facebook
Tragiczna śmierć uczestnika dwóch powstań śląskich z Proszowic

    Dzisiaj jest wtorek, 28 września 2021 r.   (271 dzień roku) ; imieniny: Libuszy, Wacławy, Wacława    
 |   serwis   |   wydarzenia   |   informacje   |   skarby Ziemi Proszowskiej   |   Redakcja   |   tv.24ikp.pl   |   działy autorskie   | 
 |   ludzie ZP   |   miejsca, obiekty itp.   |   felietony, opracowania   |   kącik twórców   |   miejscowości ZP   |   ulice Proszowic   |   pożółkłe łamy...   |   RP 1944   | 
 |   lista postaci   |   przyjaciele regionu   |   stąd pochodzili   | 
 "zwykli - niezwykli" 
 |   ludzie Rzeczpospolitej Partyzanckiej 1944   |   "katyńczycy"   | 

serwis IKP / Skarby Ziemi Proszowskiej / ludzie ZP / "zwykli - niezwykli" / Tragiczna śmierć uczestnika dwóch powstań śląskich z Proszowic
 pomóżcie!!! ;)  
Jeżeli posiadacie informacje, materiały dotyczące prezentowanych w Serwisie postaci,
macie propozycję innych osób związanych z Ziemią Proszowską,
albo zauważyliście błędy w naszym artykule;
prosimy o kontakt!

skarby@24ikp.pl.

Inne kontakty z nami: TUTAJ!
Redakcja IKP
O G Ł O S Z E N I A


Tragiczna śmierć uczestnika dwóch powstań śląskich z Proszowic
Stanisław Bogucki

(fot. zbiory IKP)

Proszowice, 18-05-2021

     W ubiegłym tygodniu wspominano wybuch III powstania śląskiego (2/3 maja-5 lipiec 1921 r.). Już zwycięskiego, ponieważ pod naciskiem Komisji Międzysojuszniczej, podpisano porozumienie o zaprzestaniu walk. Co wpłynęło korzystnie dla Polski na decyzję Rady Ambasadorów (20.10.1921), o podziale Górnego Śląska. Wielu było żołnierzy, ochotników biorących udział w Powstaniach Śląskich, także z naszego regionu. Dlatego warto wspomnieć o jednym z nich:

Stanisław Bogucki ps. Słaby, Jacek, urodził się 16 listopada 1887 roku w Proszowicach. Był synem Józefa, który był robotnikiem kopalni "Saturn" w Czeladzi. Tam też jego syn Stanisław, po skończeniu pięciu klas szkoły podstawowej, gdy osiągnął wiek 16-tu lat, podjął pracę jako pomocnik kowalski. Od 1905 roku był członkiem komitetu kopalnianego i dzielnicowego w Polskiej Partii Socjalistycznej - Frakcji Rewolucyjnej. Tak we wrześniu 1907 roku brał udział w zamachu na prowokatora Z.Pawlika. Uczestniczył także w kilku akcjach bojowych.

     Aby uniknąć aresztowania zbiegł do Jaworzna i podjął tam pracę w kopalni "Sobieski". Po trzech latach, powrócił do Czeladzi. Pod koniec I wojny światowej, rozbrajał Niemców wraz z Milicją Ludową w Czeladzi. W 1919 roku jest radnym w Urzędzie Miejskim. Gdy wybuchło I i II powstanie śląskie, bierze w nich udział.

     Należał do Stowarzyszenia byłych więźniów politycznych w Zagłębiu. W 1937 roku został odznaczony Medalem Niepodległości. Podczas II wojny światowej, działał w organizacji PPS-WRN Gwardii Ludowej, mobilizując ludzi do tejże formacji wojskowej w Grodźcu i Czeladzi.

20 marca 2021, jedno z drzew na którym dokonano mordu oraz pierwszy krzyż postawiony w 1947 roku
(fot. Grzegorz Małyszczuk / laskarzew.fotopolska.eu)
     Więcej o działalności Boguckiego podczas II wojny światowej można przeczytać na stronie czeladz.org lub na forum eksploratorzy.com.pl:

[...] Trzech braci Boguckich, a każdy o odmiennych poglądach politycznych. Stanisław, był czeladzkim działaczem Polskiej Partii Socjalistycznej-Lewica. Szczególną aktywność przejawiał podczas okupacji hitlerowskiej. Pod pseudonimem "Jacek", był dowódcą Czeladzkiego Oddziału Gwardii Ludowej PPS. Wstępując w szeregi Gwardii składano następujące przyrzeczenie: ...oddania wszystkich sił, czasu, a gdy zajdzie potrzeba także i życia w walce z najeźdźcą hitlerowskim i o wyzwolenie klasy robotniczej z nędzy, ucisku i wyzysku społecznego...

Czeladzka Gwardia Ludowa, od 1940 roku, wchodziła w skład zagłębiowskiego pułku w Będzinie, a później w Sosnowcu. Brygada zagłębiowska w 1941 roku liczyła ponad 8000 konspiratorów. Stanisław Bogucki dowodził w Czeladzi około 100 ludźmi. Organizacja ta podporządkowana była Delegaturze na Kraj Armii Krajowej. W Czeladzi prowadzono akcje sabotażowe w kopalniach, mające na celu ograniczenie wydobycia węgla, drukowano i rozpowszechniano ulotki, gromadzono broń i materiały wybuchowe, utrzymywano także łączność z partyzantami, operującymi w lasach zawierciańskich i olkuskich, wykrywano i likwidowano donosicieli.

Od 1942 roku nawiązano kontakt z jeńcami angielskimi przy kopalniach "Saturn" i "Czeladź", dostarczano im informacji tłumaczonych na ojczysty język.

[...] Egzekucja Boguckiego była efektem zastrzelenia w Strzemieszycach Małych przez lokalny ruch oporu żandarma niemieckiego o nazwisku Bergman w dniu 19.11.1943. Ponieważ w ciągu 7 dni nie ustalono sprawców tego zamachu, z więzienia w Mysłowicach zabrano 10 członków ruchu oporu, dołączono do tego jeszcze jednego człowieka i wszystkich powieszono w obecności kilkuset osób obok stacji w Strzemieszycach Wielkich. Wśród tych 10 osób uwięzionych wcześniej było aż 7 mieszkańców Czeladzi. W miejscu egzekucji wysiłkiem Mikrohuty wybudowano pomnik [...]
.

najprawdopodobniej są to zdjęcia z egzekucji w Strzemieszycach
(fot. eksploratorzy.com.pl)
     11 września 1943 roku w wyniku rodzinnego aresztowania, przebywał w mysłowickim więzieniu, córka - Bogusława została wywieziona do Oświęcimia, przeżyła tam tylko dwa miesiące.

     Stanisław Bogucki po aresztowaniu, też przetrwał dwa miesiące. Został powieszony w publicznej egzekucji w Strzemieszycach (w odwecie za zastrzelenie podoficera żandarmerii niemieckiej - nadwachmistrz (oberwachmeister) żandarmerii Ernest Bergmann 19 listopada) 26 listopada 1943 roku.
obwieszczenie o egzekucji w języku polskim
(fot. dawnadabrowa.pl)
obwieszczenie o egzekucji w języku niemieckim
(fot. dawnadabrowa.pl)


W dniu 19-go listopada 1943 około godz. 20.30 został w Strzemieszycach powiat Bendzin, nadwachmistrz żandarmerii Ernest Bergmann przez polskich bandytów zastrzelony. Dochodzenia wykazały, że sprawcę należy szukać w polskich tajnych organizaciach. Celem zadośćuczynienia za dokonaną zbrodnię i dla ostrzegania wszystkich członków tajnych organizacji, zostali dziś następujące polscy bandyci publicznie na szubienicy straceni:

1. Józef Wójcik
ur. 15.3.1917 w Ociensenki, ostatnio zamieszk. w Czeladzi,
2. Stefan Czech
ur. 20.7.1889 w Bendzinie i tamże też ostatnio zamieszkały,
3. Jan Sopalak
ur. 17.9.1905 w Sosnowcu, ostatnio zamieszk. w Piaskach, pow. Bendzin,
4. Tadeusz Zarzycki
ur. 24.9.1923 w Kamesnice, pow. Żywiec, ostatnio zamieszk. w Szary,
5. Czesław Korzonkiewicz
ur. 22.5.1922 w Tshanietz, pow. Bielsko, ostatnio zam. w Kobiernicach
6. Władysław Pobiega
ur. 6.12.1901 w Sieradzicach, powiat Pinczow/GG., ost. zamieszkały w Piaskach, pow. Bendzin,
7. Stanisław Wojciechowski
ur. 8.5.1911 w Czeladzi i tamże też ostatnio zamieszkały,
8. Stanisław Bogucki
ur. 16.11.1887 w Proszowicach, pow. Miechow/GG, ost. zam. w Czeladzi,

9. Jan Janusiński
ur. 1.1.1894 w Skowronach powiat Pinczow/GG., ostatnio zamieszkały w Piaskach, powiat Bendzin,
10. Stanisław Faska
ur. 8.11.1909 w Czeladzi i tam też ostatnio zamieszkały,
11. Roman Wywiał
ur. 9.2.1899 w Słaboszowie, pow. Miechow/GG., ost. zam. w Bendzinie.

Jeszcze raz zwraca się uwagę, że podobne zbrodnie ze wszelką bezwzględnością i surowością karanę zostaną. Władzom są znane cały szerek polaków, którzy podobne zbrodnie przez przynależność do konspyratywnych polskich grup popierają i wogóle przez to umożliwiają. Wymienione osoby muszą w przyszłości liczyć, że i oni przy przeprowadzeniu sprawach odwetowych pociagnięci zostaną do surowej odpowiedzialności. Natomiast chętni do odbudowy polacy mogą zawsze na ochronę władz niemieckich liczyć.

Bendzin, dnia 26-go listopada 1943     Starosta pow. bendzinskiego

(źródło: dawnadabrowa.pl)


opracowanie: Marcin Szwaja, Andrzej Solarz   

20 marca 2021, jedno z drzew na którym dokonano mordu oraz pierwszy krzyż postawiony w 1947 roku
20 marca 2021, współcześnie postawiony krzyż znajduje się około 50 metrów na wschód od faktycznego miejsca mordu, obok krzyża symboliczna żerdź z 11 hakami wsparta na dwóch "drzewach"
20 marca 2021, konstrukcja wykonana z nierdzewnych blach i rur przez pracowników pobliskiej Mikrohuty, Kazimierz Byjos postarał się o tablice z "nierdzewki" i odnowienie pomnika
(fot. Grzegorz Małyszczuk / laskarzew.fotopolska.eu)

ŹRÓDŁA, BIBLIOGRAFIA:
  1. Feliks Tych (red.); Słownik biograficzny działaczy polskiego ruchu robotniczego, tom 1; Warszawa 1985

  2. zbiory IKP

  3. dawnadabrowa.pl
  4. laskarzew.fotopolska.eu/Dabrowa_Gornicza
  5. dabrowa.pl
  6. eksploratorzy.com.pl
  7. dabrowa-gornicza.pl
  8. holocaustresearchproject.org



idź do góry powrót


 warto pomyśleć?  
Ciesz się drobiazgami, a wielkie szczęście wejdzie w Twoje życie.
(autor nieznany)
wrzesień  28  wtorek
[9.00]   (Proszowice)
XIX. sztafetowy bieg ku czci gen. Bolesława Nieczuja-Ostrowskiego
[10.00-14.00]   (Proszowice)
akcja honorowego krwiodawstwa
wrzesień  29  środa
[9.30]   (Proszowice)
spotkanie dotyczące Programu Czyste Powietrze
[18.00]   (świat ;))
spotkanie online z Katarzyną Bereniką Miszczuk
wrzesień  30  czwartek
październik  1  piątek
DŁUGOTERMINOWE:


PRZYJACIELE  Internetowego Kuriera Proszowskiego
strona redakcyjna
regulamin serwisu
zespół IKP
dziennikarstwo obywatelskie
legitymacje prasowe
wiadomości redakcyjne
logotypy
patronat medialny
archiwum
reklama w IKP
hierarchia
parametry
miejsce prezentacji
ceny
przyjaciele
copyright © 2016-... Internetowy Kurier Proszowski; 2001-2016 Internetowy Kurier Proszowicki
Nr rejestru prasowego 47/01; Sąd Okręgowy w Krakowie 28 maja 2001
Nr rejestru prasowego 253/16; Sąd Okręgowy w Krakowie 22 listopada 2016

KONTAKT Z REDAKCJĄ
KONTAKT Z REDAKCJĄ         KONTAKT Z REDAKCJĄ         KONTAKT Z REDAKCJĄ         KONTAKT Z REDAKCJĄ         KONTAKT Z REDAKCJĄ