|
Należał do najlepszych dowódców AK w Inspektoracie "Maria"
Józef Malara ps. Olgierd
(ur.: 11.02.1910 - zm.: 15.09.1975)
biogram
 |
Józef Malara ps. Olgierd
(fot. Sowiniec... nr 46) |
 |
| "Olgierd" (fot. zbiory IKP) |
Proszowice, 21-11-2019
Kapitan Józef Malara ps. Olgierd, Józef Łucki; urodził się 11 lutego 1910 roku w Nieszkowie powiat Miechów w rodzinie Jana Malary i Julii z domu Lis, po ukończeniu 6 klasowego gimnazjum w Kowlu. Szkołę średnią Liceum Handlowym w Bydgoszczy kończy uzyskując świadectwo dojrzałości.
Służbę wojskową odbył w okresie 1932-33 na Dywizyjnym Kursie Podchorążych Rezerwy przy 55 pp. w Inowrocławiu później na kursie aplikacyjno-doskonalącym przy 62 pp. w Bydgoszczy. Po odbyciu ćwiczeń wojskowych w III batalionie 50 pp. w Sarnach został awansowany w 1935 roku do stopnia podporucznika rezerwy.
W 1938 roku został przeszkolony na kursie dla oficerów informacyjnych w Warszawie. W latach 1934-1939 pracuje zawodowo w charakterze pracownika umysłowego.
W sierpniu 1939 r. zostaje powołany do 13. Dywizji Piechoty (Kresowa) w Równym, zostaje adiutantem dowódcy dywizji. Od 1-24 września bierze udział w walkach, przechodząc wraz 13 DP jej szlak bojowy, od Bydgoszczy przez Solec Kujawski, Koluszki, Tomaszów Mazowiecki, Spałę, Nowe Miasto, Międzeszyn do Radości.
W październiku 1939 r. wraca na Wołyń, skąd w styczniu 1940 roku wraz z żoną Marią i trzymiesięcznym synem Romanem przekracza granicę Generalnej Guberni i osiedla się w powiecie miechowskim w rodzinnym Nieszkowie pod przybranym nazwiskiem Józef Łucki. Tutaj urodził się jego drugi syn, Jerzy.
W styczniu 1940 r. zostaje zaprzysiężona do ZWZ, przez por. Juliana Malinowskiego ps. Słowik, przyjmuje pseudonim "Olgierd". Należał do najlepszych dowódców AK w Inspektoracie "Maria". W okresie okupacji pełni funkcję: oficera dywersji Placówki Słaboszów ("Sarna") oraz był dowódcą oddziału dywersyjnego placówki ("Dominiki-Kazi"). Gdy oddział "Olgierda" wcielono do Samodzielnego Baonu Szturmowego "Suszarnia" pełnił funkcję zastępcy dowódcy 1 kompanii "Warszawa" Józefa Gargasza ps. Grot. Był także dowódcą Oddziału Dywersyjno-Partyzanckiego "Olgierd".
 |
żołnierze oddziału "Olgierd", wśród siedzących w środku dowódca
(fot. Sowiniec... nr 46) |
 |
pierwszą kompanię "Suszarni" prowadzi por. "Olgierd" - Józef Malara
(fot. zbiory IKP) |
 |
"Olgierd" na melinie u miejscowych rolników Augustynem Szporem i jego żoną
(fot. zbiory IKP) |
Po 1945 rok chcąc uniknąć prześladowań zamieszkał w Suwałkach, pracował na stanowisku kierownika tuczami drobiu. 12 kwietnia 1949 r. został aresztowany przez UB i przewieziony do Krakowa. W trakcie śledztwa był okrutnie torturowany. Wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Krakowie (Wydz. IV Karny), 30 maja 1953 r., w oparciu o sfabrykowane przez UB dowody został skazany na 15 lat więzienia i pozbawienie praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na 8 lat. Więzienie opuścił podczas "odwilży październikowej" 1956 r.
Za udział w walkach został odznaczony Orderem Krzyża Virtuti Militari V klasy i innymi wysokimi odznaczeniami. Awans na kapitana otrzymał ze starszeństwem od dnia 1 stycznia 1945 r.
Zmarł 15 września 1975 roku w Złotnie koło Dusznik. Pochowany został na cmentarzu komunalnym w Dusznikach - Zdrój.
 |
grób kpt. Józefa Malary na cmentarzu komunalnym w Dusznikach - Zdrój
(fot. polskie-cmentarze.com) |
Niektóre akcje w których uczestniczył "Olgierd":
- ...
- 25 maja 1944, na drodze Działoszyce-Pińczów oddział "Olgierda" urządził zasadzkę na przejeżdżających samochodem żandarmów.
26 maja 1944, oddział "Olgierda" w okolicy Działoszyc pozyskał w walce z ukraińskimi żołnierzami SS-Galizien transport masła z miejscowej mleczarni. Zdobyto ładunek i broń, konwojentów zlikwidowano.
- 29 maja 1944, (Giebułtów) - oddział w sile 1+20, d-ca por."Olgierd" Józef Malara, zatrzymał ogniem kaemu i rzuconym granatem, nadjeżdżający samochód ciężarowy wiozący Polaków do robót fortyfikacyjnych. Zdobyto bez walki 6 KBK i samochód. Niemców zwolniono z obawy przed represjami.
- Maj 1944, oddział Dominiki-Kazi w sile 1+25 złożony z ludzi "Trzaski" "Jaxy" i "Olgierda", (d-ca "Olgierd") zabrał akta gminne z Gminy oraz z biura Targownika w Racławiceach. Akta spalono. W odwet na drugi dzień Niemcy dokonali pacyfikacji, zginął komendant placówki AK "Szafran" Bronisław Gola.
- Maj 1944, fikcyjne uprowadzenie właściciela majątku Czaple Wielkie Popiela. W obronie przed aresztowaniem przez Niemców.
- Czerwiec 1944, patrol Dominiki-Kazi,w sile 1+5, (d-ca "Olgierd") w Racławicach zatrzymał samochód ciężarowy przewożący żywność z Miechowa dla żandarmów w Kazimierzy Wielkiej. Trzech żołnierzy niemieckich rozbrojono i zwolniono. Zdobyto 3kbk, aminieję oraz pół tony żywności, papierosy i alkohol.
- Czerwiec 1944, połączone oddziały "Jaxy", "Trzaski" i "Olgierda" zaatakował w Książu Wielkim oddział niemiecki kwaterujący w szkole. Zdobyto plot. KM, 1 KB,1 FM. Zginęło 7 Niemców. Akcja nieudana z Miechowa przybyła odsiecz. Zginął "Łuczyński" Mieczysław Szwaczka. Całością dowodził por."Olgierd" oddział liczył 37 ludzi.
- Czerwiec 1944, oddział Dominiki-Kazi 1+60, d-ca por. "O1gierd" transportował i ochraniał broń zrzutową z placówki "Kobuz" do m. Kropidło.
- Czerwiec 1944, wykonanie wyroku śmierci na niemieckim konfidencie Edmundzie Zielińskim.
- Lipiec 1944, patrol Dominiki-Kazi 1+3, d-ca "Olgierd" likwiduje niebezpiecznego konfidenta Romana Łykę.
- Lipiec 1944, oddział w sile 1+45, d-ca por. "O1glerd" ostrzelał z zasadzki żołnierzy niemieckich konwojujących Polaków do prac fortyfikacyjnych. Niemcy wycofali się bez walki, Polacy uciekli do domów.
- Sierpień 1944, zwycięska walka oddziału "Żbika", "Olgierda" i "Jaksy" z batalionu "Suszarnia" z dużym oddziałem Niemców (ponad 200).
- 23 października 1944, oddział 1/1 komp. d-ca "O1gierd" na szosie Miechów-Książ Wielki, ostrzelał z zasadzki 5 samochodów niemieckich.
- 24 października 1944, oddział 1/1 komp. w sile 1+15, d-ca "Olgierd" na stacji kolejki wąskotorowej w Słaboszowie rozbroił 6-ciu żołnierzy Wehrmachtu. Zdobyto 6 kbk i amunicję.
- Grudzień 1944, pluton "Trzaski" wraz z oddziałem żandarmerii 106 DP AK sierż. pchor."Józwy" Józefa Śliwy, d-ca całości por. "Olgierd" stoczył walkę z Niemcami na 3 szosie w m. Jaworek.
- ...
opracowanie: Andrzej Solarz
ŹRÓDŁA, BIBLIOGRAFIA:
- Stanisław Piwowarski (red.); Ziemia Miechowska w walce o wolność. Podręcznik dydaktyczny Tom II; Kraków, Miechów 2012
- Jerzy Michał Żelaśkiewicz; Znad Nidzicy w świat. Wspomnienia; Warszawa 2008
- Bolesław Michał Nieczuja-Ostrowski; Rzeczpospolita Partyzancka; Instytut Wydawniczy PAX; Warszawa 1991
- Bolesław Michał Nieczuja-Ostrowski; Inspektorat AK "Maria" w walce t. II Kryptonim "Michał"-"Maria" (1943-VI.1944) Część I; Fundacja Inspektoratu Światowego Związku Żołnierzy AK i Sekcji Obrony Życia Dziecka im. Inspektoratu; Elbląg 2001
- Bolesław Michał Nieczuja-Ostrowski; Inspektorat AK "Maria" w walce t. II Kryptonim "Michał"-"Maria" (1943-VI.1944) Część II; Fundacja Inspektoratu Światowego Związku Żołnierzy AK i Sekcji Obrony Życia Dziecka im. Inspektoratu; Elbląg 2007
- Józef Guzik; W obronie miechowskiej wsi 1939-1945; Książka i Wiedza; Warszawa 1981
- Antoni Iglewski; "PONAR" Wspomnienia z lat 1939-1945; Brześć Kujawski 2012
- Józef Belski; Kazimiersko - Proszowicka Rzeczpospolita Partyzancka 22 lipca - 12 sierpnia 1944; Kazimierza Wielka 2014
- Alina Fitowa; Bataliony Chłopskie w Małopolsce 1939-1945. Działalność organizacyjna, polityczna i zbrojna; PWN; Kraków 1984
- Rudolf Zbysław Pasek ps. "Sprzączka"; Ziemi Miechowskiej w pokłonie. Wspomnienia wojenne; Warszawa 2010
- Agnieszka Wątor; Służba mjr. Bolesława Michała Nieczui-Ostrowskiego w Inspektoracie Armii Krajowej "Maria" w latach 1943-1945; [w:] Sowiniec. Półrocznik Centrum Dokumentacji Czynu Niepodległościowego, nr 46, czerwiec 2015
- zbiory IKP
- archiwum kpt. Antoniego Sieleckiego ps. Ansiel, Wir
- polskie-cmentarze.com
- docplayer.pl
|
|
NA SKRÓTY
