facebook
W Proszowicach gościła na sejmikach "carowa krakowska"

    Dzisiaj jest wtorek, 28 września 2021 r.   (271 dzień roku) ; imieniny: Libuszy, Wacławy, Wacława    
 |   serwis   |   wydarzenia   |   informacje   |   skarby Ziemi Proszowskiej   |   Redakcja   |   tv.24ikp.pl   |   działy autorskie   | 
 |   ludzie ZP   |   miejsca, obiekty itp.   |   felietony, opracowania   |   kącik twórców   |   miejscowości ZP   |   ulice Proszowic   |   pożółkłe łamy...   |   RP 1944   | 
 |   lista postaci   |   przyjaciele regionu   |   stąd pochodzili   | 
 "zwykli - niezwykli" 
 |   ludzie Rzeczpospolitej Partyzanckiej 1944   |   "katyńczycy"   | 

serwis IKP / Skarby Ziemi Proszowskiej / ludzie ZP / "zwykli - niezwykli" / W Proszowicach gościła na sejmikach "carowa krakowska"
 pomóżcie!!! ;)  
Jeżeli posiadacie informacje, materiały dotyczące prezentowanych w Serwisie postaci,
macie propozycję innych osób związanych z Ziemią Proszowską,
albo zauważyliście błędy w naszym artykule;
prosimy o kontakt!

skarby@24ikp.pl.

Inne kontakty z nami: TUTAJ!
Redakcja IKP
O G Ł O S Z E N I A


W Proszowicach gościła na sejmikach "carowa krakowska"
Urszula Dembińska h. Rawicz

Urszula Dembińska h. Rawicz
(fot. pl.wikipedia.org)
herb szlachecki Rawicz
(fot. pl.wikipedia.org)

Proszowice, 24-09-2020

[...] Dama, której niepospolitość przejawiała się w jej intelekcie, energii, a nawet urodzie. Pani stanowcza, zaradna, która uwielbiała polowania na grubego zwierza, to...nie w kij dmuchał! [...] - pisał krakowski kwartalnik, opisując panią Dembińską.

Urszula Dembińska h. Rawicz, urodziła się w 1746 roku, jako córka Jana Tomasza Morsztyna z Czarkowych h. Leliwa- kasztelana wiślickiego i Natalii ze Słupowa Szembekównej- kasztelanki oświęcimskiej. Pochodziła ze znanego w Małopolsce, a wywodzącego się z Niemiec rodu Morsztynów, dopuszczonego do szlachectwa polskiego i herbu Leliwa w końcu XV w. Dzięki wyjątkowej pracowitości, zapobiegliwości i wykształceniu doszli owi Morsztynowie do znacznego majątku, wysokich godności i prestiżu społecznego.

     Małoletnia kasztelanka wiślicka (osierocona w dzieciństwie) wraz z rodzeństwem znalazła się pod prawną opieką księcia Adama Czartoryskiego, wojewody ruskiego i wychowała się na pensji sióstr wizytek we Wrocławiu.

     W 1762 r., mając szesnaście lat, poślubiła Franciszka Rawicz Dembińskiego, starostę wolbromskiego. Syna Jana łowczego krakowskiego i Marianny Ewy z Krasickich- wdowy po kasztelanie małogoskim Antonim Czermińskim. Czternaście lat małżeństwa upłynęło jej na wychowywaniu dzieci i porządkowanych spraw majątkowych.

     Dopiero po śmierci męża, samodzielnie zarządzając majątkiem, mogła rozwinąć całą tkwiącą w niej energię i przedsiębiorczość. Drobna, piękna kobieta, patrząca na nas z portretu pędzla J.Ch.Lampiego, zdolna była do tak wszechstronnej i skutecznej działalności. Przez liczne transakcje kupna i sprzedaży dóbr, doprowadziła do stworzenia powiązanych ze sobą kluczy majątkowych. A także do uprzemysłowienia dóbr bo w jej majątkach działały: huta szkła, kuźnice, szabelnia, drutnia, prochownia, papiernia, fabryka świec. Oraz pracowała pierwsza na ziemiach polskich maszyna parowa.

     Przebudowała i wzniosła nowy pałac w Szczekocinach i Rusinowie, odrestaurowała kamienicę w Krakowie, pałac w Warszawie, kościoły w Wolbromiu, Szczekocinach, Przysusze i Sędziszowie. Budowała solidne domy dla oficjalistów i rzemieślników których otaczała szczególną opieką. Porządkowała także zabudowania chłopskie w swych wsiach.

     Znalazła się w gronie bardzo bogatej szlachty małopolskiej. Pomagała ubogim, wspierała uniwersytety, kościoły, towarzystwa dobroczynności, przytułki. Agnieszka Zarychta-Wójcicka tak opisuje zdolności Urszuli Dembińskiej w pomnażaniu swego majątku [...] Doskonała kondycja majątków oraz gospodarność i zapobiegliwość ich właścicielki powodowały, że w końcu XVIII w. Urszula Dembińska należała do niewielkiej grupy przedstawicieli magnaterii i zamożnej szlachty powiatu radomskiego. Ponieważ do grona tego zaliczano osoby, których stały roczny dochód przekraczał 5 tys. złp, Dembińska z dochodem w wysokości 42 tys. złp (zyski z samych tylko dóbr przysuskich wynosiły 13 tys. złp), otwierała tę listę [...].

     W Szczekocinach gościła króla Stanisława Augusta powracającego z Kaniowa. Jej dom był zawsze gościnny, przygarniający bliższą i dalszą rodzinę, osierocone dzieci. Którym starościna zapewniała wychowanie, wykształcenie i usamodzielnienie się w życiu dorosłym.

     Należała do odłamu oświeconej, patriotycznej szlachty małopolskiej niechętnej królowi Stanisławowi Augustowi i prorosyjskiej polityce. [...] Powszechny znany był jej wpływ na decyzje podejmowane przez sejmiki województw krakowskiego i sandomierskiego, na wybór posłów do sejmu, deputantów do Trybunału i urzędników. Do Proszowic na obrady zjeżdżał z całym dworem suto zaopatrzonym w jadło i napoje, i każdego kto przybył podejmowała starościna, zwaną wówczas "carową krakowską", z gościną i rewerencją [...].

Sejmik w kościele, rysunek Jana Piotra Norblina
(fot. pl.wikipedia.org)

Starościna wolbromska i jodłowska, pani na Szczekocinach, Przysusz, Rusinowie i Sędziszowie, zmarła 7 stycznia 1825 roku w Szczekocinach.

opracowanie: Marcin Szwaja   


ŹRÓDŁA, BIBLIOGRAFIA:
  1. Listy biskupa kamienieckiego Adama Stanisława Krasińskiego do Urszuli z Morsztynów Dembińskiej; [w:] Krakowski Rocznik Archiwalny; tom 9, 2003 r, w Szczekocinach
  2. Kobiety Krakowa- Urszula z Morsztynów Dembińska; [w:] Kulturalnik, listopad 2019
  3. Agnieszka Zarychta-Wójcicka; Wkład rodzin Dembińskich herbu Rawicz i Nieczuja w rozwój przemysłu w dobrach ziemskich Przysucha; [w:] Studia z historii społeczno-gospodarczej w XIX wieku, tom VIII

  4. PSB

  5. pl.wikipedia.org
  6. sejm-wielki.pl
  7. bochenia.pl
  8. rdc.pl



idź do góry powrót


 warto pomyśleć?  
Ciesz się drobiazgami, a wielkie szczęście wejdzie w Twoje życie.
(autor nieznany)
wrzesień  28  wtorek
[9.00]   (Proszowice)
XIX. sztafetowy bieg ku czci gen. Bolesława Nieczuja-Ostrowskiego
[10.00-14.00]   (Proszowice)
akcja honorowego krwiodawstwa
wrzesień  29  środa
[9.30]   (Proszowice)
spotkanie dotyczące Programu Czyste Powietrze
[18.00]   (świat ;))
spotkanie online z Katarzyną Bereniką Miszczuk
wrzesień  30  czwartek
październik  1  piątek
DŁUGOTERMINOWE:


PRZYJACIELE  Internetowego Kuriera Proszowskiego
strona redakcyjna
regulamin serwisu
zespół IKP
dziennikarstwo obywatelskie
legitymacje prasowe
wiadomości redakcyjne
logotypy
patronat medialny
archiwum
reklama w IKP
hierarchia
parametry
miejsce prezentacji
ceny
przyjaciele
copyright © 2016-... Internetowy Kurier Proszowski; 2001-2016 Internetowy Kurier Proszowicki
Nr rejestru prasowego 47/01; Sąd Okręgowy w Krakowie 28 maja 2001
Nr rejestru prasowego 253/16; Sąd Okręgowy w Krakowie 22 listopada 2016

KONTAKT Z REDAKCJĄ
KONTAKT Z REDAKCJĄ         KONTAKT Z REDAKCJĄ         KONTAKT Z REDAKCJĄ         KONTAKT Z REDAKCJĄ         KONTAKT Z REDAKCJĄ