Pałac Morstinów w Pławowicach
    Dzisiaj jest czwartek, 18 lipca 2024 r.   (200 dzień roku) ; imieniny: Kamila, Karoliny, Roberta +wspomnienie świętego Szymona z Lipnicy    
 |   serwis   |   wydarzenia   |   informacje   |   skarby Ziemi Proszowskiej   |   Redakcja   |   tv.24ikp.pl   |   działy autorskie   | 
 |   ludzie ZP   |   miejsca, obiekty itp.   |   felietony, opracowania   |   kącik twórców   |   miejscowości ZP   |   ulice Proszowic   |   pożółkłe łamy...   |   RP 1944   | 
 |   wykaz miejsc   |   kościoły   |   kaplice   |   figury   |   krzyże   | 
 dwory 
 |   młyny   |   dzwonnice   |   inne archit.   |   atrakcje przyrodnicze   |   skarby utracone   |   inne...   | 

serwis IKP / Skarby Ziemi Proszowskiej / miejsca, obiekty... / dwory, dworki, pałace... / Pałac Morstinów w Pławowicach
 pomóżcie!!! ;)  
Jeżeli posiadacie informacje, materiały dotyczące prezentowanych w Serwisie ciekawych miejsc, obiektów,
macie propozycję innych związanych z Ziemią Proszowską,
albo zauważyliście błędy w naszym materiale;
prosimy o kontakt!

skarby@24ikp.pl.

Inne kontakty z nami: TUTAJ!
Redakcja IKP
O G Ł O S Z E N I A
Money.pl - Serwis Finansowy nr 1
Kursy walut
NBP 2023-01-24
USD 4,3341 +0,23%
EUR 4,7073 -0,24%
CHF 4,7014 -0,22%
GBP 5,3443 -0,38%
Wspierane przez Money.pl



| opis, historia... | galeria grafik |

Pałac Morstinów w Pławowicach

 (fot. Andrzej Solarz)

Pławowice, 14-04-2012

     Pierwsze informacje o miejscowości Pławowice pojawiają się w połowie XIII wieku, choć z pewnością wieś istniała dużo wcześniej, wówczas były to "Plawowicze". Wieś od początku stanowiła własność rycerską. W 1581 roku Pławowice należały do Lanckorońskich herbu Zadora, w 1625 roku właścicielem był Jan Gutteter Pławowski i do początku XVIII wieku majątek pozostawał w tej rodzinie. Później dobra pławowickie ciągle zmieniały właścicieli, aby trafić w końcu do Szembeków. Helena Szembekowa około 1740 roku wniosła Pławowice w posagu Stefanowi Benedyktowi Morstinowi i od tego czasu aż do roku 1945 właścicielami pławowickich dóbr była rodzina Morstinów.

     W XVIII w. na terenie Pławowic znajdował się jeszcze dwór drewniany, o którym brak jest bliższych informacji. W 1804 r. Ignacy Morstin - syn Jana, pułkownika wojsk koronnych, polecił wznieść rezydencję wg projektu Jakuba Kubickiego. Na parterze znajdowały pokoje dla służby i pomieszczenia gospodarcze. Częścią reprezentacyjną było piętro z wysokimi oknami. Pośrodku niego mieścił się obszerny hol oraz salon z czterema głębokimi wnękami, ozdobionymi parami kolumn. W jednej z wnęk znajdował się posąg Minerwy. Salon służył kiedyś do tajnych posiedzeń loży masońskiej.

     W 1886 roku pałac rozbudowano dodając skrzydło południowe wg projektu Tadusza Stryjeńskiego, stąd obecne niesymetryczne usytuowanie portyków względem osi pałacu i uporządkowano elewację. Niedaleko pałacu znajdowała się prywatna kaplica z wieżą w kształcie minaretu. Wokół pałacu znajduje się park typu angielskiego, na lekko wzniesionym terenie pośród stawów założył go około 1840 roku ogrodnik Jan Rounert.

 (fot. Arkadiusz Fularski)
     Pałac w Pławowicach należy do najcenniejszych i najokazalszych wiejskich rezydencji klasycystycznych doby postanisławowskiej. Jest budowlą piętrową, założoną na rzucie prostokąta, nakrytą czterospadowym dachem z wysokimi kominami. Przy obu dłuższych elewacjach znajdują się bardzo płytkie czterokolumnowe portyki doryckie zwieńczone trójkątnymi tympanonami. Artykulacja fasad ogranicza się niemal wyłącznie do zastosowanych w narożach boniowań oraz profilowanych obramień okien. Wjazd do pałacu prowadził przez bramę po bokach której, na kamiennych słupkach znajdowały się rzeźby dwóch lwów (rzeźby te w 1964 roku przewieziono do Krakowa i obecnie znajdują się przy wejściu do wieży ratuszowej, a przed pałacem ustawiono ich kopie).

     Za czasów ostatniego właściciela Ludwika Hieronima Morstina organizowane były w latach 1928, 1929 zjazdy wybitnych poetów polskich dwudziestolecia międzywojennego. Po 1945 pałac wraz z parkiem ulegał dewastacji, był źle użytkowany. Zamieszkiwany był przez przypadkowych lokatorów (mieszkania traktowano jako socjalne), którzy przyczynili się do zniszczenia cennego wystroju wnętrz.

     Od lat 90. XX wieku w pałacu prowadzone są prace remontowe i zabezpieczające, aby przywrócić zespołowi pałacowo-parkowemu stan pierwotny. 23 i 24 czerwca 2006 roku w Pławowicach odbył się trzeci zjazd poetów a 28 czerwca 2008 r. czwarty, w którym uczestniczyło wielu współczesnych literatów. Tym razem organizatorami spotkań byli Maria i Marian Tomaszewscy obecni właściciele posiadłości oraz gmina Nowe Brzesko.

opracowanie: Andrzej Solarz   


ŹRÓDŁA, BIBLIOGRAFIA:
  1. materiały IKP
  2. Szlak schronów II wojny światowej STELLUNG PROSZOWICE (przewodnik); red.A.Solarz, K.Wojtusik, S.Wypych; Stowarzyszenie "Gniazdo - Ziemia Proszowicka"; Proszowice 2011
  3. wikipedia - grafika + tekst
  4. strona www - gmina Nowe Brzesko - tekst + grafika
  5. strona www - polska niezwykła.pl - grafika
  6. strona www - skarabeusz małopolski - opis + grafika



| opis, historia... | galeria grafik |



idź do góry powrót


 warto pomyśleć?  
Tańcz, zanim muzyka się skończy.
Żyj, zanim Twoje życie się skończy.
(cytaty bliskie sercu)
lipiec  18  czwartek
lipiec  19  piątek
lipiec  20  sobota
lipiec  21  niedziela
[9.00-14.00]   (Proszowice)
VIII. Festiwal "Święto Ogórka"
[14.00-19.00]   (Nowe Brzesko)
V. Piknik Ekologiczny
[16.00]   (Sudołek)
IV Małopolskie Święto Bobu
[16.00]   (Pobiednik Mały)
Pobiednicke Biegi 2024
DŁUGOTERMINOWE:


PRZYJACIELE  Internetowego Kuriera Proszowskiego
strona redakcyjna
regulamin serwisu
zespół IKP
dziennikarstwo obywatelskie
legitymacje prasowe
wiadomości redakcyjne
logotypy
patronat medialny
archiwum
reklama w IKP
szczegóły
ceny
przyjaciele
copyright © 2016-... Internetowy Kurier Proszowski; 2001-2016 Internetowy Kurier Proszowicki
Nr rejestru prasowego 47/01; Sąd Okręgowy w Krakowie 28 maja 2001
Nr rejestru prasowego 253/16; Sąd Okręgowy w Krakowie 22 listopada 2016

KONTAKT Z REDAKCJĄ
KONTAKT Z REDAKCJĄ         KONTAKT Z REDAKCJĄ         KONTAKT Z REDAKCJĄ         KONTAKT Z REDAKCJĄ         KONTAKT Z REDAKCJĄ