 | ||
Słowiki przez rok ucz± się ¶piewu
7-05-2025 Podziwiane za trele słowiki przez rok słuchaj± piosenek innych osobników, zanim zaczn± ¶piewać - powiedział PAP prof. Michał Budka z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza (UAM) w Poznaniu. Dodał, że z kolei szpaki, by zapamiętać now± frazę, musz± pozbyć się z pamięci starszych dĽwięków. Ekoakustyk z Wydziału Biologii UAM dr hab. Michał Budka powiedział PAP, że wiele ptaków musi nauczyć się ¶piewu. Umiejętno¶ci na przykład słowików, kolibrów albo papug nie s± wrodzone, ale przekazywane z pokolenia na pokolenie. Gdyby ¶wieżo wyklutego słowika odseparować od przedstawicieli jego gatunku, nie byłby w stanie ¶piewać charakterystycznej dla niego +piosenki+. Ptak uczy się +języka+, którym posługuj± się otaczaj±ce go osobniki, tak jak dziecko uczy się mówić od rodziców - wyja¶nił badacz. Młode samce słowika od chwili wylęgu (w maju) słuchaj± starszych osobników i zapamiętuj± ich piosenki, ale zaczynaj± je ¶piewać dopiero w kolejnym roku. Niektóre gatunki ucz± się krócej, ale potem powtarzaj± tylko to, co raz usłyszały w pierwszych miesi±cach życia. Ale na przykład szpaki nawet w wieku sze¶ciu-siedmiu lat potrafi± zapamiętać i powtórzyć nowe dĽwięki. Tylko że wtedy musz± wyrzucić z pamięci co¶, co przyswoiły wcze¶niej. A zwykle im więcej różnych typów piosenek umie ¶piewać samiec, tym jest bardziej atrakcyjny dla samicy - powiedział prof. Budka. Wspomniał, że słowiki wplataj± w swoje piosenki pojedyncze elementy zaczerpnięte od innych gatunków. Mistrzowie w tej dziedzinie, zaro¶lówki, potrafi± zapamiętywać obszerne fragmenty ¶piewu innych ptaków, maj± rozbudowany repertuar, setki różnych typów "sylab". Z kolei analizuj±c ¶piew łozówki, można powiedzieć, gdzie dany samiec zimował, na podstawie imitowanych dĽwięków innych gatunków ptaków, ale też owadów lub żab występuj±cych na zimowiskach. A szpaki albo sójki chętnie na¶laduj± inne gatunki zwierz±t, np. puszczyki, myszołowy, a nawet konie. Prof. Budka podpowiedział, że takie przykłady można znaleĽć na platformie xeno-canto, na któr± nagrania wrzucaj± wolontariusze z całego ¶wiata. Ekoakustyk opowiadał, że w strefie umiarkowanej ¶piewaj± głównie samce; samice odzywaj± się rzadziej i ciszej. Wyj±tkiem s± na przykład samice płochaczy ¶piewaj±ce w sezonie lęgowym albo samice rudzika ¶piewaj±ce zim±. Tylko niektóre ptaki strefy umiarkowanej ¶piewaj± w duetach - w Polsce to na przykład żurawie albo puszczyki. "Natomiast w tropikach ptaków duetuj±cych jest znacznie więcej, a ich zachowania s± zróżnicowane. U niektórych gatunków osobniki tworz± chóry, czyli kilka samców i kilka samic ¶piewa razem. Zdarzaj± się też duety i chóry osobników tej samej płci" - tłumaczył ekoakustyk. U¶ci¶lił, że na przykład u gorzyków w Ameryce Południowej kilka samców ¶piewa wspólnie jednej samicy, jednocze¶nie wykonuj±c taniec godowy. "Najczę¶ciej w takim stadku jest jeden lider, który kopuluje z większo¶ci± samic. Pozostałe ucz± się od niego ¶piewu i tańca, w nadziei, że w końcu zostan± liderami innej grupy" - opowiadał. Pewne gatunki dziennych ptaków ¶piewaj± również noc±, choć tylko w strefie umiarkowanej. Badania nocnego ¶piewu dziennych ptaków prowadziła doktorantka prof. Budki, Kinga Buda, która znalazła ok. 50 takich gatunków. Odtwarzała w nocy wokalizację zięby i trznadla. Trznadle często podlatywały do gło¶nika, zięby były ostrożniejsze, ale żadne z nich nie wydawały głosów. Badanie pokazało też, że nocny ¶piew zwraca uwagę drapieżników: w ok. jednej trzeciej przypadków naukowczyni odnotowała atak kuny lub puszczyka na gło¶nik. "Nocne ¶piewanie jest więc dla ptaków bardzo ryzykowne. W mie¶cie zdarza się, że nad ranem zaczynaj± koncertować na przykład kosy. To dlatego, że maj± na tyle dużo ¶wiatła, by dostrzec ewentualne zagrożenie. W lesie, gdzie noc± jest całkiem ciemno, panuje kompletna cisza" - tłumaczył rozmówca PAP. Powiedział, że wyj±tkiem s± słowiki, które ¶piewaj± przez cał± noc w daj±cych im ochronę krzakach - ukryte w¶ród gałęzi mog± usłyszeć zbliżaj±cego się drapieżnika. Prof. Budka namawiał, by słuchać ptaków i uczyć się rozpoznawać ich ¶piew. Może w tym pomóc bezpłatna aplikacja BirdNet stworzona przez naukowców z Laboratorium Ornitologicznego na Uniwersytecie Cornell (USA) i Wydziału Informatyki Politechniki w Chemnitz (Niemcy). "Wiosna, a zwłaszcza przełom kwietnia i maja, to idealny moment do słuchania ptasich wokalizacji. Przylatuj± do nas pierwsze gatunki, łatwiej usłyszeć ich pojedyncze piosenki teraz niż w szczycie sezonu lęgowego, kiedy ¶piewa dużo więcej gatunków. Często ze studentami wychodzimy rano przed zajęciami do parku albo idę na spacer sam, żeby posłuchać ptaków. I ci±gle sprawia mi to przyjemno¶ć" - przyznał profesor. Prace prof. Michała Budki i jego współpracowników na temat ptasich duetów i nocnego ¶piewu ukazały się m.in. na łamach "Scientific Reports", "Journal of Ornithology" i "PLOS One". Anna Bugajska Ľródła: https://naukawpolsce.pl/ | ||
Materiał pochodzi z portalu Internetowy Kurier Proszowski (https://www.24ikp.pl)
Zapraszamy! |
