facebook
Historyk sztuki, opiekunka zabytków...
Loading

    Dzisiaj jest niedziela, 23 września 2018 r.   (266 dzień roku) ; imieniny: Bogusława, Liwiusza, Tekli Początek Astronomicznej Jesieni,Dożynki, Święto Plonów    
 |   serwis   |   wydarzenia   |   informacje   |   skarby Ziemi Proszowskiej   |   Redakcja   |   tv.24ikp.pl   |   działy autorskie   | 
 |   ludzie ZP   |   miejsca, obiekty itp.   |   felietony, opracowania   |   kącik twórców   |   miejscowości ZP   |   ulice Proszowic   |   pożółkłe łamy...   |   RP 1944   | 
 |   lista postaci   |   przyjaciele regionu   |   stąd pochodzili   | 
 "zwykli - niezwykli" 
 |   ludzie Rzeczpospolitej Partyzanckiej 1944   |   "katyńczycy"   | 

serwis IKP / Skarby Ziemi Proszowskiej / ludzie ZP / "zwykli - niezwykli" / Historyk sztuki, opiekunka zabytków...
O G Ł O S Z E N I A
patronaty IKP


Historyk sztuki, opiekunka zabytków...
Hanna Pieńkowska

Hanna Pieńkowska
(fot. zbiory autora)

Dalewice, 15-06-2018

     Za miesiąc mija 42 rocznica śmierci wybitnej osoby, zasłużonej w dziedzinie ochrony zabytków Małopolski. Była to Hanna Pieńkowska, historyk sztuki - dyrektorka Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków. W swym zapełnionym grafiku obowiązków, znalazła też czas by opiekować się też Kaplicą w Dalewicach. Mija dokładnie 44 lata, od czasu kiedy dokonano remont zabytku - wizytówki tej wioski w gminie Koniusza.

     Urodziła się 22 września 1917 roku w Żytomierzu. Była córką Stefana Kazimierza Pieńkowskiego - lekarza, profesora Uniwersytetu Warszawskiego i Jagiellońskiego, oraz Wiktorii z Sawickich. Dzieciństwo spędziła w Warszawie i Krakowie, gdzie uczęszczała do szkół. W lipcu 1945 roku uzyskuje tytuł magistra po złożeniu pracy pt: "Średniowieczne witraże w kościele Bożego Ciała w Krakowie". Druga, rozprawa "Ikony sądeckie XVII i XVIII wieku", była jej pracą doktorską, którą obroniła, otrzymała tytuł doktora nauk humanistycznych w zakresie historii sztuki.

     W latach 1951-1975 r. piastuje urząd dyrektora Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Krakowie. Jest to aktywny okres jej działalności zawodowej. Oprócz obowiązków konserwatorskich prowadzi prace naukowe i popularyzatorskie. A te obejmują: historię sztuki, ochronę dóbr kultury, konserwatorstwo, etnografię i krajoznawstwo. Współpracuje ze środowiskiem naukowym Krakowa, stowarzyszeniami zawodowymi i regionalnymi Polski południowej. Doprowadza do odnowy zespołów staromiejskich: Tarnowa, Olkusza, Bochni, Starego Sącza, Lanckorony, Lipnicy Murowanej, Nowego Wiśnicza, Cieżkowic, Zakliczyna i in.

     Zasługą Pieńkowskiej było ratowanie i zagospodarowanie dworów wiejskich. Kładąc szczególny nacisk na badania i konserwację zabytków malarstwa, rzeźby i rzemiosła artystycznego. Na szczególną uwagę zasługują prace w opactwie tynieckim, prowadzone wspólnie z naukowcami z Instytutu Historii Sztuki Uniwersytetu Jagiellońskiego. Oraz współpraca z wydziałem Konserwacji Dzieł Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. Doceniała potrzebę popularyzacji nauki poprzez kontakty z regionalnym ruchem społecznym, krajoznawstwem i turystyką. Stała się znawcą i propagatorem twórczości amatorskiej oraz sztuki ludowej.

H.Pieńkowska i konserwator Skąpska-Święcicka, zdjęcie zrobione po odkryciu malowideł ściennych z pierwszej ćwierci XV w. w Bolechowicach, 1967
(fot. docplayer.pl)
     Także Dalewice były pod szczególną uwagą dyrektor Hanny Pieńkowskiej. To ze względu na to, że w tej wsi jest drewniana, modrzewiowa kaplica z 1652 roku. To dzięki niej przeprowadzono w 1974 i 1980 roku, generalne remonty tego zabytku. Lecz takie działania ratunkowe, nie mogły pominąć aktywności mieszkańców. To była zasługa miejscowej delegacji która starała się o przychylną opinię krakowskiego urzędu. Byli to już nie żyjący: śp. Krzysztof Lis (kościelny), Stefan Skiba, Eugeniusz Popek, Jan Moląg (drugi kościelny). Z tą "czwórką" współdziałała też pani Henryka Szopa (ur.1924 r.).

Wspomina ona te lata: Były to ciężkie czasy do załatwiania spraw urzędowych. Ponieważ nie byliśmy jako jedyni, którzy posiadali zabytek na Polskę południową. A który potrzebował natychmiastowej opieki i remontu. Jednak nikt z nas nie zważał na utrudniony dojazd, to że rezygnuje z pilnych obowiązków domowych i prac polowych. Tylko jechaliśmy na cały dzień do Krakowa, po to żeby coś pozytywnego dla sprawy załatwić. Pomagał nam upór, zaangażowanie, dar przekonywania i argumenty, na które często było brak zbędnej dyskusji. Zawsze do znudzenia powtarzaliśmy-To jest nasz kościółek, stoi we wsi tyle wieków, nasze rodziny o niego dbały i my też będziemy. Nie pozwolimy żeby niszczał bo to jest historyczny spadek, który przekażemy następnym pokoleniom. Chcemy za życia mieć czyste sumienie, że o kościółek dbamy. Bo po śmierci, będziemy za te czyny przed Bogiem odpowiadać. Gdy pani dyrektor Hanna Pieńkowska wizytowała kościółek w Dalewicach, to na kolanach chodziła. Obserwowała pod lupą stan techniczny polichromii i szukała nawet małego gwoździa. Których nie wolno było wbijać w to wiekowe drewno.

     Jak widać współpraca i zrozumienie współgrały wzorowo. Bo nie tylko jednej ze stron, zależało na dobrym stanie tej lokalnej architektury sakralnej. To ta delegacja pełniła funkcję, dziś fachowo zwaną - Społecznych Opiekunów Zabytków. Już może trochę zapomniani, ale zostawili po sobie ślad, godny naśladowania. To jest urokliwa kaplica, która teraz prezentuje swe wdzięki mieszkańcom, gościom i turystom.

Muzeum - Orawski Park Etnograficzny w Zubrzycy Górnej, Skansen, lata 60-te, od lewej: R.Reinfuss, W.Jostowa, H.Pieńkowska, A.Kydryńska, J.Pilch, NN, A.Pilch
(fot. orawa.eu)

     H. Pieńkowska była czynnym członkiem Stowarzyszenia Historyków Sztuki. W latach 1966-70 pełniła funkcję prezesa tego krakowskiego oddziału. Odznaczona została m. in. Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski. Dla uczenia Jej zasług, poświecono pomnik-głaz z okoliczną inskrypcją. Ustawiony po 1980 roku przed zabytkowym dworem Moniaków w Zubrzycy Górnej. Zmarła 18 czerwca 1976 w Krakowie i została pochowana na cmentarzu Rakowickim.

Publikacje Hanny Pieńkowskiej: Drogami skalnej ziemi - 1956, Zagroda sołtysów Moniaków w Zubrzycy Górnej - 1955, Zagadnienia ochrony budownictwa drewnianego ziem górskich - 1959, Park Etnograficzny w Zubrzycy Górnej - 1959, Podtatrzańskie obrazy na szkle - 1961, Budownictwo pasterskie jako element kultury duchowej i materialnej w Tatrach - 1976, Stare i nowe budownictwo w górach - 1976, Muzea przestrzenne. Nowe formy współpracy konserwatorów i muzeologów - 1973, Wstępny program rewaloryzacji zabytków regionów południowych Ziemi Krakowskiej - 1975, Nowe metody planowania konserwatorskiego - 1977.

opracowanie: Marcin Szwaja   


ŹRÓDŁA, BIBLIOGRAFIA:
  1. Marian Korniecki; Hanna Pieńkowska-konserwator zabytków ziemi krakowskiej; PSB 26
  2. Marian Kornecki; Ochrona i konserwacja zabytków ruchomych w dawnym województwie krakowskim w latach 1945-1975; Ochrona Zabytków 42/2 (165); 1989

  3. materiały własne, archiwum domowe - Marcin Szwaja z Dalewic
  4. docplayer.pl
  5. orawa.eu



idź do góry powrót


 warto pomyśleć?  
Przyjaźń jest drzewem, pod którym możemy się schronić.
(Samuel Taylor)
wrzesień  23  niedziela
[11.00]   (Klimontów)
B klasa (Kraków1) VI kolejka
Agricola Klimontów - LKS II Niedźwiedź
[10.00 i 12.30]   (Wieliczka)
"Mama, tata i ja" w poszukiwaniu skarbu...
[12.15]   (Proszowice)
Jesienne porządki - teatrzyk
[15.00]   (...)
B klasa (Kraków1) VI kolejka
Milenium Radziemice - Sparta Skrzeszowice
[16.00]   (Proszowice)
KO (Kraków1) VII kolejka
Proszowianka Proszowice - Spójnia Osiek
wrzesień  24  poniedziałek
wrzesień  25  wtorek
[8.30]   (Proszowice)
74. rocznica utworzenia Rzeczpospolitej Partyzanckiej - sportowo i patriotycznie
[18.00]   (Kraków)
Czarna ikona - Biełomor. Kanał Białomorski. Dzieje. Ludzie. Słowa - spotkanie w KKW
wrzesień  26  środa
[...]   (Proszowice)
Puchar Polski
Proszowianka Proszowice - Wiślanie Jaśkowice
DŁUGOTERMINOWE:
[wystawa fotograficzna]   Lancorona
[wrzesień-październik]    (MBP Proszowice)


PRZYJACIELE  Internetowego Kuriera Proszowskiego
strona redakcyjna
regulamin serwisu
zespół IKP
dziennikarstwo obywatelskie
legitymacje prasowe
wiadomości redakcyjne
logotypy
patronat medialny
archiwum
reklama w IKP
hierarchia
parametry
miejsce prezentacji
ceny
przyjaciele
copyright © 2016-... Internetowy Kurier Proszowski; 2001-2016 Internetowy Kurier Proszowicki
Nr rejestru prasowego 47/01; Sąd Okręgowy w Krakowie 28 maja 2001
Nr rejestru prasowego 253/16; Sąd Okręgowy w Krakowie 22 listopada 2016

KONTAKT Z REDAKCJĄ
KONTAKT Z REDAKCJĄ         KONTAKT Z REDAKCJĄ         KONTAKT Z REDAKCJĄ         KONTAKT Z REDAKCJĄ         KONTAKT Z REDAKCJĄ