facebook
Kapitan AK, pasjonat botaniki i teatru

    Dzisiaj jest niedziela, 25 października 2020 r.   (299 dzień roku) ; imieniny: Ingi, Maurycego, Sambora Zmiana czasu z letniego na zimowy, Dzień Kundelka    
 |   serwis   |   wydarzenia   |   informacje   |   skarby Ziemi Proszowskiej   |   Redakcja   |   tv.24ikp.pl   |   działy autorskie   |   praca   | 
 |   ludzie ZP   |   miejsca, obiekty itp.   |   felietony, opracowania   |   kącik twórców   |   miejscowości ZP   |   ulice Proszowic   |   pożółkłe łamy...   |   RP 1944   | 
 |   lista postaci   |   przyjaciele regionu   |   stąd pochodzili   |   "zwykli - niezwykli"   | 
 ludzie Rzeczpospolitej Partyzanckiej 1944 
 |   "katyńczycy"   | 

serwis IKP / Skarby Ziemi Proszowskiej / ludzie ZP / rp1944 / Kapitan AK, pasjonat botaniki i teatru
O G Ł O S Z E N I A


Kapitan AK, pasjonat botaniki i teatru
Stanisław Podgórski ps. Wszebor
(ur.: 23.11.1903 - zm.: 3.08.1980)

biogram

Stanisław Podgórski ps. Wszebor
(fot. Kazimiersko - Proszowicka Rzeczpospolita...)

Proszowice, 26-11-2019

Kapitan Stanisław Podgórski ps. Wszebor; urodził się 23 listopada 1903 r. w Wólce Ołudzkiej koło Szczekocin (powiat włoszczowski), w rodzinie rolnika Jana Podgórskiego. Gimnazjum ukończył w Miechowie, tutaj także w 1923 roku zdobył maturę. W latach 1924-25 pracował w szkolnictwie na Kresach, w powiecie wałkowyskim.

     Pasjonował się teatrem; podczas studiów współpracował z Teatrem Juliusza Słowackiego w Krakowie, a także z teatrem Mieczysława Kotlarczyka.

     Służba wojskowa w latach 1928-29 odbył w Szkole Podchorążych Rezerwy Piechoty Nr 6 w Zaleszczykach i 52. Pułku Piechoty Strzelców Kresowych w Złoczowie.

     W roku 1932 rozpoczął pracę zawodową w Izbie Skarbowej w Krakowie, był kontrolerem przez 3 lata. Studiował równocześnie botanikę na Uniwersytecie Jagiellońskim. W 1934 r. uzyskał absolutorium. Pracę magisterską o krokusach zaczął pisać pod kierunkiem prof. Władysława Szafera ("pracował" nad nią ponad 40 lat, magisterium obronił w 1973 r.). Odkrył nieznane dotychczas stanowisko krokusów.

     Mimo że miał kwalifikacje pedagogiczne, nie mógł zdobyć stałej pracy w zawodzie nauczycielskim. Pracował doraźnie, w fabryce chemicznej w Dębicy, w browarze w Żywcu, w Grudziądzu, Wadowicach, Bielsku-Białej i przez rok jako nauczyciel - w szkole w Zaleszczykach.

     We wrześniu 1939 r. otrzymał kartę mobilizacyjną, ale, z uwagi na niemożność dołączenia do macierzystego pułku, udziału we wrześniowej wojnie obronnej nie wziął. Zamieszkał wtedy w Kazimierzy Wielkiej. W czasie okupacji pracował jako pracownik fizyczny w majątku ziemskim Łubieńskich.

     Od 1940 r. należał do ZWZ / AK, Placówka Kazimierza Wielka ("Kasztan") przyjął pseudonim "Wszebor". Był dowódcą plutonu łączności konspiracyjno-bojowej. Początkowo był kolporterem prasy podziemnej. Od kwietnia 1940 r. obsługiwał radio i wydawał komunikaty prasowe. Był też instruktorem w konspiracyjnej szkole podchorążych (jednej z pierwszych w Inspektoracie "Maria"), komendantem szkoły był chor. Franciszek Palus ps. Bałtycki.

     W czasie trwania Rzeczpospolitej Partyzanckiej 1944 był zastępcą dowódcy III plutonu (Stanisława Jaklewicza ps. Nieznany) w 1. kompanii "Kasztan" chor. Franciszka Paulusa, I batalionu 120 pułku piechoty 106 Dywizji gen. "Tysiąca", był też płatnikiem w kwatermistrzostwie kompanii "Kasztan". Brał czynny udział w bitwie o pacyfikowany 5 sierpnia 1944 r. Skalbmierz.

Poniżej dwa zdjęcia z okresu Rzeczpospolitej Partyzanckiej 1944 przedstawiające wizytę Zygmunta Bieszczanina (2 sierpnia) w Kazimierzy Wielkiej. Dowódca oddziału AL. przyjechał on po cukier dla oddziału i cywilów.

zastępca dowódcy III plutonu 1. kompanii I batalionu 120. pp Stanisław Podgórski "Wszebor", Zygmunt Bieszczanin "Adam" z AL i chor. Franciszek Palus "Bałtycki" dowódcą 1. kompanii I batalionu 120. pp AK - ze zbiorów Stanisława Piwowarskiego
(fot. ipn.gov.pl)
od lewej: Franciszek Palus "Bałtycki", Zygmunt Bieszczanin, Stanisław Podgórski "Wszebor"
(fot. Walki partyzanckie nad Nidą...)

     Został mianowany na stopień podporucznika, po wojnie zweryfikowano go w stopniu kapitana. Podczas okupacji był nauczycielem kompletów tajnego nauczania.

     Bezpośrednio po wojnie brał udział w pracach organizacyjnych mających na celu uruchomienie w Kazimierzy Wielkiej szkoły średniej. Był nauczycielem początkowo w gimnazjum im. A. Mickiewicza, przekształconym następnie w Liceum Ogólnokształcące im. Marii Curie-Skłodowskiej w Kazimierzy Wielkiej, uczył też krótko w liceum w Chęcinach.

     Przez wiele lat prowadził w kazimierskim liceum teatr amatorski pamiętany w środowisku kazimierzan jako "teatr prof. Podgórskiego". Zajmował się w tym teatrze "wszystkim", był aktorem, reżyserem, dekoratorem, choreografem, scenografem, a nawet baletmistrzem. Taką wszechstronność ułatwiały mu zdolności plastyczne. Jego zespół wielokrotnie zdobywał najwyższe nagrody w ogólnopolskich konkursach teatrów amatorskich. W roku 1978 przeszedł na emeryturę.

     W latach 1958-61 był prezesem Powiatowego Oddziału ZBOWiD w Kazimierzy Wielkiej i delegatem na II Krajowy Kongres tej organizacji. Od 1932 r. był żonaty z Zofią Ciurlik (córką kierownika szkoły powszechnej w Kazimierzy Wielkiej). Zmarł 3 sierpnia 1980 roku w Kazimierzy Wielkiej, został tutaj pochowany na cmentarzu parafialnym. Został odznaczony: Krzyżem Walecznych, Złotym Krzyżem Zasługi, Srebrnym Krzyżem Zasługi z Mieczami, Krzyżem Partyzanckim i Medalem Zwycięstwa i Wolności.

Od 1995 r. Kazimierski Ośrodek Kultury organizuje cyklicznie Plenery Malarskie im. Stanisława Podgórskiego.

opracowanie: Andrzej Solarz   

grób kpt. "Wszebora" na cmentarzu parafialnym w Kazimierzy Wielkiej
(fot. kazimierzawielka.grobonet.com)

ŹRÓDŁA, BIBLIOGRAFIA:
  1. Stanisław M. Przybyszewski; Podgórski Stanisław, "Wszebor" (1903-1980) oficer WP; [w:] Małopolski Słownik Biograficzny Uczestników Działań Niepodległościowych 1939-1956. Tom 6
  2. Józef Belski; Do Niepodległej. Kazimierzanie - Ojczyźnie; Kazimierza Wielka 2019
  3. Józef Belski; Kazimiersko - Proszowicka Rzeczpospolita Partyzancka 22 lipca - 12 sierpnia 1944; Kazimierza Wielka 2014
  4. Stanisław M. Przybyszewski; Rzeczpospolita Partyzancka Lipiec - Sierpień 1944; Wydawnictwo "Nowa Nidzica"; Kazimierza Wielka 2004
  5. Władysław Ważniewski; Walki partyzanckie nad Nidą 1939-1945; Wydawnictwo MON; Warszawa 1975
  6. Bolesław Michał Nieczuja-Ostrowski; Inspektorat AK "Maria" w walce t. II Kryptonim "Michał"-"Maria" (1943-VI.1944) Część II; Fundacja Inspektoratu Światowego Związku Żołnierzy AK i Sekcji Obrony Życia Dziecka im. Inspektoratu; Elbląg 2007
  7. Łukasz Grzywacz-Świtalski; Z walka na Podkarpaciu; Instytut Wydawniczy PAX; Warszawa 1971

  8. zbiory IKP

  9. ipn.gov.pl
  10. kazimierzawielka.grobonet.com



idź do góry powrót


 warto pomyśleć?  
Prawdziwej wdzięczności nie można wyrazić słowami .
(Goethe)
październik  25  niedziela
październik  26  poniedziałek
październik  27  wtorek
październik  28  środa
DŁUGOTERMINOWE:


PRZYJACIELE  Internetowego Kuriera Proszowskiego
strona redakcyjna
regulamin serwisu
zespół IKP
dziennikarstwo obywatelskie
legitymacje prasowe
wiadomości redakcyjne
logotypy
patronat medialny
archiwum
reklama w IKP
hierarchia
parametry
miejsce prezentacji
ceny
przyjaciele
copyright © 2016-... Internetowy Kurier Proszowski; 2001-2016 Internetowy Kurier Proszowicki
Nr rejestru prasowego 47/01; Sąd Okręgowy w Krakowie 28 maja 2001
Nr rejestru prasowego 253/16; Sąd Okręgowy w Krakowie 22 listopada 2016

KONTAKT Z REDAKCJĄ
KONTAKT Z REDAKCJĄ         KONTAKT Z REDAKCJĄ         KONTAKT Z REDAKCJĄ         KONTAKT Z REDAKCJĄ         KONTAKT Z REDAKCJĄ