Kapitan "Grześ" ze Skały
    Dzisiaj jest sobota, 18 maja 2024 r.   (139 dzień roku) ; imieniny: Alicji, Edwina, Eryka M. Dzień Muzeów    
 |   serwis   |   wydarzenia   |   informacje   |   skarby Ziemi Proszowskiej   |   Redakcja   |   tv.24ikp.pl   |   działy autorskie   | 
 |   ludzie ZP   |   miejsca, obiekty itp.   |   felietony, opracowania   |   kącik twórców   |   miejscowości ZP   |   ulice Proszowic   |   pożółkłe łamy...   |   RP 1944   | 
 |   lista postaci   |   przyjaciele regionu   |   stąd pochodzili   |   "zwykli - niezwykli"   | 
 ludzie Rzeczpospolitej Partyzanckiej 1944 
 |   "katyńczycy"   | 

serwis IKP / Skarby Ziemi Proszowskiej / ludzie ZP / rp1944 / Kapitan "Grześ" ze Skały
 pomóżcie!!! ;)  
Jeżeli posiadacie informacje, materiały dotyczące prezentowanych w Serwisie postaci,
macie propozycję innych osób związanych z Ziemią Proszowską,
albo zauważyliście błędy w naszym artykule;
prosimy o kontakt!

skarby@24ikp.pl.

Inne kontakty z nami: TUTAJ!
Redakcja IKP
O G Ł O S Z E N I A
Money.pl - Serwis Finansowy nr 1
Kursy walut
NBP 2023-01-24
USD 4,3341 +0,23%
EUR 4,7073 -0,24%
CHF 4,7014 -0,22%
GBP 5,3443 -0,38%
Wspierane przez Money.pl


Kapitan "Grześ" ze Skały
Marian Cyganek ps. Grześ
(ur.: 23.08.1923 - zm.: 16.09.2021)

biogram

Marian Cyganek ps. Grześ
(fot. Inspektorat AK "Maria...")

Proszowice, 18-12-2021

Kapitan Marian Cyganek ps. Grześ, urodził się 23 sierpnia 1923 roku w Skale.

     Podczas okupacji niemieckiej z miechowskiego urzędu pracy nakaz pracy u niemieckiego właściciela przy skupie owoców i warzyw. Dzięki uzyskanej w ten sposób "arbajtkarcie" mógł się swobodnie poruszać po całej okolicy. Skupowano głównie agrest, maliny, wiśnie, ziemniaki ale i karpiele. Trafiały one do obozów.

     Jako nastolatek wstępuje do konspiracji antyniemieckiej w Narodowej Organizacji Wojskowej, po scaleniu z AK był żołnierzem na placówce Skała o kryptonimie "Sylwester". Pełni w niej obowiązki łącznika, informatora WKU czyli wywiadu i kontrwywiadu oraz kolportera. Jego bezpośrednim przełożonym był dowódca Oddziału dyspozycyjnego Józef Zadęski ps. Żmija, który zginął dowodząc akcją odbicia z rąk niemieckiej żandarmerii ppor. Zawieję - Jerzego Kluskę.

Strzelec "Grześ" powierzone obowiązki wykonywał wzorowo.

     Po wkroczeniu Sowietów strzelec Cyganek nawiązuje kontakty z byłymi konspiratorami AK, bierze udział w organizowanych mszach świętych za Ojczyznę. Werbuje żołnierzy przebywających w Skale i okolicach do udziału w spotkaniach krakowskich.

kpt. Marian Cyganek (fot. malopolskaonline.pl)

     W 1987 roku współuczestniczy w legalizacji Stowarzyszenia byłych żołnierzy AK. Zostaje powołany w skład Zarządu tej organizacji. Zakłada Jej koło w Skale, któremu przewodniczy aż do likwidacji na skutek przejścia wielu członków na wieczną wartę.

     Był bardzo aktywnym prezesem SŻAK koła w Skale, zawsze (do póki mu starczało sił) angażował się w wiele akcji i wydarzeń lokalnych o charakterze patriotycznym (nawet w wieku 80 kilku lat służył do mszy św. jako ministrant którą celebrował kapelan spod Monte Cassino ojciec Adam Studziński).

     Zawsze pamiętał o tych, którzy walczyli przed nim o niepodległą ojczyznę, zdawał sobie sprawę z wagi nauki historii i przekazywanie jej następnym pokoleniom. Po wielu latach odnalazł grób swojego wuja starszego strzelca Mikołaja Domagalskiego legionisty, który oddał życie za Ojczyznę pod Łowczówkiem i tam został pochowany, wraz z Janem Opalskim ps. Twardowski, który również pochodził ze Skały.

     Jako członek Zarządu Głównego SŻAK w Krakowie podejmował wiele inicjatyw i realizował je bardzo sumiennie i odpowiedzialnie.

Ożenił się z Marianną, miał trzech synów: Stanisława, Andrzeja, Michała.

     Zmarł 16 września 2021 roku, uroczystości pogrzebowe odbyły się w Skale 20 września, z asystą wojskową i pocztami sztandarowymi ze 106 DP AK z Krakowa, Miechowa, Białego Kościoła i ze Skały.

pogrzeb kapitana "Grzesia" (fot. zbiory IKP)

Za patriotyzm i trud żołnierza konspiracji strzelec Marian Cyganek został awansowany na stopień porucznika, a później kapitana, został też wyróżniony odznaczeniami wojennymi i państwowymi: Srebrnym Krzyżem Zasługi z Mieczami, Krzyżem Armii Krajowej, Krzyżem Partyzanckim, Krzyżem Republiki Pińczowskiej, honorową Odznaką 106 DP AK i Odznaką Akcji "Burza". W 2009 roku "Grześ" otrzymał od starosty krakowskiego honorowy tytuł "Przyjaciela Młodzieży" Zespołu Szkół i Placówek Oświatowych w Skale.

opracowanie: Andrzej Solarz   


ŹRÓDŁA, BIBLIOGRAFIA:
  1. Bolesław Michał Nieczuja-Ostrowski; Inspektorat AK "Maria" w walce t. II Kryptonim "Michał"-"Maria" (1943-VI.1944). Część II; Fundacja Inspektoratu Światowego Związku Żołnierzy AK i Sekcji Obrony Życia Dziecka im. Inspektoratu; Elbląg 2007
  2. "Szwedzki" Goniec. Społeczno-kulturalny miesięcznik Gminy Skała; nr 8 (34)
  3. Biuletyn informacyjny. Miesięcznik Światowego Związku Żołnierz Armii Krajowej; styczeń 2021
  4. Józef Belski; Ostatnie dni; Kraków 2018

  5. archiwum kpt. Antoniego Sieleckiego ps. Ansiel
  6. zbiory IKP

  7. malopolskaonline.pl
  8. ak.olkusz.pl
  9. dziennikpolski24.pl
  10. lo-skala.edu.pl
  11. facebook.com
  12. youtube.com
  13. muzeum-niepodleglosci.pl
  14. mbc.malopolska.pl



idź do góry powrót


 warto pomyśleć?  
Tańcz, zanim muzyka się skończy.
Żyj, zanim Twoje życie się skończy.
(cytaty bliskie sercu)
maj  18  sobota
[00.00-15.00, 15.00-24.00]   (Proszowice, Ostrów)
Proszowicki Triathlon Lotników - jazda na rowerze, biegi
[17.00-23.00]   (Miechów)
Noc Muzeów, otwarcie wystawy "Widziały już Racławice Armaty wzięte na kosy..."
[...]   (Małopolska)
26. edycja Małopolskich Dni Dziedzictwa Kulturowego - Nic dziwnego!
maj  19  niedziela
[00.00-15.00]   (Ostrów)
Proszowicki Triathlon Lotników - biegi
[13.00]   (Proszowice)
VIII. Stary Motór w Proszowicach
[14.00]   (Czajęczyce)
uroczyste otwarcie świetlicy, 50-lecia założenia Koła Gospodyń Wiejskich w Czajęczycach
[...]   (Małopolska)
26. edycja Małopolskich Dni Dziedzictwa Kulturowego - Nic dziwnego!
maj  20  poniedziałek
maj  21  wtorek
DŁUGOTERMINOWE:


PRZYJACIELE  Internetowego Kuriera Proszowskiego
strona redakcyjna
regulamin serwisu
zespół IKP
dziennikarstwo obywatelskie
legitymacje prasowe
wiadomości redakcyjne
logotypy
patronat medialny
archiwum
reklama w IKP
szczegóły
ceny
przyjaciele
copyright © 2016-... Internetowy Kurier Proszowski; 2001-2016 Internetowy Kurier Proszowicki
Nr rejestru prasowego 47/01; Sąd Okręgowy w Krakowie 28 maja 2001
Nr rejestru prasowego 253/16; Sąd Okręgowy w Krakowie 22 listopada 2016

KONTAKT Z REDAKCJĄ
KONTAKT Z REDAKCJĄ         KONTAKT Z REDAKCJĄ         KONTAKT Z REDAKCJĄ         KONTAKT Z REDAKCJĄ         KONTAKT Z REDAKCJĄ