facebook
Historyk sztuki, opiekunka zabytków...
Loading

    Dzisiaj jest poniedziałek, 23 lipca 2018 r.   (204 dzień roku) ; imieniny: Sławy, Sławosza, Żelisławy +Święto Św. Brygidy    
 |   serwis   |   wydarzenia   |   informacje   |   skarby Ziemi Proszowskiej   |   Redakcja   |   tv.24ikp.pl   |   działy autorskie   | 
 |   ludzie ZP   |   miejsca, obiekty itp.   |   felietony, opracowania   |   kącik twórców   |   miejscowości ZP   |   ulice Proszowic   |   pożółkłe łamy...   |   RP 1944   | 
 |   lista postaci   |   przyjaciele regionu   |   stąd pochodzili   | 
 "zwykli - niezwykli" 
 |   ludzie Rzeczpospolitej Partyzanckiej 1944   |   "katyńczycy"   | 

serwis IKP / Skarby Ziemi Proszowskiej / ludzie ZP / "zwykli - niezwykli" / Historyk sztuki, opiekunka zabytków...
O G Ł O S Z E N I A
patronaty IKP


Historyk sztuki, opiekunka zabytków...
Hanna Pieńkowska

Hanna Pieńkowska
(fot. zbiory autora)

Dalewice, 15-06-2018

     Za miesiąc mija 42 rocznica śmierci wybitnej osoby, zasłużonej w dziedzinie ochrony zabytków Małopolski. Była to Hanna Pieńkowska, historyk sztuki - dyrektorka Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków. W swym zapełnionym grafiku obowiązków, znalazła też czas by opiekować się też Kaplicą w Dalewicach. Mija dokładnie 44 lata, od czasu kiedy dokonano remont zabytku - wizytówki tej wioski w gminie Koniusza.

     Urodziła się 22 września 1917 roku w Żytomierzu. Była córką Stefana Kazimierza Pieńkowskiego - lekarza, profesora Uniwersytetu Warszawskiego i Jagiellońskiego, oraz Wiktorii z Sawickich. Dzieciństwo spędziła w Warszawie i Krakowie, gdzie uczęszczała do szkół. W lipcu 1945 roku uzyskuje tytuł magistra po złożeniu pracy pt: "Średniowieczne witraże w kościele Bożego Ciała w Krakowie". Druga, rozprawa "Ikony sądeckie XVII i XVIII wieku", była jej pracą doktorską, którą obroniła, otrzymała tytuł doktora nauk humanistycznych w zakresie historii sztuki.

     W latach 1951-1975 r. piastuje urząd dyrektora Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Krakowie. Jest to aktywny okres jej działalności zawodowej. Oprócz obowiązków konserwatorskich prowadzi prace naukowe i popularyzatorskie. A te obejmują: historię sztuki, ochronę dóbr kultury, konserwatorstwo, etnografię i krajoznawstwo. Współpracuje ze środowiskiem naukowym Krakowa, stowarzyszeniami zawodowymi i regionalnymi Polski południowej. Doprowadza do odnowy zespołów staromiejskich: Tarnowa, Olkusza, Bochni, Starego Sącza, Lanckorony, Lipnicy Murowanej, Nowego Wiśnicza, Cieżkowic, Zakliczyna i in.

     Zasługą Pieńkowskiej było ratowanie i zagospodarowanie dworów wiejskich. Kładąc szczególny nacisk na badania i konserwację zabytków malarstwa, rzeźby i rzemiosła artystycznego. Na szczególną uwagę zasługują prace w opactwie tynieckim, prowadzone wspólnie z naukowcami z Instytutu Historii Sztuki Uniwersytetu Jagiellońskiego. Oraz współpraca z wydziałem Konserwacji Dzieł Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. Doceniała potrzebę popularyzacji nauki poprzez kontakty z regionalnym ruchem społecznym, krajoznawstwem i turystyką. Stała się znawcą i propagatorem twórczości amatorskiej oraz sztuki ludowej.

H.Pieńkowska i konserwator Skąpska-Święcicka, zdjęcie zrobione po odkryciu malowideł ściennych z pierwszej ćwierci XV w. w Bolechowicach, 1967
(fot. docplayer.pl)
     Także Dalewice były pod szczególną uwagą dyrektor Hanny Pieńkowskiej. To ze względu na to, że w tej wsi jest drewniana, modrzewiowa kaplica z 1652 roku. To dzięki niej przeprowadzono w 1974 i 1980 roku, generalne remonty tego zabytku. Lecz takie działania ratunkowe, nie mogły pominąć aktywności mieszkańców. To była zasługa miejscowej delegacji która starała się o przychylną opinię krakowskiego urzędu. Byli to już nie żyjący: śp. Krzysztof Lis (kościelny), Stefan Skiba, Eugeniusz Popek, Jan Moląg (drugi kościelny). Z tą "czwórką" współdziałała też pani Henryka Szopa (ur.1924 r.).

Wspomina ona te lata: Były to ciężkie czasy do załatwiania spraw urzędowych. Ponieważ nie byliśmy jako jedyni, którzy posiadali zabytek na Polskę południową. A który potrzebował natychmiastowej opieki i remontu. Jednak nikt z nas nie zważał na utrudniony dojazd, to że rezygnuje z pilnych obowiązków domowych i prac polowych. Tylko jechaliśmy na cały dzień do Krakowa, po to żeby coś pozytywnego dla sprawy załatwić. Pomagał nam upór, zaangażowanie, dar przekonywania i argumenty, na które często było brak zbędnej dyskusji. Zawsze do znudzenia powtarzaliśmy-To jest nasz kościółek, stoi we wsi tyle wieków, nasze rodziny o niego dbały i my też będziemy. Nie pozwolimy żeby niszczał bo to jest historyczny spadek, który przekażemy następnym pokoleniom. Chcemy za życia mieć czyste sumienie, że o kościółek dbamy. Bo po śmierci, będziemy za te czyny przed Bogiem odpowiadać. Gdy pani dyrektor Hanna Pieńkowska wizytowała kościółek w Dalewicach, to na kolanach chodziła. Obserwowała pod lupą stan techniczny polichromii i szukała nawet małego gwoździa. Których nie wolno było wbijać w to wiekowe drewno.

     Jak widać współpraca i zrozumienie współgrały wzorowo. Bo nie tylko jednej ze stron, zależało na dobrym stanie tej lokalnej architektury sakralnej. To ta delegacja pełniła funkcję, dziś fachowo zwaną - Społecznych Opiekunów Zabytków. Już może trochę zapomniani, ale zostawili po sobie ślad, godny naśladowania. To jest urokliwa kaplica, która teraz prezentuje swe wdzięki mieszkańcom, gościom i turystom.

Muzeum - Orawski Park Etnograficzny w Zubrzycy Górnej, Skansen, lata 60-te, od lewej: R.Reinfuss, W.Jostowa, H.Pieńkowska, A.Kydryńska, J.Pilch, NN, A.Pilch
(fot. orawa.eu)

     H. Pieńkowska była czynnym członkiem Stowarzyszenia Historyków Sztuki. W latach 1966-70 pełniła funkcję prezesa tego krakowskiego oddziału. Odznaczona została m. in. Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski. Dla uczenia Jej zasług, poświecono pomnik-głaz z okoliczną inskrypcją. Ustawiony po 1980 roku przed zabytkowym dworem Moniaków w Zubrzycy Górnej. Zmarła 18 czerwca 1976 w Krakowie i została pochowana na cmentarzu Rakowickim.

Publikacje Hanny Pieńkowskiej: Drogami skalnej ziemi - 1956, Zagroda sołtysów Moniaków w Zubrzycy Górnej - 1955, Zagadnienia ochrony budownictwa drewnianego ziem górskich - 1959, Park Etnograficzny w Zubrzycy Górnej - 1959, Podtatrzańskie obrazy na szkle - 1961, Budownictwo pasterskie jako element kultury duchowej i materialnej w Tatrach - 1976, Stare i nowe budownictwo w górach - 1976, Muzea przestrzenne. Nowe formy współpracy konserwatorów i muzeologów - 1973, Wstępny program rewaloryzacji zabytków regionów południowych Ziemi Krakowskiej - 1975, Nowe metody planowania konserwatorskiego - 1977.

opracowanie: Marcin Szwaja   


ŹRÓDŁA, BIBLIOGRAFIA:
  1. Marian Korniecki; Hanna Pieńkowska-konserwator zabytków ziemi krakowskiej; PSB 26
  2. Marian Kornecki; Ochrona i konserwacja zabytków ruchomych w dawnym województwie krakowskim w latach 1945-1975; Ochrona Zabytków 42/2 (165); 1989

  3. materiały własne, archiwum domowe - Marcin Szwaja z Dalewic
  4. docplayer.pl
  5. orawa.eu



idź do góry powrót


 warto pomyśleć?  
Nie poznamy prawdy, nie poznając przyczyny.
(Arystoteles)
lipiec  23  poniedziałek
lipiec  24  wtorek
lipiec  25  środa
lipiec  26  czwartek
DŁUGOTERMINOWE:
[wystawa fotograficzna]   TORRES DEL PAINE
[lipiec-sierpień]    (MBP Proszowice)


PRZYJACIELE  Internetowego Kuriera Proszowskiego
strona redakcyjna
regulamin serwisu
zespół IKP
dziennikarstwo obywatelskie
legitymacje prasowe
wiadomości redakcyjne
logotypy
patronat medialny
archiwum
reklama w IKP
hierarchia
parametry
miejsce prezentacji
ceny
przyjaciele
copyright © 2016-... Internetowy Kurier Proszowski; 2001-2016 Internetowy Kurier Proszowicki
Nr rejestru prasowego 47/01; Sąd Okręgowy w Krakowie 28 maja 2001
Nr rejestru prasowego 253/16; Sąd Okręgowy w Krakowie 22 listopada 2016

KONTAKT Z REDAKCJĄ
KONTAKT Z REDAKCJĄ         KONTAKT Z REDAKCJĄ         KONTAKT Z REDAKCJĄ         KONTAKT Z REDAKCJĄ         KONTAKT Z REDAKCJĄ