facebook
Kopiec z krzyżem na "Sochajce"

    Dzisiaj jest sobota, 27 lutego 2021 r.   (58 dzień roku) ; imieniny: Gagrieli, Liwii, Leonarda    
 |   serwis   |   wydarzenia   |   informacje   |   skarby Ziemi Proszowskiej   |   Redakcja   |   tv.24ikp.pl   |   działy autorskie   |   praca-Jobsora   | 
 |   ludzie ZP   |   miejsca, obiekty itp.   |   felietony, opracowania   |   kącik twórców   |   miejscowości ZP   |   ulice Proszowic   |   pożółkłe łamy...   |   RP 1944   | 
 |   wykaz miejsc   |   kościoły   |   kaplice   |   figury   |   krzyże   |   dwory   |   młyny   |   dzwonnice   |   inne archit.   |   atrakcje przyrodnicze   |   skarby utracone   | 
 inne... 
 | 

serwis IKP / Skarby Ziemi Proszowskiej / miejsca, obiekty... / inne / Kopiec z krzyżem na "Sochajce"
O G Ł O S Z E N I A


Kopiec z krzyżem na "Sochajce"

(woj.: małopolskie / pow.: proszowicki / gm.: Nowe Brzesko)


sierpień 2005
(fot. Andrzej Solarz)
sierpień 2005
(fot. Andrzej Solarz)

Hebdów, 6-11-2020

     W wieku XIX i później istniał zwyczaj upamiętniania budowy dróg przez ustawianie obelisk, głazów lub sypanie kopców, na których umieszczano odpowiedni napis i datę. Okazały kopiec wraz z krzyżem, przy zjeździe drogą krajową nr 79 z Hebdowa do Nowego Brzeska, pochodzi sprzed II wojny światowej. Oto jego historia:

     W okresie międzywojennym przebudowano odcinek szlaku handlowego, zwanego traktem nadwiślańskim, wiodącego z Krakowa do Sandomierza. Przebudowa obejmowała drogę w okolicy Nowego Brzeska i Heblowa. Inicjatywa wzniesienia kopca dla uczczenia pomyślnego zakończenia robót drogowych wyszła od Ludwika Hieronima Morstina, dramatopisarza i właściciela Pławowic.

     W czasie prac ziemnych natrafiono na groby żołnierzy, poległych w 1914 r. Postanowiono ich szczątki pochować we wspólnej mogile i usypać na niej kopiec [Kazimierz Sosnowski; Ziemia Krakowska. Szczegółowy przewodnik wycieczkowy; Kraków 1947].

marzec 2006
(fot. Arkadiusz Fularski)

maj 2013
(fot. straznicyczasu.pl)

     Został on umiejscowiony na pagórku dawniej zwanym Sochajka, leżącym na wysokości ponad 50 m nad średnim poziomem Wisty. Mogiła prawdopodobnie kryje szczątki szesnastu żołnierzy należących najpewniej zarówno do armii rosyjskiej, jak i austro-węgierskiej. Być może wspólnie spoczywają tu Polacy, Austriacy, Rosjanie, Węgrzy i Słowacy, złożono w zbiorowej mogile. Usypano kwadratową pryzmę o wysokości jednego metra, a na niej wzniesiono wysoki na 3,5 m kopiec, na którego wierzchołku ustawiono drewniany krzyż. Na zboczu wykonano kilka betonowych stopni i umocowano metalową tabliczkę z informacją o tych, których kryje kopiec i dacie jego wzniesienia w latach 1936-37. Ziemię na kopiec zwozili furmani podwodami z dworu, tam też cieśle wykonali drewniany krzyż.

     Miejsce to nabrało wyjątkowego znaczenia, odbywały się tutaj manifestacje patriotyczne z okazji rocznic narodowych. Na uroczystym otwarciu drogi, na terenie gminy Gruszów z siedzibą w Brzesku Nowym (odcinek Wawrzeńczyce Jaksice) tuż przed wybuchem II wojny światowej (27 sierpnia 1939 r.) ściągnęła ludność i notable z pobliskich miejscowości, właściciele majątków ziemskich i duchowieństwo. Tak uroczystość tą opisano w monografii "Ziemia nowobrzeska..." wyd. I: [...] W ostatnią niedzielę sierpnia 1939 r. odbyło się poświęcenie drogi oraz przeniesionego na lewą stronę jezdni kopca wraz z nowo wykonanym krzyżem. Na uroczystość przybyli: starosta z Miechowa, miejscowi właściciele ziemscy wraz z rodzinami. Szły procesje z klasztoru w Hebdowie i kościoła w Brzesku Nowym. W orszakach tych niesiono sztandary i feretrony, prowadzono księży pod baldachimami i z monstrancjami. Ciągnęły tłumy wiernych, uczniowie ze szkół w Brzesku Nowym, Gruszowie i Sierosławicach.

W atmosferze panującego przygnębienia, w obliczu zbliżającej się nieuchronnie wojny Ludwik Hieronim Morstin wygłosił wtedy płomienne i optymistyczne przemówienie [...]
.

Ziemia nowobrzeska... wyd. I
(fot. Ziemia nowobrzeska... wyd. I)

     Najprawdopodobniej właśnie ten drewniany krzyż, został zmieniony w połowie lat 90-tych XX w., na obecny metalowy, który wykonał Zbigniew Przytuła z Hebdowa. Blaszaną figurę Jezusa przekazał proboszcz miejscowej parafii.

opracowanie: Arkadiusz Fularski   


ŹRÓDŁA, BIBLIOGRAFIA:
  1. Włodzimierz Chorązki (red.); Ziemia nowobrzeska. Zarys dziejów gminy i sołectw; Nowe Brzesko 2004
  2. Włodzimierz Chorązki (red.); Ziemia nowobrzeska. Zarys dziejów gminy i sołectw - wydanie poszerzone; Nowe Brzesko 2009

  3. informacje od Seweryny Przytuły z Hebdowa
  4. zbiory IKP
  5. zbiory autora

  6. straznicyczasu.pl
  7. dziennikpolski24.pl



idź do góry powrót


 warto pomyśleć?  
Ludzie są jak kwiaty; stworzeni do tego, aby się rozwijać.
(Andre Liege)
luty  27  sobota
luty  28  niedziela
marzec  1  poniedziałek
marzec  2  wtorek
DŁUGOTERMINOWE:


PRZYJACIELE  Internetowego Kuriera Proszowskiego
strona redakcyjna
regulamin serwisu
zespół IKP
dziennikarstwo obywatelskie
legitymacje prasowe
wiadomości redakcyjne
logotypy
patronat medialny
archiwum
reklama w IKP
hierarchia
parametry
miejsce prezentacji
ceny
przyjaciele
copyright © 2016-... Internetowy Kurier Proszowski; 2001-2016 Internetowy Kurier Proszowicki
Nr rejestru prasowego 47/01; Sąd Okręgowy w Krakowie 28 maja 2001
Nr rejestru prasowego 253/16; Sąd Okręgowy w Krakowie 22 listopada 2016

KONTAKT Z REDAKCJĄ
KONTAKT Z REDAKCJĄ         KONTAKT Z REDAKCJĄ         KONTAKT Z REDAKCJĄ         KONTAKT Z REDAKCJĄ         KONTAKT Z REDAKCJĄ