|
Postępowanie w sprawach gospodarczych
 |
| zdjęcie dodane przez Viktoria Alipatova: https://www.pexels.com/pl-pl/zdjecie/kamery-i-filmy-rolkowe-3953358/ |
Kocmyrzów, 27-02-2025
Postępowania gospodarcze odgrywają ważną rolę w funkcjonowaniu biznesu, zapewniając ochronę interesów przedsiębiorców. Ze względu na swój charakter, wyróżniają się one specyficznymi zasadami i wymogami proceduralnymi, które warto poznać, aby skutecznie dochodzić swoich praw. Przepisy regulujące postępowania gospodarcze są nieco inne w porównaniu z przepisami zwykłego trybu procesu cywilnego - wymagają od stron większej skrupulatności.
Czym jest sprawa gospodarcza?
Art. 4582 Kodeksu postępowania cywilnego zawiera katalog spraw gospodarczych. Katalog jest dosyć obszerny, tytułem przykładu wskazuję, że są to m.in. sprawy ze stosunków cywilnych między przedsiębiorcami w zakresie prowadzonej przez nich działalności gospodarczej (i to choćby którakolwiek ze stron zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej), a także sprawy z umów leasingu, czy ze stosunku spółki.
Terminy i jeszcze raz terminy...
Strony postępowania gospodarczego powinny szczególnie dokładnie i wcześnie przedstawiać swoje twierdzenia i dowody na ich poparcie. Powód jest obowiązany powołać wszystkie twierdzenia i dowody w pozwie, natomiast pozwany - w odpowiedzi na pozew. Twierdzenia i dowody powołane z naruszeniem tej zasady podlegają pominięciu, chyba że strona uprawdopodobni, że ich powołanie nie było możliwe albo że potrzeba ich powołania wynikła później. W takim przypadku dalsze twierdzenia i dowody na ich poparcie powinny być powołane w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym ich powołanie stało się możliwe lub wynikła potrzeba ich powołania (art. 4585 k.p.c.).
W orzecznictwie przyjmuje się, że rygor ten obejmuje także twierdzenia lub zarzuty ewentualne, a więc przytoczone tylko na wypadek, gdyby twierdzenia zaprezentowane w pierwszej kolejności okazały się nieskuteczne lub nie zostały przez sąd uwzględnione (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 28 listopada 2023 r., sygn. akt: I AGa 20/23).
W toku postępowania gospodarczego nie można także występować z nowymi roszczeniami zamiast lub obok dotychczasowych. Jednakże w przypadku zmiany okoliczności powód może żądać, zamiast pierwotnego przedmiotu sporu, jego równowartości lub innego przedmiotu, a w sprawach o świadczenie powtarzające się może nadto rozszerzyć powództwo o świadczenia za kolejne okresy (art. 4588 k.p.c.).
Jakie dowody należy przedstawiać?
Podstawowym dowodem w postępowaniu gospodarczym jest dokument. Czynność strony, w szczególności oświadczenie woli lub wiedzy, z którą prawo łączy nabycie, utratę lub zmianę uprawnienia strony w zakresie danego stosunku prawnego, może być wykazana tylko dokumentem (chyba że strona wykaże, że nie może przedstawić dokumentu z przyczyn od niej niezależnych). Dowód z zeznań świadków sąd może dopuścić jedynie wtedy, gdy po wyczerpaniu innych środków dowodowych lub w ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy.
Strony w postępowaniu gospodarczym mogą natomiast umówić się o wyłączenie określonych dowodów w postępowaniu w sprawie z określonego stosunku prawnego powstałego na podstawie umowy (umowa dowodowa).
Powyższe wymogi są rygorystyczne, jednak sprzyjają szybkości i efektywności postępowania - przewodniczący i sąd są obowiązani podejmować czynności tak, by rozstrzygnięcie w sprawie zapadło nie później niż sześć miesięcy od dnia złożenia odpowiedzi na pozew. Warto jednak pamiętać, że rozpoznanie sprawy z pominięciem przepisów o postępowaniu w sprawach gospodarczych jest jednak możliwe na wniosek strony, która nie jest przedsiębiorcą lub jest przedsiębiorcą będącym osobą fizyczną.
Stawiane stronom wymogi, a w szczególności obowiązek powołania wszystkich twierdzeń i dowodów już na początku postępowania, sprawiają, że odpowiednie przygotowanie i przemyślana strategia stanowią klucz do osiągnięcia sukcesu.
Magdalena Kowalska-Graca
|
|
NA SKRÓTY
