facebook
Pałac Morstinów w Pławowicach

    Dzisiaj jest wtorek, 20 października 2020 r.   (294 dzień roku) ; imieniny: Ireny, Kleopatry, Witalisa    
 |   serwis   |   wydarzenia   |   informacje   |   skarby Ziemi Proszowskiej   |   Redakcja   |   tv.24ikp.pl   |   działy autorskie   |   praca   | 
 |   ludzie ZP   |   miejsca, obiekty itp.   |   felietony, opracowania   |   kącik twórców   |   miejscowości ZP   |   ulice Proszowic   |   pożółkłe łamy...   |   RP 1944   | 
 |   wykaz miejsc   |   kościoły   |   kaplice   |   figury   |   krzyże   | 
 dwory 
 |   młyny   |   dzwonnice   |   inne archit.   |   atrakcje przyrodnicze   |   skarby utracone   |   inne...   | 

serwis IKP / Skarby Ziemi Proszowskiej / miejsca, obiekty... / dwory, dworki, pałace... / Pałac Morstinów w Pławowicach
O G Ł O S Z E N I A



| opis, historia... | galeria grafik |

Pałac Morstinów w Pławowicach

 (fot. Andrzej Solarz)

Pławowice, 14-04-2012

     Pierwsze informacje o miejscowości Pławowice pojawiają się w połowie XIII wieku, choć z pewnością wieś istniała dużo wcześniej, wówczas były to "Plawowicze". Wieś od początku stanowiła własność rycerską. W 1581 roku Pławowice należały do Lanckorońskich herbu Zadora, w 1625 roku właścicielem był Jan Gutteter Pławowski i do początku XVIII wieku majątek pozostawał w tej rodzinie. Później dobra pławowickie ciągle zmieniały właścicieli, aby trafić w końcu do Szembeków. Helena Szembekowa około 1740 roku wniosła Pławowice w posagu Stefanowi Benedyktowi Morstinowi i od tego czasu aż do roku 1945 właścicielami pławowickich dóbr była rodzina Morstinów.

     W XVIII w. na terenie Pławowic znajdował się jeszcze dwór drewniany, o którym brak jest bliższych informacji. W 1804 r. Ignacy Morstin - syn Jana, pułkownika wojsk koronnych, polecił wznieść rezydencję wg projektu Jakuba Kubickiego. Na parterze znajdowały pokoje dla służby i pomieszczenia gospodarcze. Częścią reprezentacyjną było piętro z wysokimi oknami. Pośrodku niego mieścił się obszerny hol oraz salon z czterema głębokimi wnękami, ozdobionymi parami kolumn. W jednej z wnęk znajdował się posąg Minerwy. Salon służył kiedyś do tajnych posiedzeń loży masońskiej.

     W 1886 roku pałac rozbudowano dodając skrzydło południowe wg projektu Tadusza Stryjeńskiego, stąd obecne niesymetryczne usytuowanie portyków względem osi pałacu i uporządkowano elewację. Niedaleko pałacu znajdowała się prywatna kaplica z wieżą w kształcie minaretu. Wokół pałacu znajduje się park typu angielskiego, na lekko wzniesionym terenie pośród stawów założył go około 1840 roku ogrodnik Jan Rounert.

 (fot. Arkadiusz Fularski)
     Pałac w Pławowicach należy do najcenniejszych i najokazalszych wiejskich rezydencji klasycystycznych doby postanisławowskiej. Jest budowlą piętrową, założoną na rzucie prostokąta, nakrytą czterospadowym dachem z wysokimi kominami. Przy obu dłuższych elewacjach znajdują się bardzo płytkie czterokolumnowe portyki doryckie zwieńczone trójkątnymi tympanonami. Artykulacja fasad ogranicza się niemal wyłącznie do zastosowanych w narożach boniowań oraz profilowanych obramień okien. Wjazd do pałacu prowadził przez bramę po bokach której, na kamiennych słupkach znajdowały się rzeźby dwóch lwów (rzeźby te w 1964 roku przewieziono do Krakowa i obecnie znajdują się przy wejściu do wieży ratuszowej, a przed pałacem ustawiono ich kopie).

     Za czasów ostatniego właściciela Ludwika Hieronima Morstina organizowane były w latach 1928, 1929 zjazdy wybitnych poetów polskich dwudziestolecia międzywojennego. Po 1945 pałac wraz z parkiem ulegał dewastacji, był źle użytkowany. Zamieszkiwany był przez przypadkowych lokatorów (mieszkania traktowano jako socjalne), którzy przyczynili się do zniszczenia cennego wystroju wnętrz.

     Od lat 90. XX wieku w pałacu prowadzone są prace remontowe i zabezpieczające, aby przywrócić zespołowi pałacowo-parkowemu stan pierwotny. 23 i 24 czerwca 2006 roku w Pławowicach odbył się trzeci zjazd poetów a 28 czerwca 2008 r. czwarty, w którym uczestniczyło wielu współczesnych literatów. Tym razem organizatorami spotkań byli Maria i Marian Tomaszewscy obecni właściciele posiadłości oraz gmina Nowe Brzesko.

opracowanie: Andrzej Solarz   


ŹRÓDŁA, BIBLIOGRAFIA:
  1. materiały IKP
  2. Szlak schronów II wojny światowej STELLUNG PROSZOWICE (przewodnik); red.A.Solarz, K.Wojtusik, S.Wypych; Stowarzyszenie "Gniazdo - Ziemia Proszowicka"; Proszowice 2011
  3. wikipedia - grafika + tekst
  4. strona www - gmina Nowe Brzesko - tekst + grafika
  5. strona www - polska niezwykła.pl - grafika
  6. strona www - skarabeusz małopolski - opis + grafika



| opis, historia... | galeria grafik |



idź do góry powrót


 warto pomyśleć?  
Prawdziwej wdzięczności nie można wyrazić słowami .
(Goethe)
październik  20  wtorek
październik  21  środa
październik  22  czwartek
październik  23  piątek
DŁUGOTERMINOWE:


PRZYJACIELE  Internetowego Kuriera Proszowskiego
strona redakcyjna
regulamin serwisu
zespół IKP
dziennikarstwo obywatelskie
legitymacje prasowe
wiadomości redakcyjne
logotypy
patronat medialny
archiwum
reklama w IKP
hierarchia
parametry
miejsce prezentacji
ceny
przyjaciele
copyright © 2016-... Internetowy Kurier Proszowski; 2001-2016 Internetowy Kurier Proszowicki
Nr rejestru prasowego 47/01; Sąd Okręgowy w Krakowie 28 maja 2001
Nr rejestru prasowego 253/16; Sąd Okręgowy w Krakowie 22 listopada 2016

KONTAKT Z REDAKCJĄ
KONTAKT Z REDAKCJĄ         KONTAKT Z REDAKCJĄ         KONTAKT Z REDAKCJĄ         KONTAKT Z REDAKCJĄ         KONTAKT Z REDAKCJĄ