Kościół parafialny w Radziemicach
    Dzisiaj jest czwartek, 18 lipca 2024 r.   (200 dzień roku) ; imieniny: Kamila, Karoliny, Roberta +wspomnienie świętego Szymona z Lipnicy    
 |   serwis   |   wydarzenia   |   informacje   |   skarby Ziemi Proszowskiej   |   Redakcja   |   tv.24ikp.pl   |   działy autorskie   | 
 |   ludzie ZP   |   miejsca, obiekty itp.   |   felietony, opracowania   |   kącik twórców   |   miejscowości ZP   |   ulice Proszowic   |   pożółkłe łamy...   |   RP 1944   | 
 |   wykaz miejsc   | 
 kościoły 
 |   kaplice   |   figury   |   krzyże   |   dwory   |   młyny   |   dzwonnice   |   inne archit.   |   atrakcje przyrodnicze   |   skarby utracone   |   inne...   | 

serwis IKP / Skarby Ziemi Proszowskiej / miejsca, obiekty... / kościoły / Kościół parafialny w Radziemicach
 pomóżcie!!! ;)  
Jeżeli posiadacie informacje, materiały dotyczące prezentowanych w Serwisie ciekawych miejsc, obiektów,
macie propozycję innych związanych z Ziemią Proszowską,
albo zauważyliście błędy w naszym materiale;
prosimy o kontakt!

skarby@24ikp.pl.

Inne kontakty z nami: TUTAJ!
Redakcja IKP
O G Ł O S Z E N I A
Money.pl - Serwis Finansowy nr 1
Kursy walut
NBP 2023-01-24
USD 4,3341 +0,23%
EUR 4,7073 -0,24%
CHF 4,7014 -0,22%
GBP 5,3443 -0,38%
Wspierane przez Money.pl



| historia kościoła - parafii | galeria grafik |

Kościół parafialny w Radziemicach
pw. św. Stanisława Biskupa

 (fot. Wojciech Marzec)

Radziemice, 2002

     Historyk Jan Długosz w połowie XV wieku, opisuje kościół w Radziemicach jako drewniany. Kościół parafialny pod wezwaniem św. Stanisława, biskupa, wzmiankowany 1417. Jako kościół parafialny istniał w połowie XV wieku.

     Z napisu na epitafium znajdującej się w kościele, obecny kościół stanął staraniem pierwszego plebana w Radziemicach, ks. Jana Młodawskiego około 1650 roku, konsekrowany 27 czerwca 1662 roku przez biskupa Mikołaja Oborskiego, sufragana krakowskiego.

     Zofia Boczkowska pisze, że obecny kościół zbudowany został, między 1631 a 1653 rokiem, na miejscu kościoła drewnianego. Wszystkie daty wybudowania kościoła są zbliżone i ogólnie można powiedzieć, że pierwsza połowa XVII wieku to okres, w którym powstał obecny, murowany kościół w Radziemicach, w miejscu kościoła drewnianego.

kościół rok 1934 (fot. zbiory Zbigniewa Pałetko)
     Z notatek archiwalnych wynika, że w konsekrowany kościół w Radziemicach 1662 roku "...był murowany częściowo z kamienia a częściowo z cegły. Podłoga kościoła, częściowo z kamienia a częściowo z cegły...".

     Kościół jest świątynią murowaną, orientowaną, jednonawową, o bardzo skromnych cechach stylowych baroku Nawa kościoła na rzucie prostokąta, nakryta jest stropem z płaskim sufitem i oświetlona pięcioma oknami. Do nawy przylegają dwie kruchty: od zachodu o od południa, mieszczące wejście do kościoła. Prezbiterium (część kapłańska), na rzucie zbliżonym do podkowy jest węższa od nawy i nakryta sklepieniem kolebkowym z lunetami. Prezbiterium oświetla trzy okna. Przy północnej ścianie prezbiterium znajduje się zakrystia dobudowana w 1929 roku. Wszystkie części kościoła nakryte są dachami dwuspadowymi. W kalenicy dachu nawy kościoła znajduje się wieżyczka na dzwonek - sygnaturkę. Posadzka w kościele wyłożona jest płytkami marmurowymi.

     Kościół składa się z jednej nawy, mającej sufit i sklepionego, zwróconego ku wschodowi prezbiterium. Styl kościoła barokowy. W kościele jest prezbiterium jednoprzęsłowe, zakończone półkolisto. Sklepienie w prezbiterium jest kolebkowe z lunetami. Znajdują się w nim trzy okna. Tak, jak cały kościół, prezbiterium również jest orientowane, zwrócone ku wschodowi, z ołtarzem głównym - w nim obraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem. Do prezbiterium przylega zakrystia wybudowana w 1929 roku.

ołtarz główny (fot. zbiory Zbigniewa Pałetko)
     W monografii "Dekanat Miechowski" w 1914 roku, ks. Jan Wiśniewski napisał: Ołtarz. W wielkim snycerskiej roboty, na kolor lazuru ze złotem żyłkami malowanym ołtarzu, ozdobionym 2 kolumnami znajduje się starożytny obraz Najświętszej Maryi Panny z Dzieciątkiem w wyzłoconej sukience. Na zasuwie św. Stanisław. Przed ołtarzem wisi stary, brązowy pająk. Jest ołtarzem architektonicznym. Wykonanym z drewna. Styl - barokowy, tak zwany styl "Regencyjny". Czas powstania określony został na pierwsza połowę XVIII wieku. Za administratora parafii Radziemice, ks. proboszcza z Zielenic, Stefana Opara, ołtarz główny został w 1925 roku pozłocony wraz z amboną.

     Do roku 1994 struktura ołtarza malowana była na kolor kremowy. W latach 1994 - 1998 wykonano pracę konserwatorskie, zmieniając kolor ołtarza na ciemny zieleń. Ornamenty złocone. Jest ołtarzem przyściennym, jednokondygnacjowy, posiadającym zwieńczenie i dwie bramki. Mensa, w kształcie skrzyni. W środkowym polu ołtarza, w kształcie prostokąta, znajduje się profilowana rama a w niej obraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem, przepiękny, charakteryzujący się stylem barokowym, bogactwem nagromadzonych szczegółów. Sukienka N.P.M. późnobarokowa. Na zasuwie obraz św. Stanisława biskupa. Pod obrazem jest medalion w akantowym obramieniu. Zwieńczenie ołtarza w formie promienistej glorii z monogramem w otoku chmurek i główek aniołów. Po bokach glorii znajdują się elementy przerwanego przyczółka. Na przyczółkach umieszczone są rzeźby aniołów. Po obu stronach ołtarza są bramki prostokątne. W górnej części zakończone półkolisto, zwieńczone gzymsami.
Na gzymsach figury stojącymi postaciami:
- po lewej stronie figura św. Kazimierza
- po prawe, figura św. Stanisława, biskupa, patrona kościoła w Radziemicach

     Nad drzwiami prowadzącymi z zakrystii do prezbiterium znajduje się obraz dużego formatu, przedstawiający Pana Jezusa Miłosierdzia. Jest to dar Budzyńskiej z okazji 300-lecia istnienia kościoła w Radziemicach.

ołtarz boczny od strony północnej (fot. zbiory Zbigniewa Pałetko)
     W nawie kościoła znajdują dwa ołtarze boczne. Wykonane są z drzewa, w stylu rokokowym. Czas powstania określa się na 2 połowę XVIII wieku Wykonane zostały z drzewa. Charakteryzują się lekkością.
     Pierwszy usytuowany jest od strony północnej, drugi po stronie przeciwnej, południowej.
Po obu stronach każdego ołtarza są figury świętych.
Wysokość ołtarzy około 3,5 m. I szerokości około 2,5 m. Ołtarze boczne posiadają znaczenie architektoniczne. Położenie ich określone jest jako przyścienne i jednokondygnacjowe. Górna część zwieńczona.
Na tle pilastrów ustawione są na postumentach rzeźby. Po prawej stronie ołtarza rzeźba św. Jacka, po przeciwnej stronie: błogosławionej Salomei. W środkowym polu retabulum znajduje się obraz św. Józefa, Oblubieńca Najświętszej Marii Panny, na zasuwie obraz św. Mikołaja. Po oby stronach ołtarza, na osiach pilastrów znajdują się siedzące postacie - skrzydlatych aniołów - zwrócone dośrodkowo. Pilastry dekorowane ornamentami o motywie gałązek kwiatowych opadających ku dołowi.
Ornamenty ołtarza są złocone. Struktura ołtarza malowana na kolor kremowy. Obraz do ołtarza bocznego, z wizerunkiem św. Józefa Oblubieńca N.P.M. został zakupiony w 1947 roku.

     Po stronie południowej nawy kościoła, znajduje się drugi ołtarz boczny. Po obu stronach ołtarza, na wysokich postumentach, na tle pilastrów ustawione są rzeźby świętych. Rzeźby te są niezidentyfikowane. W środkowym polu ołtarza jest wysoka prostokątna rama, a w niej znajduje się obraz św. Antoniego. Po bokach zwieńczenia siedzące postacie aniołów, skrzydlate, zwrócone dośrodkowo. W środkowej części nadstawy, w profilowanej ramie o ozdobnym wykroju jest obraz św. Dominika. Podobnie jak przy ołtarzu bocznym lewym, trzony pilastrów ozdobione są ornamentem o motywie spływających ku dołowi gałązek kwiatowych. Struktura ołtarza również malowana na kolor kremowy, a detale architektoniczne i ornamenty złocone.

chrzcielnica (fot. zbiory Zbigniewa Pałetko)
     W kościele parafialnym w Radziemicach, najstarszym obiektem zabytkowym, pochodzącym jeszcze z poprzedniej drewnianej świątyni wymienionej przez Jana Długosza, jest kamienna chrzcielnica
     Chrzcielnica kamienna, gotycka, pochodzi z pierwszej połowy XV wieku. Wysokość z podstawa 140 cm. Ustawiona na prostokątnym postumencie. Chrzcielnica jest kształtu ośmiobocznego. Stopa i trzon - gładkie z wyraźnym uskokiem u nasady czasy. Czasza również ośmioboczna, ozdobiona półkolistymi.
Nakrywa chrzcielnicy wykonana jest z drewna. Wiekowo nowsza. Wykonana w formie ażurowej kopułki, utworzoną z sześciu wolut. Na szczycie nakrywy znajduje się kula z umieszczonym na niej krzyżem. Prace konserwatorskie chrzcielnicy przeprowadzono w latach 1994 - 1998.

     W kościele, po lewej stronie znajduje się ambona, w wielu dokumentach określona jest jako: stara, pamiątkowa, rzeźbiona, barokowa, starożytna. Wszystkie te określenia sprowadzają do jednego stwierdzenia: ambona w Radziemicach w kościele jest zabytkowa, o wartości artystycznej. Ambona o stylu barokowym, wykonana jest z drzewa, malowana, rzeźbiona, złocona. Wysokość ambony około 3 m.
Jest to ambona o korpusie czworobocznym, wisząca ze schodami. Korpus podzielony kolumienkami, które dźwigają przełamujące się nad nimi belkowanie. Belkowanie to tworzy parapet ambony. Pomiędzy kolumienkami znajdują prostokątne pola, które góra są zamknięte półkoliście, W płyciznach pól prostokątnych znajdują się rzeźby czterech ewangelistów. Korpus ambony dołem jest zdobiony dekoracyjnie w formie plastycznych wolut ze zwisającymi szyszkami u nasady. Wejście na ambonę znajduje się od strony głównego ołtarza i prowadzą schody drewnie. Schody osłonięte pełną balustradą.
Zabytkowa monstrancja należy do najcenniejszych dzieł sztuki przechowywanym w kościele w Radziemicach.

Chrystus Ukrzyżowany (fot. zbiory Zbigniewa Pałetko)
     Barokowa Rzeźba Chrystusa Ukrzyżowanego, pochodzi z pierwszej połowy XVIII wieku. Znajduje się w nawie, nad tęczą. Przedstawia Chrystusa przybitego do krzyża, z poziomo rozłożonymi ramionami i głową opadającą na prawe ramię. Na głowie Chrystusa jest cierniowa korona z zsuniętymi na czoło gałązkami. Twarz pociągła. Włosy opadające na ramiona. Oczy zamknięte. Zapadnięte policzki. Nogi lekko podkurczone w kolanach. Prawa stopa nałożona na lewą, przybite do krzyża gwoździem. Rzeźba malowana na kolor różowo - szary.

     W kościele w Radziemicach znajdują się dwa późno barokowe, pochodzące z pierwszej połowy XVIII wieku konfesjonały. Wykonane są z drewna, rzeźbione, holowane, ustawione na niewysokim cokole, w nawie, po przeciwnej stronie ołtarza głównego. Kształt ich jest czworoboczny, ze skrzydełkami. Przednia część konfesjonału lekko wybrzuszona. Otwory osłonięte są drobną kratownicą. W dolnej części znajdują się niskie klęczniki przylegające do ścian.

     Ksiądz Jan Wiśniewski podaje, ze przed chrzcielnicą jest pochowany, zmarły na początku XVIII wieku Grzegorz Kowalczewski, dr fil., 1-szy senior conttubernii. Wiele źródeł podaje, że w kościele znajduje się krypta grobowa. Pisze: "Umarł też Grzegorz Kowalczewski, dr Fil., 1-szy senior contubernii, Pochowany przed chrzcielnicą".

kościół rok 2002 (fot. Arkadiusz Fularski)
     Szczegółowy opis grobu znajdującego się w kościele, na podstawie notatek archiwalnych prze roku 1829, daje ks. Tadeusz Beliczyński: "Znajduje się w kościele grób, nad którym nakrycie drewniane, z którego wchód po schodach zdezelowanych do wspomnianego grobu, ten jest murowany, sklepiony bez posadzki. Zmarłych w tym grobie nie chowają, gdyż jest oddzielny cmentarz grzebalny z wsią...". Ksiądz Stanisław Sepioło w Kronice pisze, że w roku 1959 nie ma śladu gdzie ten grób w kościele się znajduje.
     Wejście do grobu zostało zlikwidowane przy układaniu nowej posadzki w kościele, z marmurowych płytek za księdza Franciszka Taborskiego. Poprzednia posadzka była położona około 1830 roku, z kamienia i częściowo z cegły. Nową posadzkę kamienną w kościele położono w 1905 roku, za księdza administratora Ambrożego Wojciechowkiego, proboszcza z Zielenic.

opracował: Andrzej Solarz   


ŹRÓDŁA, BIBLIOGRAFIA:
  1. materiały IKP
  2. Zbigniew Pałetko; Radziemice zarys dziejów



| historia kościoła - parafii | galeria grafik |



idź do góry powrót


 warto pomyśleć?  
Tańcz, zanim muzyka się skończy.
Żyj, zanim Twoje życie się skończy.
(cytaty bliskie sercu)
lipiec  18  czwartek
lipiec  19  piątek
lipiec  20  sobota
lipiec  21  niedziela
[9.00-14.00]   (Proszowice)
VIII. Festiwal "Święto Ogórka"
[14.00-19.00]   (Nowe Brzesko)
V. Piknik Ekologiczny
[16.00]   (Sudołek)
IV Małopolskie Święto Bobu
[16.00]   (Pobiednik Mały)
Pobiednicke Biegi 2024
DŁUGOTERMINOWE:


PRZYJACIELE  Internetowego Kuriera Proszowskiego
strona redakcyjna
regulamin serwisu
zespół IKP
dziennikarstwo obywatelskie
legitymacje prasowe
wiadomości redakcyjne
logotypy
patronat medialny
archiwum
reklama w IKP
szczegóły
ceny
przyjaciele
copyright © 2016-... Internetowy Kurier Proszowski; 2001-2016 Internetowy Kurier Proszowicki
Nr rejestru prasowego 47/01; Sąd Okręgowy w Krakowie 28 maja 2001
Nr rejestru prasowego 253/16; Sąd Okręgowy w Krakowie 22 listopada 2016

KONTAKT Z REDAKCJĄ
KONTAKT Z REDAKCJĄ         KONTAKT Z REDAKCJĄ         KONTAKT Z REDAKCJĄ         KONTAKT Z REDAKCJĄ         KONTAKT Z REDAKCJĄ