Rededykacja cmentarza w Koszycach
    Dzisiaj jest niedziela, 15 kwietnia 2024 r.   (105 dzień roku) ; imieniny: Adolfiny, Odetty, Wacława M. Dzień Kombatanta    
 |   serwis   |   wydarzenia   |   informacje   |   skarby Ziemi Proszowskiej   |   Redakcja   |   tv.24ikp.pl   |   działy autorskie   | 
 |   kultura-oświata   |   sport   |   społeczeństwo   |   mieszkańcy   |   natura   |   w szerszej perspektywie   |   foto - relacje   | 
 |   życie kulturalne   |   aktualności oświatowe   |   wiadomości z bibliotek   | 
 historia, pamięć 
 |   nuka/kultura szerzej   |   wiktoria 1920   |   Nieskończenie Niepodległa   | 

serwis IKP / kultura-oświata / historia, pamięć / Rededykacja cmentarza w Koszycach
O G Ł O S Z E N I A
Money.pl - Serwis Finansowy nr 1
Kursy walut
NBP 2023-01-24
USD 4,3341 +0,23%
EUR 4,7073 -0,24%
CHF 4,7014 -0,22%
GBP 5,3443 -0,38%
Wspierane przez Money.pl


Rededykacja cmentarza w Koszycach

(fot. A.Fularski, K.Chlebica, A.Bodzioch, Buskie SK)
(fot. A.Fularski, K.Chlebica, A.Bodzioch, Buskie SK)

Proszowice, 11-09-2023

     W dniu, 7 września odbyła się rededykacja cmentarza żydowskiego w Koszycach. Uroczystość odbyła się w ramach XXI. Spotkań z Kulturą Żydowską organizowanych przez Buskie Stowarzyszenie Kulturalne.

     Przed bramą na cmentarz zebrała się społeczność Miasta i Gminy Koszyce, potomkowie Żydów z Koszyc (m.in. z USA), zaproszeni goście, uczniowie, druhowie z OSP, reprezentanci władz samorządowych. Istotnym elementem ceremonii było odsłonięcie tablic upamiętniających założenie cmentarza w połowie XIX. wieku oraz jego rededykację.

     Zgromadzonych powitał i uroczystość poprowadził Jarosław Zatorski prezes Buskiego Stowarzyszenia Kulturalnego. Na wstępie wystąpiły siostry Emilia i Nikola Kozłówny wprowadzając zebranych wykonaną piosenką w podniosły nastrój. Tuż po nich dzieci ze Szkoły Podstawowej w Koszycach pięknie zaprezentowały utwory poetyckie, deklamując je z pamięci.

     Po przedstawieniu historii odbudowy cmentarza, prowadzący poprosił Rabina Eliezera Gitary oraz Księży: Franciszka Siarka - proboszcza z Miechowa, Jana Mularza - proboszcza z Kazimierzy Wielkiej, Krzysztofa Dziurzyńskiego - proboszcza z Koszyc oraz księdza profesora Pawła Mazankę z Warszawy o przewodzenie ekumenicznej modlitwie w intencji spoczywających na tym cmentarzu Żydów. Podczas wspólnej modlitwy, krótką homilię wygłosił ksiądz Franciszek Siarek.

(fot. A.Fularski, K.Chlebica, A.Bodzioch, Buskie SK)

(fot. A.Fularski, K.Chlebica, A.Bodzioch, Buskie SK)
     Następnie głos zabrali Burmistrzowie Koszyc Stanisław Rybak i Kazimierzy Wielkiej Adam Bodzioch. Po ich wystąpieniach głos zabrała Judit Rakowski z Nowego Jorku odnosząc się z wdzięcznością do inicjatorów realizacji odbudowy cmentarza w Koszycach. Wspomniała swoją rodzinę spoczywającą w tym miejscu.

     Na uroczystości byli obecni między innymi: Marta Kozłowska, córka Leopolda Kozłowskiego, którego pomnik znajduje się w Busku-Zdroju, Chana Lewkowicz z Izraela, Jadwiga Gałązka uratowana od śmierci przez Polaków, obecnie mieszkanka Warszawy, starosta proszowicki i burmistrz Proszowic. Licznie przybyły delegacje z Chmielnika, Buska-Zdroju i Kazimierzy Wielkiej, a także zaproszeni goście z Gdańska, Szczecina, Krakowa i innych miast.

     Aktu odsłonięcia tablic dokonali Rabin Gitary, Judit Rakowski oraz Stanisław Rybak i Adam Bodzioch. Złożenie kwiatów i zapalenie znicza zakończyło uroczystość rededykacji cmentarza w Koszycach.

(fot. A.Fularski, K.Chlebica, A.Bodzioch, Buskie SK)

     Dalsza część pierwszego dnia XXI Spotkań z Kulturą Żydowską odbyła się w sali koncertowej Szkoły Muzycznej w Koszycach. Promocję książki "Żydzi w historii Koszyc" autorstwa Tadeusza Kozioła poprowadziły Ewa Sierlecka i Justyna Bogal. Autor w sposób bardzo ciekawy odpowiadał na zadawane pytania, dziękując za pomoc przy tworzeniu publikacji Piotrowi Mocniakowi i Markowi Podstawce.

     Na zakończenie głos zabrał Stanisław Rybak, Burmistrz Koszyc składając wszystkim serdeczne podziękowania za uczestnictwo w tej wyjątkowej uroczystości zapraszając na finałowy koncert zespołu Chmielnikers.

(fot. A.Fularski, K.Chlebica, A.Bodzioch, Buskie SK)

     Cmentarz Żydowski w Koszycach został założony w połowie XIX. wieku i był miejscem pochówku dla żydów z Koszyc, Kazimierzy Wielkiej i okolicznych miejscowości. Znajduje się on przy drodze do Opatowca w części Koszyc zwanej Przedmieście. Został zniszczony przez Niemców podczas II wojny światowej. Teren cmentarza został w dużej części uporządkowany, zbudowano ogrodzenie, utwardzono dojazd do cmentarza.

     Jak przystało na Koszyce uroczystości związane z rededykacją cmentarza żydowskiego zostały przygotowane i przeprowadzone z pełnym profesjonalizmem i na najwyższym poziomie. Na zaproszenie burmistrza Stanisława Rybaka w uroczystościach brali udział również przedstawiciele Stowarzyszenia Ruch Na Rzecz Rozwoju Powiatu Proszowickiego BARTOSZ, w osobach: Arkadiusz Fularski, Stanisław Piątek, Irena Fularska, Dominika Resil-Molo, Krystyna Jeżowska oraz sekretarz Łucja Kułas z Nowobrzeskiego Koła Pszczelarzy.

(fot. A.Fularski, K.Chlebica, A.Bodzioch, Buskie SK)

    Poniżej zamieszczamy tekst, który pochodzi ze strony (http://swietokrzyskisztetl.pl): Koszyce w Powiecie Proszowickim położone są niedaleko ujścia Szreniawy do Wisły, w odległości 13 km od Kazimierzy Wielkiej, na szlaku z Krakowa do Wiślicy.

Prawa miejskie uzyskały w 1374 r. od królowej węgierskiej Elżbiety Łokietkówny. Król Władysław Jagiełło przyznał prawo ośmiodniowego jarmarku, była tu także królewska komora celna. W 1563 r. Koszyce miały 83 domy, 13 jatek, 8 gorzelni oraz łaźnie. Pod koniec lat 70. XVI w. było tu 86 warsztatów rzemieślniczych.

Spore zyski osiągano z handlu zbożem. Upadek przyszedł wraz z wojnami szwedzkimi. W 1664 r. były 52 domy i 432 mieszkańców. Tuż przed rozbiorami Polski Koszyce stanowiły ważny ośrodek produkcji sukna.

W 1827 r. miasto liczyło 96 domów i 628 mieszkańców. W 1870 r. pozbawiono je praw miejskich, co wpłynęło niekorzystnie na gospodarkę. W 1872 r. było tu 66 rzemieślników i 96 zagród rolniczych. W 1880 r. miasto doszczętnie zniszczył pożar, wielu Polaków i Żydów zostało bez dachu nad głową.

Ludność licząca w 1883 r. 874 osób żyła z rolnictwa, sukiennictwa i handlu. W 1897 r. w osadzie mieszkało 683 Polaków oraz 366 Żydów razem 1049 osób. Sytuacja ekonomiczna sprawiała, że istniała duża emigracja. W 1906 r. wyjechało za zarobkiem 256 osób, czyli 36,9% mieszkańców. Osada ożywiała się jedynie we wtorkowe targi.

Pierwsi Żydzi zamieszkali w Koszycach w latach 80. XVIII w. W 1827 r. było tu 24 Żydów, co stanowiło 4% ludności. Organizacja gminy przypada na koniec XIX w., kiedy założono dom modlitw, mykwę i cheder. W 1889 r. rabinem był Mordka Icek Moszek Staszewski z pensją 250 rb. Od 1906 r. funkcję tę pełnił Chaim Majer Cynamon.

W okresie międzywojennym Koszyce były osadą miejską w gminie Filipowice, w powiecie pińczowskim. W 1921 r. żyło tu 678 Żydów, to jest 46% ogółu mieszkańców. Istniał Związek Kupców Żydowskich oraz Bank Ludowy, gdzie dominowali akcjonariusze Żydzi.

Pod koniec lat 20. XX w. zamieszkiwało Koszyce 1475 osób. Do większych firm należących do Żydów zaliczano: pracownię bieliźniarską Sz. Głodnego, zakład wyrobu dachówek H. Gendzla, mleczarnie: L. Faktora, Ch. D. Lewenberga, młyn E. Kurlanda, zakłady szewskie: N. Lewenberga, M. Ptasznika, I. Rajcha, J. Żelaznego, wody sodowej A. Bende.

Bławatami handlowali: A. Klajsztajn, A. Lewenstein, Sz. Muncberg, C. Orbach, A. Strauch, Ch. Szmulewicz, A. Wajtraub, A. Strauch, drewnem J. Najberg, obuwiem M. Zilberberg, piekarnie prowadzili: S. Birenbaum, L. Lewenberg, M. Wajnsztajn, piwem handlował I. Kleinhaut, skórami: N. Bodensztajn, B. Chęciński, artykułami spożywczymi: S. Chęciński, G. Czapnik, S. Fink, H. Gendzel, A. Jochenek, S. Łazynger, Z. Obarzański, H. Spokojny, I. Spokojny, A. Srebrnik, M. Zajdner, W. Zielonedrzewo, alkoholem: R. Klajnhaut, T. Najberg, wyrobami tytoniowymi: M. Fajman, Z. Obarzański, A. Srebnik, żelazem M. Rafałowicz. Prawo obrotu czekami PKO miał Zarząd gminy żydowskiej, Bank Ludowy, Icek Genzel i Ignacy Kleinhaut.

Do koszyckiej gminy żydowskiej należeli Żydzi z Koszyc i Kazimierzy Wielkiej. Po wyborach 1924 r. w Zarządzie gminy znaleźli się: Zelmer Czapnik, Bariach Redlich, Lejbuś Obarzański, Mordka Redich, Nachman Bodensztajn, Izrael Osełka, Szmul Rozenek, Eliasz Jakubowic. Na przewodniczącego wybrano N. Bodensztajna.

W 1926 r. pożar zniszczył bóżnicę. Pieniądze na odbudowę starano się pozyskać z podwyżki opłat za rzeź rytualną.

Ostatnie przed wybuchem wojny wybory do Zarządu gminy odbyły się 30 września 1936 r. Wpływami po równo podzielili się bezpartyjni i ortodoksi.

Współcześnie: Synagoga - po II wojnie światowej wykorzystywana jako magazyn oraz - później - rozlewnia wód. W 2004 roku przeprowadzono remont budynku i przeznaczono go na Muzeum Ziemi Koszyckiej. Cmentarz żydowski - nie pozostał po nim żaden ślad.


Arkadiusz Fularski   

(fot. A.Fularski, K.Chlebica, A.Bodzioch, Buskie SK)


idź do góry powrót


 warto pomyśleć?  
Nie da się zobaczyć mózgu człowieka, ale widać kiedy go brakuje.
(internet)
kwiecień  15  poniedziałek
[9.00]   (Proszowice)
konkurs "Oczarowani bajką" - etap gminy Proszowice
kwiecień  16  wtorek
kwiecień  17  środa
[16.00]   (Miechów)
bezpłatne szkolenie wstępne dla wolontariuszy
kwiecień  18  czwartek
DŁUGOTERMINOWE:


PRZYJACIELE  Internetowego Kuriera Proszowskiego
strona redakcyjna
regulamin serwisu
zespół IKP
dziennikarstwo obywatelskie
legitymacje prasowe
wiadomości redakcyjne
logotypy
patronat medialny
archiwum
reklama w IKP
szczegóły
ceny
przyjaciele
copyright © 2016-... Internetowy Kurier Proszowski; 2001-2016 Internetowy Kurier Proszowicki
Nr rejestru prasowego 47/01; Sąd Okręgowy w Krakowie 28 maja 2001
Nr rejestru prasowego 253/16; Sąd Okręgowy w Krakowie 22 listopada 2016

KONTAKT Z REDAKCJĄ
KONTAKT Z REDAKCJĄ         KONTAKT Z REDAKCJĄ         KONTAKT Z REDAKCJĄ         KONTAKT Z REDAKCJĄ         KONTAKT Z REDAKCJĄ