facebook
Kuźnia w Łętkowicach - ślad po dawnym rzemiośle

    Dzisiaj jest wtorek, 22 września 2020 r.   (266 dzień roku) ; imieniny: Maury, Milany, Tomasza ED Bez Samochodu    
 |   serwis   |   wydarzenia   |   informacje   |   skarby Ziemi Proszowskiej   |   Redakcja   |   tv.24ikp.pl   |   działy autorskie   |   praca   | 
 |   ludzie ZP   |   miejsca, obiekty itp.   |   felietony, opracowania   |   kącik twórców   |   miejscowości ZP   |   ulice Proszowic   |   pożółkłe łamy...   |   RP 1944   | 
 |   wykaz miejsc   |   kościoły   |   kaplice   |   figury   |   krzyże   |   dwory   |   młyny   |   dzwonnice   | 
 inne archit. 
 |   atrakcje przyrodnicze   |   skarby utracone   |   inne...   | 

serwis IKP / Skarby Ziemi Proszowskiej / miejsca, obiekty... / inne architektoniczne / Kuźnia w Łętkowicach - ślad po dawnym rzemiośle
O G Ł O S Z E N I A


Kuźnia w Łętkowicach - ślad po dawnym rzemiośle

27.07.2020, kuźnia kowalska w Łętkowicach u pana Zaręby
(fot. Marcin Szwaja)

Łętkowice, 6-08-2020

Kowal kiedyś to sam sobie musiał robić narzędzia, bo to była oszczędność wielka. A jak chłop do kuźni jechał, to jak na odpust jaki, bo miał wtedy czas. Klient był wymagający, a kowale się starali. Jak przyszło okucia na wóz wyszykować, to robiło się takie różne ozdóbki, szlaczyki i ornamenty, żeby było pięknie. Kowale zakładali takie różne "szajbki", dzwonki na "buks", że jak wóz jechał, to po dźwięku można było poznać, w której kuźni był robiony - cytat z tekstu Jana Tyszlera.

Jedną z takich wiejskich wytwórni żelaznych pamiątek była, kiedyś kuźnia w Łętkowicach.

kowal formuje podkowę dla konia
(fot. Jan Tyszler)
podkuwanie konia, montowanie podkowy na kopycie
(fot. Jan Tyszler)

     Zabytek znajduje się na terenie gospodarstwa pana Zaręby, na końcu wsi Łętkowice przed Obrażejowicami, po prawej stronie drogi. Została wybudowana podczas drugiej wojny światowej i pierwotnie znajdowała się bliżej drogi. W latach późniejszych została przeniesiona kilka metrów wstecz, za bramę ogrodzenia. A to dlatego, ponieważ rowy melioracyjne zostały sukcesywnie poszerzane a skarpa na której się znajdowała rzemieślnicza szopa, była niestabilna i często podmywana przez wody opadowe.

     Konstrukcja zbudowana jest z desek, osadzona na betonowym fundamencie. Posiada stare drzwi - wrota wejściowe, z bocznym okienkiem od strony zachodniej. A od strony wschodniej, znajduje się boczne wejście. Całość budowli jest pokryta blachą która zastąpiła ciężką dachówkę. Atrakcją i gratką jest zachowany miech kowalski służący do regulacji temperatury paleniska. Pochodzi z 1880 roku, o czym świadczy data wyrzeźbiona ja jego ramie.

27.07.2020, miech kowalski w łętkowickiej kuźni
(fot. Marcin Szwaja)
27.07.2020, data 1880 na miechu, rok budowy urządzenia
(fot. Marcin Szwaja)

     Jako opału używano wtedy węgiel drzewny, rzadziej koksowy czy kamienny. Kuźnia funkcjonowała do połowy lat 90-tych XX wieku. Gdy jeszcze powszechnie pracowały na roli konie, a tutaj można było wykonać dla tych zwierząt podkowy i przytwierdzić im na kopyta. Klepano też i lemiesze pługa, które pod wpływem tarcia przeoranej skiby ziemi, lub ostrza napotykające na kamienie - często i szybko się tępiły.

Wykonywano tutaj też: okucia drzwiowe, poręcze, świeczniki, kraty, płyty piecowe, narzędzia domowego użytku czy części do wozu... Wszystko co można "wyczarować" z rozgrzanego do czerwoności żelaza.

opracowanie: Marcin Szwaja   

27.07.2020, rzeźbiona, przednia część miechu kowalskiego
(fot. Marcin Szwaja)
27.07.2020, drzwi-wrota wejściowe do kuźni w Łętkowicach
(fot. Marcin Szwaja)
widok na kuźnię w Łętkowicach
(fot. Legendy i obyczaje...)


ŹRÓDŁA, BIBLIOGRAFIA:
  1. Jan Tyszler; Z podkową na dziwer; [w:] Magazyn Rodzinny z kwietnia 1981
  2. Dorota Król (red.); Legendy i obyczaje Ziemi Proszowickiej; 2003

  3. materiały autora
  4. informacje od pana Zaręby z Łętkowic



idź do góry powrót


 warto pomyśleć?  
Zawsze jest dobry dzień, kiedy otwierasz szczęśliwe oczy.
(ks. Jan Twardowski)
wrzesień  22  wtorek
wrzesień  23  środa
[17.00]   (Wieliczka)
spotkanie - "Niezwykła droga do Wieliczki sześciu górników z Miśni czyli przyjrzyjmy się pierwszorzędnym rzeźbom w porcelanie"
wrzesień  24  czwartek
wrzesień  25  piątek
DŁUGOTERMINOWE:


PRZYJACIELE  Internetowego Kuriera Proszowskiego
strona redakcyjna
regulamin serwisu
zespół IKP
dziennikarstwo obywatelskie
legitymacje prasowe
wiadomości redakcyjne
logotypy
patronat medialny
archiwum
reklama w IKP
hierarchia
parametry
miejsce prezentacji
ceny
przyjaciele
copyright © 2016-... Internetowy Kurier Proszowski; 2001-2016 Internetowy Kurier Proszowicki
Nr rejestru prasowego 47/01; Sąd Okręgowy w Krakowie 28 maja 2001
Nr rejestru prasowego 253/16; Sąd Okręgowy w Krakowie 22 listopada 2016

KONTAKT Z REDAKCJĄ
KONTAKT Z REDAKCJĄ         KONTAKT Z REDAKCJĄ         KONTAKT Z REDAKCJĄ         KONTAKT Z REDAKCJĄ         KONTAKT Z REDAKCJĄ