 | ||||||||
Miscellanea
|
 |
| jako tło do grafiki użyto emblemat dyplomu Towarzystwa Królewskiego Przyjaciół Nauk (źródło: Archiwum Główne Akt Dawnych, Archiwum Publiczne Potockich, sygn. 365 (fot. Andrzej Wyleżyński)) |
Proszowice, 22-10-2026
Kamienice i obiekty użyteczności publicznej Lwowa - Teatr Wielki
 |
| (źródło: wikipedia.org) |
W latach 1890 - 1914 na terenie ziem polskich w architekturze dominował eklektyzm i historyzm z udziałem neogotyku i neoromantyzmu. Ryszard Jaremi Kluszczyński autor monumentalnego dzieła "Sztuka Młodej Polski" pisze, że Teatr Wielki we Lwowie (wzniesiony jako Teatr Miejski), jest jedną z najbardziej reprezentacyjnych i prestiżowych budowli tego okresu. Zaprojektowany został przez Zygmunta Gorgolewskiego. Udekorowany jest rzeźbami Antoniego Popiela i Piotra Wójtowicza. Klatkę schodową zdobią freski autorstwa, min. Marcelego Harasimowicza i Zygmunta Rozwadowskiego.
Ukoronowaniem piękna opery, tak jest również nazywany ten obiekt, kurtyna Henryka Siemiradzkiego. Budowa teatru trwała w latach 1897 - 1900. W okresie międzywojennym przylegała do ulicy imieniem Legionów, obecnie prospektu Swobody.
Wymienieni artyści to elita kultury polskiej tamtego okresu, a Zygmunt Gorgolewski to szczególna osobowość. Wielkopolanin z urodzenia, z wyboru Lwowianin. Urodził się w Solcu w 1845 roku, zmarł w 1903 roku i pochowany został na cmentarzu Łyczakowskim we Lwowie. W latach 1866 - 1871 studiował architekturę w królewskiej Akademii Budownictwa w Berlinie, przez sześć lat był profesorem pomocniczym tej uczelni. Uczestniczył w wielu prestiżowych projektach architektonicznych na terytorium Niemiec i Europy, w tym w Wielkopolsce. Przed nim stała otworem wielka kariera jako architekta.
 |
| (źródło: Narodowe Archiwum Cyfrowe) |
W 1893 roku wybrał do zamieszkania Lwów. Na jego decyzję wpłynął fakt, że postanowił córkom zapewnić patriotyczne wychowanie w polskiej szkole.
We Lwowie jest wiele budowli realizowanych bezpośredni przez niego a pośrednio jako przewodniczącego komisji konkursowych. Jednak Teatr Wielki, osadzony w centrum miasta, jest Jego najznakomitszym dziełem życia i piękna polskiej kultury we Lwowie.
 |
| Teatr Miejski we Lwowie rok 1906 - pocztówka (źródło: polona.pl) |
opracowanie: Henryk Pomykalski