Ginie, ginie w boju chwa造 Janusz m這dziusie鎥i...

    Dzisiaj jest wtorek, 07 lutego 2023 r.   (38 dzie roku) ; imieniny: Ryszarda, Teodora, Wilhelminy    
 |   serwis   |   wydarzenia   |   informacje   |   skarby Ziemi Proszowskiej   |   Redakcja   |   tv.24ikp.pl   |   dzia造 autorskie   | 
 |   ludzie ZP   |   miejsca, obiekty itp.   |   felietony, opracowania   |   k帷ik tw鏎c闚   |   miejscowo軼i ZP   |   ulice Proszowic   |   po鄴趾貫 豉my...   |   RP 1944   | 
 |   lista postaci   |   przyjaciele regionu   |   st康 pochodzili   |   "zwykli - niezwykli"   | 
 ludzie Rzeczpospolitej Partyzanckiej 1944 
 |   "katy鎍zycy"   | 

serwis IKP / Skarby Ziemi Proszowskiej / ludzie ZP / rp1944 / Ginie, ginie w boju chwa造 Janusz m這dziusie鎥i...
 pom騜cie!!! ;)  
Je瞠li posiadacie informacje, materia造 dotycz帷e prezentowanych w Serwisie postaci,
macie propozycj innych os鏏 zwi您anych z Ziemi Proszowsk,
albo zauwa篡li軼ie b喚dy w naszym artykule;
prosimy o kontakt!

skarby@24ikp.pl.

Inne kontakty z nami: TUTAJ!
Redakcja IKP
O G O S Z E N I A
Money.pl - Serwis Finansowy nr 1
Kursy walut
NBP 2023-01-24
USD 4,3341 +0,23%
EUR 4,7073 -0,24%
CHF 4,7014 -0,22%
GBP 5,3443 -0,38%
Wspierane przez Money.pl


Ginie, ginie w boju chwa造 Janusz m這dziusie鎥i...
Janusz W這ch ps. Czarny
(ur.: 7.03.1924 - zm.: 5.08.1944)

biogram

Janusz W這ch ps. Czarny
obraz namalowany przez matk w latach pi耩dziesi徠ych XX
(fot. sq6ad.eu)

Proszowice, 13-05-2021

Starszy strzelec Janusz Ludwik W這ch ps. Czarny; urodzi si 7 marca 1924 roku. Pochodzi z Warszawy, ojciec by redaktorem wydawanej przed wojna gazety, matka by豉 artystk malark. Mia te brata Jerzego, studenta Politechniki.

     Bra udzia we wrze郾iowej wojnie obronnej 39 roku. Do konspiracji najprawdopodobniej wst徙i jeszcze w Warszawie, aby unikn望 aresztowania zosta wys豉ny poza Warszaw i tak trafi na Ziemi Proszowsk. Mieszka w maj徠ku Kasie, we dworze pa雟twa Gawro雟kich. Tak ten okres wspomina Stanis豉wa Staszkiewicz: [...] Zacz窸o przybywa ludzi, nieznanych mieszka鎍om Koszyc i pobliskich wsi. Nikt si nie dziwi, nikt nie komentowa. Wszyscy czuli jedno. Mieszkali鄉y w闚czas we W這stowicach, tak jak i moja kole瘸nka Bisia Kr鏊ikowka. Obie wiedzia造鄉y i widzia造鄉y wiele, tym bardziej, 瞠 Bisia mia豉 dwie starsze siostry, kt鏎e r闚nie by造 w konspiracji. Ich wsp鏊ne spotkania nie uchodzi造 naszej uwadze. Nietrudno by這 zauwa篡, w鈔鏚 tych wszystkich m這dych ludzi, wyr騜niaj帷 si bardzo posta. Wysoki, zgrabny, brunet o czarnych oczach, pi瘯nej twarzy i dystyngowanych ruchach. Dowiedzia造鄉y si, 瞠 jest z Warszawy i nazywa si Czarny. By to jego pseudonim. P騧niej dowiedzia造鄉y si r闚nie, 瞠 jako partyzant warszawski zosta zdekonspirowany i zmuszony do przeniesienia si w inne miejsce. Mieszka w maj徠ku Kasie, we dworze pa雟twa Gawro雟kich. By w randze kaprala. Na jego niezwyk陰 urod wszyscy zwracali uwag. A my smarkule r闚nie. Patrzy造鄉y na niego nie tylko oczami, ale ca造m patriotycznym sercem. By造 to czasy, 瞠 patriotyzm stawiano na pierwszym miejscu [...].

lipiec 1944 rok Soko這wice, "Enrill" i "Czarny" (z lewej) - 2 kompania IV batalionu 120 pp
(fot. tomaszstezala.pl)
     Czarny na terenie Inspektoratu AK "Maria" nale瘸 do oddzia逝 dyspozycyjnego Bogus豉wa Czarneckiego ps. Enrlill, w plac闚ce Koszyce (kryptonim "Komin" / "Konwalia" / "Kruk"), kt鏎ego komendantem by Stanis豉w Pad這 ps. Niebora.

Z chwil rozpocz璚ia akcji Burza, na naszym terenie okre郵ana jako Kaziemiersko - Proszowickiej Rzeczpospolitej Partyzanckiej struktura Inspektoratu zosta豉 zmieniona na system Wojskowy. Czarny by celowniczym karabinu maszynowego (specjalista obs逝gi broni maszynowej) w plutonie szturmowym 2 kompanii IV batalionu 120 Pu趾u Piechoty 106 DP AK.

     Zgin掖 w jednej z najwi瘯szych bitew Rzeczpospolitej Partyzanckiej 1944 na Jaksickiej G鏎ze 5 sierpnia 1944 roku. Pochowany zosta z honorami wojskowymi przez pluton Enrilla na cmentarzu w Ksi捫nicach Wielkich. Trumn przygotowali mieszka鎍y wsi Ksi捫nice Wielkie. Jego brat w 1946 roku wybudowa (sfinansowa) obecny grobowiec Czarnego.

Pani Stanis豉wa cytuje jeszcze w swoim artykule fragment "Ballady o Januszu":

[...] Na Jaksickiej G鏎ze stoi d帳
Taki zieleniusie鎥i
Ginie, ginie w boju chwa造
Janusz m這dziusie鎥i [...]


Wprawdzie Czarny zgin掖 po drugiej stronie drogi, gdzie nie ros造 drzewa, ale w ko鎍u jest to ballada.

4 sierpnia 2014 roku, g鏎a jaksicka - miejsce jednej z wa積iejszych bitew Rzeczpospolitej Partyzanckiej w sierpniu 1944 roku
(fot. Tomasz St篹a豉 / 24ikp.pl)

A jak to by這 w rzeczywisto軼i?

5 sierpnia 1944 r.; przed wyjazdem na jaksickie wzg鏎ze
(fot. Kazimiersko - Proszowicka Rzeczpospolita Partyzancka...)

     Oto fragmenty bitwy Jasickiej z relacji dow鏚cy IV batalionu ppor. Stanis豉wa Pad這 ps. Niebora zamieszczonej w ksi捫ce "Rzeczpospolita Partyzancka" Boles豉wa Nieczuja-Ostrowskiego: [...] Na p皻li spotka貫m ppor. "P皻aczka", pchor. "Rysia" i kpr. "Jastrz瑿ia", kt鏎zy mnie poinformowali o sytuacji. "Boruta 22" w tym czasie znajdowa si gdzie po prawej stronie szosy. Szukanie go w ogniu walki nie mia這 uzasadnienia.

Zbieg貫m z kolegami z p皻li na d馧 i rowem dosta貫m si do plutonu "Enrilla". Na 鈔odku szosy le瘸 st. strz. "Czarny" i strzela do Niemc闚 ukrytych w ogr鏚kach i sadach za drzewami, w plantacjach tytoniu, za w璕豉mi zabudowa gospodarskich. Obok w rowie le瘸 "Enrill" i g這sem oraz znakami podci庵a pluton na swoj wysoko嗆. Kr鏒ka rozmowa z "Enrillem". Nie mo積a czeka, a Niemcy si zorganizuj i przeciwuderz. Natychmiast naciera! Naprz鏚! - krzyczy "Enrill". Naprz鏚! [...]

Wystarczy這 si zatrzyma na chwil i ogniem zdziesi徠kowa wycofuj帷ych si Niemc闚, kt鏎zy nie zachowywali 瘸dnej ostro積o軼i. C騜 kiedy nikt ju nie s逝cha rozkaz闚. Wszyscy biegli, w biegu strzelali i dalej biegli. Nawet "Czarny" zamiast le瞠 i strzela wzd逝 szosy bieg tak瞠 ze swoim kaemem. Szyk plutonu przekszta販i si w jaki niesamowity r鎩 sun帷y za Niemcami [...].

     Ko這 po逝dnia (5 sierpnia) pod Jaksice przyby oddzia dyspozycyjny 3 kompanii IV batalionu 120 pp. AK i zaj掖 stanowiska na wzg鏎zu, w odleg這軼i oko這 200 metr闚 od szosy, tak relacjonuje to Henryk Soko這wski ps. Skiba: [...] By to teren zupe軟ie otwarty, pozbawiony wszelkiej ochrony i os這ny, poza ostatnim gospodarstwem, po這穎nym po tej stronie szosy. W dole na serpentynie szosy, le瘸造 na ca貫j szeroko軼i drogi brony, odwr鏂one kolcami do g鏎y, jako zapora dla samochod闚. Oko這 20 m poni瞠j wyznaczonych nam stanowisk, znajdowa si okopany lkm z obs逝g, celowniczym st. strz. "Czarnym" (Janusz W這ch) i amunicyjnym strz. "Wart" (W豉dys豉w G這wacz) [...].

miejsce 鄉ierci "Czarnego"
(fot. schronyproszowice.pl)
4 sierpnia 2014 roku, g鏎a jaksicka - krzy upami皻niaj帷y 鄉ier "Czarnego"
(fot. Tomasz St篹a豉 / 24ikp.pl)
     Okoliczno軼i 鄉ierci Janusza W這cha przedstawi w swojej relacji jego bezpo鈔edni dow鏚ca ppor. Boles豉w Czarnecki ps. Enrill: [...] Oko這 godziny 17.00 ukaza si samolot nad Jaksicami, obserwuj帷 teren. Nast瘼nie ukaza豉 si kolumna samochodowa sk豉daj帷a si z pancernych i transportowych woz闚, w pewnych odst瘼ach od siebie i zbli篡豉 si do naszych stanowisk. Oddzia造 nasze gotowe na stanowiskach [...].

     W relacji "Enrilla" zamieszczonym w IKP czytamy: [...] Przed wieczorem 5 sierpnia 1944 r. Niemcy ponownie zaatakowali wzg鏎ze jaksickie. Si造 niemieckie ocenione: 1 samolot, 7 samochod闚 ci篹arowych piechoty niemieckiej, jechali ostro積ie, ubezpieczeni samochodem pancernym. Gdy pierwszy samoch鏚 zbli篡 si do zakr皻u szosy w Jaksicach, LKM "Czarnego" Janusza W這cha nie wytrzyma, otworzy ogie, za nim otwarli wszyscy strzelcy ogie. Niemcy pocz徠kowo przyj瘭i postaw obronn, ostrzeliwuj帷 stanowiska partyzant闚 ogniem z broni maszynowej. Wykrywszy stanowisko LKM "Czarnego" zasypali go ogniem ze swych karabin闚, w wyniku czego "Czarny" Janusz W這ch zosta zabity i ranny amunicyjny "圭ibor" Czes豉w Zagrodnik.

Niemcy pod os這n sad闚 i plantacji tytoniowych 鄉ia這 nacierali na pozycje partyzant闚. G堯wne si造 natarcia skierowane by造 na oddzia造 "Skiby" i "Boruty", kt鏎e wycofa造 si w kierunku Zagaja Ksi捫nickiego [...]
.

W latach 50., w Londynie XX wieku Janusz W這ch, zosta odznaczony po鄉iertnie Krzy瞠m Walecznych. Odebra go Jerzy W這ch, brat bohatera.

opracowanie: Andrzej Solarz   

mogi豉 Janusza W這cha na cmentarzu parafialnym w Ksi捫nicach Wielkich
(fot. zbiory IKP)

昱笈x, BIBLIOGRAFIA:
  1. Stanis豉wa Staszkiewicz; Wspomnienie. O partyzancie; [w:] Gazeta Koszycka, listopad 2005, nr 3(29)
  2. Stanis豉w M. Przybyszewski (red.); Bohaterowie obrony miasta Skalbmierza 5 sierpnia 1944; Wydawnictwo Nowa Nidzica; Kazimierza Wielka 2014
  3. J霩ef Belski; Kazimiersko - Proszowicka Rzeczpospolita Partyzancka 22 lipca - 12 sierpnia 1944; Kazimierza Wielka 2014
  4. Boles豉w Micha Nieczuja-Ostrowski; Rzeczpospolita Partyzancka; Instytut Wydawniczy PAX; Warszawa 1991
  5. Boles豉w Micha Nieczuja-Ostrowski; Inspektorat AK "Maria" w walce t. II Kryptonim "Micha"-"Maria" (1943-VI.1944). Cz窷 II; Fundacja Inspektoratu 安iatowego Zwi您ku 皋軟ierzy AK i Sekcji Obrony 砰cia Dziecka im. Inspektoratu; Elbl庵 2007
  6. Stanis豉w M. Przybyszewski; Rzeczpospolita Partyzancka Lipiec - Sierpie 1944; Wydawnictwo "Nowa Nidzica"; Kazimierza Wielka 2004

  7. zbiory IKP

  8. tomaszstezala.pl
  9. sq6ad.eu
  10. dobroni.pl
  11. schronyproszowice.pl
  12. 24ikp.pl



id do g鏎y powr鏒


 warto pomy郵e?  
Zawsze jest dobry dzie, kiedy otwierasz szcz窷liwe oczy.
(ks. Jan Twardowski)
luty  7  wtorek
[10.00-14.00]   (Proszowice)
zimowe ferie w proszowickim CKiW - zaj璚ia warsztatowe "Ferie z Centrum"
luty  8  鈔oda
[10.00-14.00]   (Proszowice)
zimowe ferie w proszowickim CKiW - zaj璚ia warsztatowe "Ferie z Centrum"
luty  9  czwartek
[10.00-14.00]   (Proszowice)
zimowe ferie w proszowickim CKiW - zaj璚ia warsztatowe "Ferie z Centrum"
luty  10  pi徠ek
[10.00-14.00]   (Proszowice)
zimowe ferie w proszowickim CKiW - zaj璚ia warsztatowe "Ferie z Centrum"
DΣGOTERMINOWE:


PRZYJACIELE  Internetowego Kuriera Proszowskiego

Zdob康 50 darmowych spin闚 za rejestracj zacz望 gra w kasynie online. Do豉dowanie w dogodnej kwocie https://www.polish-casinos.com/casino-depozyt-10-zl/ w kasynie.

strona redakcyjna
regulamin serwisu
zesp馧 IKP
dziennikarstwo obywatelskie
legitymacje prasowe
wiadomo軼i redakcyjne
logotypy
patronat medialny
archiwum
reklama w IKP
szczeg馧y
ceny
przyjaciele
copyright © 2016-... Internetowy Kurier Proszowski; 2001-2016 Internetowy Kurier Proszowicki
Nr rejestru prasowego 47/01; S康 Okr璕owy w Krakowie 28 maja 2001
Nr rejestru prasowego 253/16; S康 Okr璕owy w Krakowie 22 listopada 2016

KONTAKT Z REDAKCJ
KONTAKT Z REDAKCJ         KONTAKT Z REDAKCJ         KONTAKT Z REDAKCJ         KONTAKT Z REDAKCJ         KONTAKT Z REDAKCJ