facebook
Powstaniec listopadowy, miłośnik jazdy konnej, "chłopoman"

    Dzisiaj jest piątek, 24 września 2021 r.   (267 dzień roku) ; imieniny: Dory, Gerarda, Maryny    
 |   serwis   |   wydarzenia   |   informacje   |   skarby Ziemi Proszowskiej   |   Redakcja   |   tv.24ikp.pl   |   działy autorskie   | 
 |   ludzie ZP   |   miejsca, obiekty itp.   |   felietony, opracowania   |   kącik twórców   |   miejscowości ZP   |   ulice Proszowic   |   pożółkłe łamy...   |   RP 1944   | 
 |   lista postaci   |   przyjaciele regionu   |   stąd pochodzili   | 
 "zwykli - niezwykli" 
 |   ludzie Rzeczpospolitej Partyzanckiej 1944   |   "katyńczycy"   | 

serwis IKP / Skarby Ziemi Proszowskiej / ludzie ZP / "zwykli - niezwykli" / Powstaniec listopadowy, miłośnik jazdy konnej, "chłopoman"
 pomóżcie!!! ;)  
Jeżeli posiadacie informacje, materiały dotyczące prezentowanych w Serwisie postaci,
macie propozycję innych osób związanych z Ziemią Proszowską,
albo zauważyliście błędy w naszym artykule;
prosimy o kontakt!

skarby@24ikp.pl.

Inne kontakty z nami: TUTAJ!
Redakcja IKP
O G Ł O S Z E N I A


Powstaniec listopadowy, miłośnik jazdy konnej, "chłopoman"
Franciszek, Wincenty Mazaraki herbu Newlin

Franciszek Wincenty Mazaraki (fot. źródła)
Eleonora Grzymała-Łagowska (fot. źródła)

Proszowice, 2-02-2018

Franciszek, Wincenty Mazaraki, był synem Jana Nepomucena Bonifacego Antoniego i Antoniny Chylińskiej. Z miejscem urodzenia naszego bohatera jest problem, ponieważ źródła nie są w tym Puncie zgodne. Najbardziej prawdopodobna są Witkowice (podawane są także Wygnanowice i Wirkowice pod Lublinem, Stryjów, Przecławka koło Działoszyc). Urodził się na pewno w roku 1812 najprawdopodobniej 31 stycznia. Matka jego zmarła przy porodzie, wydając go na świat. Dlatego wraz z ojcem i swoim 6-letnim bratem przeprowadzili się do Hebdowa. Majątku, który był dzierżawiony przez Karola Mazarakiego. Tam się wychowywał i pojął za żonę Eleonorę Grzymała-Łagowską (1816-13.01.1892), z którą miał ośmioro dzieci: Walery, Julian, Jan - (autor "Pamiętnika i Wspomnień), Aleksander Teofil, Bronisława Marianna, Eufenia, Stanisław, August.

     Dzierżawił majątek Nękanowice pod Działoszycami, miejscowość podarowaną przez Karola. A po jego śmierci w 1841 do 1852 roku zajął sie opieką spadkowego Hebdowa. Później powrócił już na stałe do Nękanowic. W 1831 roku gdy trwało już powstanie listopadowe, Franciszek zaciągnął się w szeregi 2 pułku krakowskiego - zwanych Krakusami, na początku 1831 roku walczył w oddziale gen. Józefa Dwernickiego. Towarzyszył mu w czasie tej służby Ludwik, syn Karola. Przyszły przywódca powstania krakowskiego, w powiecie miechowskim. W czasie tej przebytej kampanii, Franciszek posiadał pamiątkę. Siodło które uratowało mu życie, w bitwie pod Stoczkiem. Tak wspomina ten wojenny incydent wnuk Mieczysław Mazaraki (1891-1970):

Na Przecławce wisiała w wozowni kulbaka (siodło), na której dziadek przebył całą kampanię, a dzięki niej uratował się pod Stoczkiem. Rannego i nieprzytomnego, a zaczepionego za wystającą część łęku kulbaki pewnym składnikiem spodni, wyniósł dziadka z pola bitwy jego koń. Nie wiadomo co by się stało, gdyby dziadek spadł z konia. W zgiełku bitewnym, szwadrom bowiem atakował w szyku zwartym, mógłby być stratowany, a może spotkał by go los starszego brata (śmierć).Kulbaka była już mocno podniszczona. Miałem zaszczyt jej używać. Mnie malcowi, sprawiało wielką radość siedzenie na siodle o takiej tradycji...

     Po bitwach pod Stoczkiem i Boremlem został awansowany do stopnia podporucznika. Franciszek podarował swojemu kompanowi broni, a zarazem przyjacielowi Janie Puchale konia. Ten wierzchowiec - kasztanka jest uwieczniona w obrazie namalowanym przez Wielogłowskiego. Przez ucznia Julisza Kossaka, wybitnego, narodowego malarza. W czasie powstania styczniowego 1863/64 roku, czynnie pomagał żołnierzom. Żywił, dawał schronienie i przechowywał ważne dokumenty. Jego dwaj synowie: Aleksander i Jan uczestniczyli w tym zimowym, zrywie ogólnopolskim.

Podobno był oryginałem i dziwakiem. Był chłopomanem, szczególnego rodzaju demokratą. Kawały trzymały sie dziadka i jego totumfackich służących, dla których był dobry, aż za dobry i dlatego wyzyskiwany. Do ludu miał słabość, wydatnie pomagał chłopom materialnie, z uszczerbkiem dla własnej rodziny, o którą bardzo dbała moja babka Eleonora z domu Łagowska. Na jej głowie było wychowanie i kształcenie dzieci...

Pamiętam postać dziadka, ale wzrostu jego nie mógłbym określić, będąc wówczas małym jeszcze chłopięciem inaczej sobie wyobrażałem wzrost ludzi niż był on w rzeczywistości. Podobno Dziadek był niski, ale mocno zbudowany, barczysty, silny i cieszył sie do starości dobrym apetytem i zdrowiem. Jeździł konno można powiedzieć do ostatniej chwili życia. Pewnego jesiennego dnia po jeździe konnej w terenie, po której zmęczony i spocony, położył sie do łóżka. Już z niego nie wstał, po kilku dniach umarł na zapalenie płuc...


     W latach 50. XIX wieku zakupił majątki Przecławka, Parszywska, Polichno i Dębowiec koło Pińczowa. Tam też zamieszkał na stałe. Był donatorem parafii w pobliskiej Wolicy, przez długi czas pełnił też funkcję wójta Pińczowa.

     Franciszek Mazaraki zmarł w wieku 84 lat, 30 marca 1896 roku, we dworze w Przecławce. Został pochowany na cmentarzu w Wolicy koło Działoszyc. Jego i żony tablice epitafijne, znajdują się w kościele Św. Tekli, w tamtejszej, świątyni parafialnej.

epitafia w kościele św. Tekli w Wolicy (fot. źródła)


Społeczny Opiekun Zabytków - Marcin Szwaja; IKP   


ŹRÓDŁA, BIBLIOGRAFIA:
  1. Jan Newlin Mazaraki; Pamiętnik i wspomnienia; Stara Szuflada; Kraków 2017
  2. Włodzimierz Chorązki; Ród Mazarakich i inni zapomniani bohaterowie nowobrzeskiej ziemi; w. Gazeta Nowobrzeska; nr 36; październik 2009

  3. pl.wikipedia.org
  4. sejm-wielki.pl
  5. genealogia.grocholski.pl
  6. diecezja.kielce.pl
  7. niedziela.pl
  8. powstanie1863.zsi.kielce.pl



idź do góry powrót


 warto pomyśleć?  
Ciesz się drobiazgami, a wielkie szczęście wejdzie w Twoje życie.
(autor nieznany)
wrzesień  24  piątek
[17.00 - 22.00]   (Rzeszów)
Moc Odkrywców, czyli interaktywny piknik nauki i techniki
[...]   (Proszowice)
Żarciowozy - zlot foodtrucków
wrzesień  25  sobota
[9.00]   (Chechło)
35. Rajd "Hardego"
[9.00]   (Koszyce)
I. rajd rowerowy turystyczno-poznawczy po gminie Koszyce
[11.00 - 18.00]   (Rzeszów)
Moc Odkrywców, czyli interaktywny piknik nauki i techniki
[14.00 (13.00)]   (Łapszów)
festyn rodzinny
[8.00-24.00]   (Nowe Brzesko)
noc spisowa - Nowe Brzesko
[12.00-20.00]   (Proszowice)
noc spisowa - Proszowice
[...]   (Proszowice)
Żarciowozy - zlot foodtrucków
wrzesień  26  niedziela
[11.00]   (Podolany)
Jedziemy dla Kacpra - I. Rowerowy Rajd Strażacki Powiatu Kazimierskiego
[11.00-16.00]   (Gorlice)
WOTgames - rodzinny piknik sportowy woj. małopolskiego
[14.00]   (Działoszyce)
festyn rodzinny "Zdrowa niedziela" w Działoszycach
[...]   (Proszowice)
Żarciowozy - zlot foodtrucków
wrzesień  27  poniedziałek
DŁUGOTERMINOWE:


PRZYJACIELE  Internetowego Kuriera Proszowskiego
strona redakcyjna
regulamin serwisu
zespół IKP
dziennikarstwo obywatelskie
legitymacje prasowe
wiadomości redakcyjne
logotypy
patronat medialny
archiwum
reklama w IKP
hierarchia
parametry
miejsce prezentacji
ceny
przyjaciele
copyright © 2016-... Internetowy Kurier Proszowski; 2001-2016 Internetowy Kurier Proszowicki
Nr rejestru prasowego 47/01; Sąd Okręgowy w Krakowie 28 maja 2001
Nr rejestru prasowego 253/16; Sąd Okręgowy w Krakowie 22 listopada 2016

KONTAKT Z REDAKCJĄ
KONTAKT Z REDAKCJĄ         KONTAKT Z REDAKCJĄ         KONTAKT Z REDAKCJĄ         KONTAKT Z REDAKCJĄ         KONTAKT Z REDAKCJĄ