Świąteczny skarb w Bibliotece Jagiellońskiej
Dzisiaj jest: czwartek, 16 kwietnia 2026 r. (106 d.r.)
Bernarda, Biruty, Erwina
Dzień Sapera, Święto Wojsk Inżynieryjnych
E.dzień kontroli prędkości, ;) Dzień Doceniania Męża
Jutro (jeżeli będzie!): piątek, 17 kwietnia 2026 r.
Anicety, Klary, Rudolfina
;) Światowy Dzień Kostki Rubika
;) Międzynarodowy Dzień Paskudy
 |   serwis   |   wydarzenia   |   informacje   |   skarby Ziemi Proszowskiej   |   Redakcja   |   tv.24ikp.pl   |   działy autorskie   | 
 |   kultura-oświata   |   sport   |   społeczeństwo   |   mieszkańcy   |   natura   |   w szerszej perspektywie   |   krytycznym okiem   | 
 |   nasze zdrowie   |   bezpieczeństwo   |   gospodarka, ekonomia   | 
 życie parafii 
 |   zza drzwi urzędów   |   wieści gminne   | 

serwis IKP / sprawy mieszkańców ZP / życie parafii / Świąteczny skarb w Bibliotece Jagiellońskiej



 warto pomyśleć?  
Jeśli będzie trzeba, zrobię to co będzie trzeba.
(podniesione z ulicy)

  artykuły popularne  
Proszowice styczeń 1945
Proszowice, 22-08-2025
 red.
Film Staszka Bernackiego z rekonstrukcji historycznej zorganizowanej przez Stowarzyszenie Gniazdo - Ziemia Proszowicka w dniu 10 czerwca 2012...
Wyróżniono 2. "nasze"...
22-08-2025 red.
Jelenia Góra - PAMIĘTA!
1-08-2025 Andrzej Powidzki
w krakowskim Archiwum...
13-08-2025 Marcin Szwaja
16  kwietnia   - czwartek
17  kwietnia   - piątek
18  kwietnia   - sobota
19  kwietnia   - niedziela
DŁUGOTERMINOWE:

NA SKRÓTY
  • prossoviana on-line

  • Rzeczpospolita Partyzancka 1944




  • 07.00 Kazimierza Wlk.
    07.00 Busko Zdrój BA
    07.30 Skała
    07.30 Prandocin
    08.00 Proszowice
    08.00 Skalbmierz
    08.00 Koszyce
    08.00 Kazimierza Mała
    09.00 Kazimierza Wlk.
    09.00 Busko Zdrój BA
    09.30 Proszowice
    09.30 Busko Zdrój PNMP
    09.30 Skała
    10.00 Skalbmierz
    10.00 Kazimierza Mała
    10.00 Prandocin
    10.30 Kazimierza Wlk.
    10.30 Busko Zdrój BA
    11.00 Proszowice
    11.00 Koszyce
    11.30 Skała
    12.00 Skalbmierz
    12.00 Kazimierza Wlk.
    12.00 Kazimierza Mała
    12.00 Busko Zdrój BA
    12.00 Prandocin
    12.30 Proszowice
    16.00 Skalbmierz
    16.00 Koszyce
    16.00 Kazimierza Wlk.
    16.00 Prandocin
    17.00 Skała
    18.00 Proszowice
    19.00 Busko Zdrój BA (17.00 od X-IV)

    w tygodniu

    06.30 Skalbmierz
    6.30 Busko Zdrój BA
    07.00 Proszowice
    07.00 Skalbmierz
    07.00 Kazimierza Wlk.
    07.00 Kazimierza Mała
    07.00 Skała
    07.30 Prandocin
    17.00 Skalbmierz
    17.00 Skała
    17.00 Prandocin (w okresie letnim - 18:00)
    18.00 Proszowice
    18.00 Koszyce (17.00-czas zimowy)
    18.00 Kazimierza Wlk.
    19.00 Busko Zdrój BA (17.00 od X-IV)
    wg. ogłoszeń Kazimierza Mała

    inne

    20.30 Proszowice, różaniec - codziennie
    20.30 Skalbmierz, różaniec - codziennie
    20.30 Kazimierza Wlk., różaniec - codziennie
    20.30 Kazimierza Mała, różaniec - codziennie
    20.30 Busko Zdrój BA, różaniec - codziennie

    Świąteczny skarb w Bibliotece Jagiellońskiej

    (źródło: Biuro Prasowe UJ)

    Kraków, 23-12-2025

         Najstarsza znana kolęda związana z ziemiami polskimi, zapisana ponad sześć wieków temu, przechowywana jest dziś w skarbcu Biblioteki Jagiellońskiej. Wraz ze zbliżającymi się świętami Bożego Narodzenia Uniwersytet Jagielloński przypomina o wyjątkowym rękopisie autorstwa Bartłomieja z Jasła - profesora Uniwersytetu Krakowskiego, teologa i filozofa - który stanowi jedno z najcenniejszych świadectw średniowiecznej kultury muzycznej i intelektualnej Krakowa.

         Kolęda rozpoczynająca się od słów "Bóg cynn?mus in h?c di?" powstała na początku XV wieku. Jest to najstarsza znana kolęda zachowana w całości - oczywiście w języku łacińskim, który wówczas dominował w liturgii, nauczaniu i codziennej komunikacji środowiska uniwersyteckiego. Jak podkreślają badacze, właśnie w murach Uniwersytetu Krakowskiego rodziły się dzieła, które łączyły refleksję teologiczną z muzyką, a jednocześnie kształtowały duchowość kolejnych pokoleń.

    - Najstarsza kolęda w języku łacińskim "Bóg cynnēmus in hāc diē" znajduje się w skarbcu Biblioteki Jagiellońskiej w Krakowie. Kolędę tę napisał Bartłomiej z Jasła - teolog i filozof, najprawdopodobniej również jej kompozytor. Był on profesorem Uniwersytetu Krakowskiego - wyjaśnia dr Dorota Susuł, muzykolog i historyk muzyki dawnej.

    (źródło: Biuro Prasowe UJ)

         Autorstwo kolędy nie budzi dziś wątpliwości. Jak tłumaczą specjaliści, imię twórcy zostało ukryte w tekście w formie akrostychu - pierwsze słowa kolejnych zwrotek układają się w zapis Bartholomeus de Iaslo. To charakterystyczna dla średniowiecza forma podpisu autora, pozwalająca jednoznacznie przypisać dzieło Bartłomiejowi z Jasła.

         Rękopis, w którym znajduje się kolęda, ma wyjątkową wartość historyczną. - Pochodzi on z prywatnej biblioteki autora, którą ofiarował Uniwersytetowi Krakowskiemu. Zawiera liczne traktaty teologiczne, mowy i kazania uniwersyteckie, a także cztery pieśni kościelne związane z okresem Bożego Narodzenia - podkreśla dr Elżbieta Knapek, kierownik Sekcji Rękopisów BJ.

         Jedna z tych pieśni została przez Bartłomieja z Jasła wyraźnie podpisana, co potwierdza, że kolęda nie jest jedynie kopią wcześniejszego utworu, lecz oryginalnym dziełem profesora Uniwersytetu Krakowskiego. Co ciekawe, w innym rękopisie zachowała się również kopia sporządzona przez Łukasza z Koźmina Wielkiego - zawierająca już notację muzyczną. Dzięki niej badacze wiedzą, jak kolęda była wykonywana, ponieważ w autografie zachował się wyłącznie tekst.

         Przez stulecia kolęda pozostawała przede wszystkim przedmiotem badań historyków i muzykologów. Przełom nastąpił w 2017 roku, kiedy tekst został po raz pierwszy przetłumaczony na język polski przez dr. Jacka Partykę. W tym samym roku w Muzeum Collegium Maius Uniwersytetu Jagiellońskiego odbyło się światowe prawykonanie utworu - po ponad 600 latach od jego powstania. Kolęda zabrzmiała w dwóch wersjach: w transkrypcji Jana Więckowskiego oraz w opracowaniu Lecha Śniadara.

    (źródło: Biuro Prasowe UJ)

    - Tekst tej kolędy można analizować z perspektywy teologii średniowiecznej. Obecnie dysponujemy tłumaczeniem 22 zwrotek. Utwór opiera się na melodii chorału gregoriańskiego, a jego sens najlepiej odczytać poprzez wykonanie - mówi dr Dorota Susuł. - Jest to kolęda mówiąca o nadziei i oczekiwaniu. Już w pierwszej zwrotce pojawia się wezwanie do radosnego obwieszczenia narodzin Chrystusa - "Bóg cynn?mus", czyli "trąbmy", "ogłaszajmy nowinę".

         Choć melodia i język mogą wydawać się dziś wymagające, przesłanie utworu pozostaje zaskakująco aktualne. - Treść tej kolędy mówi dokładnie o tym samym, co kolędy śpiewane do dziś - o oczekiwaniu i radości związanej z Bożym Narodzeniem - podsumowuje badaczka.

         W okresie przedświątecznym Biblioteka Jagiellońska przypomina, że w jej zbiorach przechowywane są nie tylko bezcenne księgi i rękopisy, ale także żywe świadectwa tradycji, które mimo upływu wieków wciąż potrafią poruszać współczesnych odbiorców. Najstarsza kolęda związana z Uniwersytetem Krakowskim jest jednym z tych zabytków, które łączą naukę, sztukę i duchowość - i które szczególnie mocno wybrzmiewają właśnie w czasie Bożego Narodzenia.

    (źródło: Biuro Prasowe UJ)


    red.   

    źródła: Biuro Prasowe UJ


    idź do góry powrót

     
    strona redakcyjna

    regulamin serwisu

    zespół IKP

    dziennikarstwo obywatelskie

    legitymacje prasowe

    wiadomości redakcyjne

    patronat medialny

    kontakt z redakcją

    archiwum
     
    reklama w IKP

    szczegóły

    ceny




    ogłoszenia

     
    copyright © 2016-... Internetowy Kurier Proszowski; 2001-2025 Internetowy Kurier Proszowicki
    Nr rejestru prasowego 47/01; Sąd Okręgowy w Krakowie 28 maja 2001
    Nr rejestru prasowego 253/16; Sąd Okręgowy w Krakowie 22 listopada 2016

    w nagłówku i stopce portalu wykorzystano zdjęcia autorstwa Damiana Króla - DZIĘKUJEMY!
    w nagłówku panorama Koniuszy, natomiast w stopce głowice kolumn (wejście na teren kościoła w Proszowicach od strony rynku)

    KONTAKT Z REDAKCJĄ