|
Wystawa "Motyle Jerzego Heintze" w Centrum Edukacji Przyrodniczej UJ
 |
| (fot. źródła) |
28-06-2026
W Centrum Edukacji Przyrodniczej Uniwersytetu Jagiellońskiego można obecnie zwiedzać wystawę rysunków i ilustracji "Motyle Jerzego Heintze". Wystawa wcześniej prezentowana była w Mareckim Ośrodku Kultury im. Tadeusza Lużyńskiego i została udostępniona Uniwersytetowi dzięki uprzejmości Pani Luizy Wojciechowskiej-Konopki.
To wyjątkowa okazja, by z bliska zobaczyć oryginalne prace tego wybitnego polskiego ilustratora przyrodniczego - artysty, który potrafił połączyć precyzję obserwacji naukowej z warsztatem malarza. Prezentowane materiały zostały zachowane przez syna artysty, śp. Wojciecha Paszkowicza i dziś pozwalają spojrzeć na twórczość Jerzego Heintzego nie tylko jako na dorobek ilustratora, lecz także jako na świadectwo jego głębokiej wrażliwości.
Motyle należą do najbardziej rozpoznawalnych bezkręgowców w naszym otoczeniu. Niewielu obserwatorów jest jednak świadomych tego, że barwne gatunki widywane w ogrodzie to tylko niewielka część ich różnorodności. Na rysunkach Jerzego Heintzego widz ma okazję dostrzec bogactwo ich form, barw i szczegółów budowy - od subtelnych deseni na skrzydłach po rozmaite postacie gąsienic i poczwarek, często bardziej zdumiewające niż postacie dorosłe owady. Jego prace uczą uważnego patrzenia. Dzięki prawdziwym okazom motyli umieszczonym w gablotach w sąsiedztwie ilustracji odbiorca ma okazję przekonać się na własne oczy jak doskonale artysta potrafił oddać ich barwy. Obcując z oryginalnym dziełem widz może się upewnić, że fascynująca różnorodność motyli i ciem nie jest zarezerwowana wyłącznie dla egzotycznych gatunków z tropików, lecz istnieje także tuż obok nas: na łąkach, w lasach, ogrodach, górach, a nawet wśród miejskiej zabudowy.
 |
| (fot. źródła) |
Jerzy Władysław Heintze urodził się 18 lipca 1921 roku w Warszawie. Jego młodość przypadła na czas II wojny światowej. Był związany z Szarymi Szeregami, brał udział w powstaniu warszawskim, w którym nosił pseudonim "Koko". Należał do pokolenia Kolumbów, ludzi, których wejście w dorosłość zostało dramatycznie naznaczone przez historię. Jeszcze podczas wojny rozpoczął studia na tajnym Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Warszawskiego, jednak jego dalsza droga zawodowa nie związała się z medycyną. Coraz silniej pociągały go sztuki plastyczne.
W 1946 roku rozpoczął studia na Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie, a w 1952 roku uzyskał dyplom w pracowni prof. Edwarda Kokoszko. Po studiach pozostał na uczelni jako asystent, a później adiunkt na Wydziale Malarstwa. W 1951 roku został członkiem Związku Polskich Artystów Plastyków, natomiast rok później rozpoczął wieloletnią pracę w wydawnictwie Nasza Księgarnia, gdzie pełnił funkcję redaktora graficznego. Z wydawnictwem tym był związany przez blisko cztery dekady, do 1989 roku.
Choć zawodowo Jerzy Heintze najbardziej kojarzony jest z ilustracją książkową, jego twórczość wyrastała z wielu zainteresowań. Najważniejszym z nich była entomologia. Nie traktował jej jedynie jako hobby. Hodował motyle, prowadził obserwacje i badania nad ich życiem, a także należał do Polskiego Towarzystwa Entomologicznego. Wiedza przyrodnicza była dla niego równie istotna jak warsztat artystyczny. Dzięki temu jego ilustracje nie są tylko miłymi dla oka obrazami, ale również niezwykle starannymi przedstawieniami portretowanych organizmów, w pełni zgodnymi z ich rzeczywistą budową.
 |
| (fot. źródła) |
Najbardziej znanym owocem tej pasji jest wydany po raz pierwszy w 1978 roku atlas "Motyle Polski" - dzieło cenione zarówno za wartość popularnonaukową, jak i artystyczną. Na wystawie w Centrum Edukacji Przyrodniczej UJ można zobaczyć oryginalne, wczesne wersje projektu oprawy tej publikacji, jak również końcową grafikę obwoluty z niezwykłą w swojej formie gąsienicą widłogonki siwicy. Na tej książce i na jej uzupełnionym wydaniu z 1990 roku wychowały się pokolenia miłośników przyrody, nie istniała bowiem w tamtym okresie praca, która w tak wierny sposób pokazywałaby pełny cykl rozwojowy naszych rodzimych gatunków.
Artysta tworzył również ilustracje do encyklopedii, leksykonów, atlasów i książek popularnonaukowych, a także do publikacji dla dzieci, w których często pojawiały się zwierzęta, rośliny i zjawiska przyrodnicze. Na wystawie można obejrzeć oryginalne ilustracje do wielu z tych prac.
Ilustracje Jerzego Heintzego łączą wysoką wartość dokumentacyjną z artystyczną wrażliwością. W jego pracach przyroda nie jest pretekstem do stworzenia efektownego obrazu. Przeciwnie - tutaj sztuka służy przyrodzie. To nie natura zostaje podporządkowana artystycznej wizji, lecz warsztat i wrażliwość artysty działają na rzecz opowieści o naturze - o jej różnorodności, osobliwości i pięknie. W oryginalnych rysunkach widoczne są subtelne, ulotne szczegóły, które rozmywają się podczas obróbki na potrzeby druku. Można z nimi w pełni obcować jedynie stojąc naprzeciwko oryginalnych dzieł. Dlatego wystawa ilustracji artysty w Centrum Edukacji Przyrodniczej UJ ma tak szczególną wartość - widz otrzymuje niepowtarzalną okazję osobistego zapoznania się z tymi szczegółami.
Zapraszamy do odwiedzenia wystawy "Motyle Jerzego Heintze" w sali wystaw czasowych Centrum Edukacji Przyrodniczej UJ. Wystawę można oglądać do 11 lipca 2026 roku. Wstęp na wystawę czasową jest bezpłatny.
 |
| (fot. źródła) |
kurator wystawy z Centrum Edukacji Przyrodniczej UJ dr Wojciech Kudła
źródła: Biuro Prasowe UJ
|
|
NA SKRÓTY
