestru wodno - prawnego w dniu 9 września 1937 r. (fot. Zbigniew Pałetko)


| opis, historia... | krótka informacja (5-01-2009) |



idź do góry powrót


 warto pomyśleć?  
Jest to złota zasada w życiu: wymagać mało od świata, a dużo od siebie.
(Władysław Biegański)
listopad  22  środa
listopad  23  czwartek
[8.00]   (Proszowice)
XLVI Sesja Rady Miejskiej - ZAPRASZAMY!
[17.00]   (Proszowice)
Czas kolosów - warsztaty paleontologiczne
listopad  24  piątek
listopad  25  sobota
[17.00]   (Proszowice)
Bezpłatny pokaz masażu SHANTALA
DŁUGOTERMINOWE:
[wystawa fotograficzna]   MUZYCY
[do 20.12.2017]    (Proszowice)


PRZYJACIELE  Internetowego Kuriera Proszowickiego
strona redakcyjna
regulamin serwisu
zespół IKP
dziennikarstwo obywatelskie
legitymacje prasowe
wiadomości redakcyjne
logotypy
patronat medialny
archiwum
reklama w IKP
hierarchia
parametry
miejsce prezentacji
ceny
przyjaciele
copyright © 2001-2016 Internetowy Kurier Proszowicki; 2016 Internetowy Kurier Proszowski
Nr rejestru prasowego 47/01; Sąd Okręgowy w Krakowie 28 maja 2001
Nr rejestru prasowego 253/16; Sąd Okręgowy w Krakowie 22 listopada 2016

KONTAKT Z REDAKCJĄ
KONTAKT Z REDAKCJĄ         KONTAKT Z REDAKCJĄ         KONTAKT Z REDAKCJĄ         KONTAKT Z REDAKCJĄ         KONTAKT Z REDAKCJĄ