facebook
Nastoletnia sanitariuszka "Szarotka"

    Dzisiaj jest niedziela, 25 października 2020 r.   (299 dzień roku) ; imieniny: Ingi, Maurycego, Sambora Zmiana czasu z letniego na zimowy, Dzień Kundelka    
 |   serwis   |   wydarzenia   |   informacje   |   skarby Ziemi Proszowskiej   |   Redakcja   |   tv.24ikp.pl   |   działy autorskie   |   praca   | 
 |   ludzie ZP   |   miejsca, obiekty itp.   |   felietony, opracowania   |   kącik twórców   |   miejscowości ZP   |   ulice Proszowic   |   pożółkłe łamy...   |   RP 1944   | 
 |   lista postaci   |   przyjaciele regionu   |   stąd pochodzili   |   "zwykli - niezwykli"   | 
 ludzie Rzeczpospolitej Partyzanckiej 1944 
 |   "katyńczycy"   | 

serwis IKP / Skarby Ziemi Proszowskiej / ludzie ZP / rp1944 / Nastoletnia sanitariuszka "Szarotka"
O G Ł O S Z E N I A


Nastoletnia sanitariuszka "Szarotka"
Krystyna Kudela ps. Szarotka
(ur.: 25.03.1927 - zm.: 25.05.2012)

biogram

Krystyna Kudela z domu Lubaszka ps. Szarotka
(fot. Inspektorat AK "Maria"...)

Proszowice, 31-10-2019

Porucznik Krystyna Kudela z domu Lubaszka (Lubaszko) ps. Szarotka; - urodziła się 25 marca 1927 roku w rejonie Olkusza, ojciec pochodził z Bukowna koło Olkusza, po ukończeniu szkoły średniej w Olkuszu zaczął pracę przy nowo budującej się kolei wąskotorowej. Rodzina posiadała dworek w Krążku koło Bolesławia. W 1935 roku zmarła jej babka Lekston, a 1941 roku dziadek. Rodzina kolejno mieszkała w Janowicach, Charsznicy, Jędrzejowie i Proszowicach.

     Gdy wybuchła wojna, jej ojciec pracował jako zawiadowca stacji w Proszowicach i tutaj przeżyła wrześniową grozę, pierwsze bombardowania, pierwsze rozstrzeliwania, alarmy, przemarsze wojsk, pożary, panikę ludności. Podczas "uciekinierki" całej rodziny, widziała kilkugodzinną bitwę pod Kobylnikami w rejonie Pińczowa.

     Wracając z "uciekinierki", rodzina zastała mieszkanie w Proszowicach spękane od wybuchów i ograbione z pozostawionego mienia. Zaczęła się wojenna bieda. Ojciec wrócił dopiero w październiku - wynędzniały i przerażony, że sowieckie oddziały otaczają grupy uciekinierów. Potem "maszyny" wywożą ich w głąb Rosji. W 1942 roku ojciec Krystyny został aresztowany przez Niemców.

     Tak o działalności ojca pisze w swoich wspomnieniach Krystyna: [...] Ojciec mój, Jan Lubaszko, był zawiadowcą stacji kolejki wąskotorowej w Proszowicach [...] Wtedy stacja kolejowa, ze względu na duży ruch pasażerski, była idealnym miejscem nadającym się na skrzynkę kontaktową i inną działalność konspiracyjną. Przed wojną ojciec posiadał zezwolenie na broń i miał rewolwer, którego nie oddał Niemcom. Miał także radio. Co drugi dzień o godzinie 21.00 radio było podłączone do telefonu służbowego i wzdłuż całej linii kolejowej nadawało komunikaty radia londyńskiego. W następny dzień komunikaty były nadawane przez młodego dyżurnego ruchu, Kopcia.

Do naszego domu często przychodzili różni ludzie [...] Przychodzili jako interesanci (m.in. z-ca inspektora Leopold Bochnak "Piotr") do kancelarii i w odpowiednim momencie, kiedy nikt nie widział, wprowadzał ich do swojego mieszkania, gdzie załatwiali sprawę i następnie "gość" wychodził drzwiami przez kuchnię nie zwracając niczyjej uwagi. Ojciec miał zaufanie do zwrotniczego W., starego pracownika, przed którym specjalnie nie musiał się ukrywać z nadawaniem komunikatów radiowych. Ten człowiek napisał donos do Gestapo i 3 czerwca 1942 r. aresztowano ojca, Kopcia z Kocmyrzowa i Bila z Kazimierzy Wielkiej. Podczas prze wożenia ich do Jędrzejowa, do siedziby. Gestapo, w Kazimierzy Wielkiej zastrzelili Kopcia podczas próby ucieczki. Ojca i Bila przewieziono do Jędrzejowa, gdzie przez dwa miesiące byli poddani okrutnym torturom - nie przyznali się do niczego i nie wydali nikogo. Razem zostali skazani na więzienie w Pińczowie. Ojciec po wojnie zmarł na skutek obrażeń odniesionych w Gestapo i w więzieniu [...]
.

Krystyna Kudela
(fot. dziennikpolski24.pl)
Krysia wraz z mamą i dwoma siostrami wyjechały do wuja, który był sklepikarzem. Wujek, były kawalerzysta. 3 czerwca 1943 roku Krystyna jako nastoletnia dziewczyna przyłączyła się do Młodego Orła (organizację tę włączono później w struktury Armii Krajowej) i złożyła przysięgę, przyjęła pseudonim "Szarotka".

     Została skierowana do placówki "Sarna" (Słaboszów) i ponownie złożyła przysięgę (do AK) przed porucznikiem Olgierdem, była łączniczką placówki. Potem zaliczyła w Miechowie kurs sanitarny, po ukończeniu którego została sanitariuszką plutonu.

     Po upadku Rzeczpospolitej Partyzanckiej 1944 większość oddziałów partyzanckich rozwiązano. Niedługo później Krystyna dostała wezwanie do obozu pracy w Korczynie do budowy fortyfikacji i kopania okopów, skąd uciekła i wróciła do domu.

     Po wojnie skończyła zaocznie studia pedagogiczne, ale z powodu przynależności do Armii Krajowej Urząd Bezpieczeństwa zakazał jej pracy z młodzieżą. Zaczęła malować obrazy o tematyce religijnej. Jej olejne obrazy znajdują się w kościele św. Jadwigi i innych świątyniach. Dla "chleba", nie mogąc znaleźć innej pracy w latach 50., 60. malowała także portrety dostojników państwowych m.in.: Stalina, Lenina, Cyrankiewicza.

     Męża Bogusława Kudelę poznała w Krakowie gdy uczęszczała do Żeńskiego Gimnazjum nr X im. Królowej Jadwigi, on był wówczas studentem UJ. Pobrali się w 1949 roku.

Krystyna Kudela
(fot. zskj.nowotarski.edu.pl)
     Działaczka Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej w Nowym Targu (sekretarz). W 1989 roku wstąpiła do Stowarzyszenia Żołnierzy Armii Krajowej Inspektoratu "Maria". Była współorganizatorką i uczestniczką tutejszych wydarzeń o charakterze narodowym, patriotycznym, historycznym. Pełniła funkcję wiceprezesa Szkolnego Klubu Historycznego im. Armii Krajowej w ZS nr 3. W 2010 roku została odznaczona Medalem za Szczególne Zasługi dla Miasta Nowego Targu.

Za swoje zasługi została ponadto nagrodzona: Złotym Krzyżem Zasługi, Złotym Krzyżem Partyzanckim, krzyżami Armii Krajowej i Akcji Burza.

Zmarła 25 maja 2012 roku w Nowym Targu, został pochowana na Cmentarzu Komunalnym w Nowym Targu - Skotnica, 29 maja.

opracowanie: Andrzej Solarz   


ŹRÓDŁA, BIBLIOGRAFIA:
  1. Bolesław Michał Nieczuja-Ostrowski; Inspektorat AK "Maria" w walce t. II Kryptonim "Michał"-"Maria" (1943-VI.1944) Część I; Fundacja Inspektoratu Światowego Związku Żołnierzy AK i Sekcji Obrony Życia Dziecka im. Inspektoratu; Elbląg 2001

  2. zbiory IKP

  3. krystynakudela.inmemoriam.org
  4. podhaleregion.pl
  5. dziennikpolski24.pl
  6. ecmentarz.nowytarg.pl
  7. ak2011.prv.pl
  8. tygodnikpodhalanski.pl
  9. podhale24.pl
  10. zskj.nowotarski.edu.pl
  11. nowytarg.pl



idź do góry powrót


 warto pomyśleć?  
Prawdziwej wdzięczności nie można wyrazić słowami .
(Goethe)
październik  25  niedziela
październik  26  poniedziałek
październik  27  wtorek
październik  28  środa
DŁUGOTERMINOWE:


PRZYJACIELE  Internetowego Kuriera Proszowskiego
strona redakcyjna
regulamin serwisu
zespół IKP
dziennikarstwo obywatelskie
legitymacje prasowe
wiadomości redakcyjne
logotypy
patronat medialny
archiwum
reklama w IKP
hierarchia
parametry
miejsce prezentacji
ceny
przyjaciele
copyright © 2016-... Internetowy Kurier Proszowski; 2001-2016 Internetowy Kurier Proszowicki
Nr rejestru prasowego 47/01; Sąd Okręgowy w Krakowie 28 maja 2001
Nr rejestru prasowego 253/16; Sąd Okręgowy w Krakowie 22 listopada 2016

KONTAKT Z REDAKCJĄ
KONTAKT Z REDAKCJĄ         KONTAKT Z REDAKCJĄ         KONTAKT Z REDAKCJĄ         KONTAKT Z REDAKCJĄ         KONTAKT Z REDAKCJĄ