 | ||
Rehabilitacja po udarze mózgu
|
 |
| (fot. canva.com) |
Proszowice, 2-10-2021
Wiemy już co to jest udar i w jaki sposób powstaje. Poznaliśmy również czynniki ryzyka wystąpienia udaru i sposoby jak się przed nim ustrzec. Jednak, co w sytuacji kiedy już doszło do udaru mózgu? Co możemy dalej zrobić?
Jednym z ważniejszych aspektów usprawniania pacjentów po udarze mózgu jest kompleksowa rehabilitacja. Powinna być włączona w proces leczenia możliwie jak najszybciej, gdyż dzięki temu można uzyskać lepsze efekty terapeutyczne Należy jednak pamiętać, że udar jest niezwykle indywidualną kwestią, dlatego też efekty mogą się różnić w zależności od różnych czynników.
Rehabilitacja poudarowa różni się w zależności od okresu w jakim jest podejmowana. Usprawnianie w tzw. fazie ostrej rozpoczyna się już kilka dni po epizodzie udarowym. Jego głównym zadaniem jest zmniejszenie ryzyka powstania niewłaściwych wzorców ruchowych oraz zapobieganie niebezpiecznym powikłaniom. Służy również wypracowaniu możliwie jak najlepszej sprawności, a tym samym poprawie ogólnego funkcjonowania pacjenta. W ramach wczesnej rehabilitacji podejmowane są działania z zakresu fizjoterapii, terapii zajęciowej, logopedii i psychologii, na których osoba po udarze pracuje nad poprawą swojego zdrowia. Rehabilitacja w fazie ostrej rozpoczyna się od kompleksowej oceny, dzięki której specjaliści dopasowują intensywność ćwiczeń do możliwości i potrzeb pacjenta.
Jednym z działań podejmowanych w ramach wczesnej rehabilitacji jest układanie pacjentów w pozycjach ułatwiających zachowanie prawidłowej pozycji ciała. Ma to przede wszystkim zapobiegać odleżynom, przykurczom oraz różnym innym powikłaniom. Udar mózgu często niesie za sobą powikłania oddechowe, dlatego ważnym punktem wczesnej rehabilitacji powinny być ćwiczenia oddechowe. Mogą być one połączone z innymi ćwiczeniami fizycznymi, np. mogą im towarzyszyć ruchy kończyny górnej.
Jednym z ważniejszych aspektów wczesnej rehabilitacji poudarowej jest wprowadzenie ćwiczeń zapobiegającym patologicznemu napięciu mięśniowemu. Aby to osiągnąć stale stymuluje się aktywność ruchową kończyn pacjenta poprzez ćwiczenia bierne (wykonywane rękami rehabilitanta) oraz pobudzające czucie własnego ciała. Kolejnym aspektem rehabilitacji w fazie ostrej jest podejmowanie działań zmniejszających ból odczuwany przez pacjentów po udarze mózgu. Jest to ważne ze względu na fakt, iż dolegliwości bólowe znacząco wpływają na przebieg rehabilitacji, ograniczając jej możliwości.
Drugim typem rehabilitacji poudarowej jest usprawnianie pacjentów w fazie przewlekłej, czyli czasie bardziej odległym od wystąpienia udaru. Jej głównym zadaniem jest utrwalanie stopnia sprawności, który udało się osiągnąć na wczesnym etapie choroby. Jest to również czas, kiedy podejmuje się aktywności polepszające samodzielne funkcjonowanie oraz podnoszące jakość życia pacjenta.
Ważnym punktem przewlekłej rehabilitacji jest włączenie rodziny w ten proces. Przejawia się to głównie poprzez angażowanie i edukowanie najbliższych do wspierania i zachęcania pacjenta do udziału w codziennym życiu. Oprócz tego rehabilitacja w fazie przewlekłej umożliwia opanowanie czynności związanych z samoobsługą, a także znacznie obniża ryzyko utraty tych umiejętności w przyszłości.
opracowanie: Paulina Kasprzyk