facebook
Legionista, partyzant...

    Dzisiaj jest sobota, 31 października 2020 r.   (305 dzień roku) ; imieniny: Halloween,Dzień Rozrzutności    
 |   serwis   |   wydarzenia   |   informacje   |   skarby Ziemi Proszowskiej   |   Redakcja   |   tv.24ikp.pl   |   działy autorskie   |   praca   | 
 |   ludzie ZP   |   miejsca, obiekty itp.   |   felietony, opracowania   |   kącik twórców   |   miejscowości ZP   |   ulice Proszowic   |   pożółkłe łamy...   |   RP 1944   | 
 |   lista postaci   |   przyjaciele regionu   |   stąd pochodzili   |   "zwykli - niezwykli"   | 
 ludzie Rzeczpospolitej Partyzanckiej 1944 
 |   "katyńczycy"   | 

serwis IKP / Skarby Ziemi Proszowskiej / ludzie ZP / rp1944 / Legionista, partyzant...
O G Ł O S Z E N I A


Legionista, partyzant...
Edward Kleszczyński ps. Dzik
(ur.: 6.09.1892 - zm.: 20.01.1984)

biogram

Edward Kleszczyński (zbiory p.Połetko)

3-10-2006

     Podpułkownik Edward Kleszczyński "DZIKI" [Dzik] (syn Bogusława i Heleny z d. Czarnomska) urodził się 6 września 1892 roku w Skrzeszowicach. Egzamin dojrzałości złożył w 1909 roku w Wyższej Szkole Realnej w Krakowie. W 1910 roku rozpoczął studia na Wyższej Szkole Rolniczej (Hochschule für Bodenkultur), w Wiedniu, gdzie w roku 1917 uzyskał absolutorium. Równocześnie studiował na wiedeńskiej Akademii Handlowej (Export Akademie der k. k. Österreichischen Handelsmuseum In Wien). W czasie studiów Edward i Bogusław (brat) działali w Stowarzyszeniu Polskiej Akademików "Ognisko" gdzie pełnił funkcję sekretarza.

     Przebywając w Wiedniu był członkiem Polskich Drużyn Strzeleckich. W okresie I wojny światowej walczył w Legionach Polskich. 4 VIII 1914 r. w Skrzeszowicach dołączył do pierwszego patrolu strzeleckiego Władysława Prażmowskiego "Beliny", który po rajdzie wywiadowczym w okolice Słomnik, Miechowa, Książa Wielkiego i Jędrzejowa zatrzymał się w majątku, należącym do Bogusława Kleszczyńskiego i zarekwirował tam pięć koni z siodłami. Jako "Dzik" walczył w plutonie jazdy, który bardzo szybko przekształcił się w szwadron i dywizjon, wreszcie - jesienią 1915 r. - w 1 Pułk Ułanów Legionów Polskich. Służył w nim aż do lipca 1917 r. W 1916 r. awansował do stopnia porucznika (1 listopada).

Krzeszowice 5 maja 1901 - rodzeństwo Edwarda od lewej: Józef, Bogusław, Helena i on sam (zbiory p.Połetko)
     Po kryzysie przysięgowym, od lipca do listopada 1917 r. więziony był przez Austriaków w Przemyślu, następnie działał w Polskiej Organizacji Wojskowej. W październiku-listopadzie 1918 r. brał udział w akcji rozbrajania austriackiego wojska i żandarmerii. Od listopada tego roku służył w Wojsku Polskim. Był współtwórcą 11 Pułku Ułanów Legionowych (noszącego później imię marszałka Edwarda Rydza-Śmigłego), dowodzonego początkowo przez mjra Mariusza Zaruskiego, bowiem przyprowadził do tego pułku zorganizowany przez siebie szwadron radomski, z którym do kwietnia 1919 r. działał pod Rawą Ruską.

     Pierwszym celem wyprawy dla całego uformowanego pułku stało się Wilno, do którego wkroczył on 19 IV t.r. W tym czasie por. Edward Kleszczyński był dowódcą I szwadronu i został kontuzjowany. Wkrótce Pułk wyruszył w głąb Litwy, biorąc udział w walkach w okolicach Punie-Butremańce-Troki-Merecz. 19 VIII zajął Malinowszczyznę, 20 VIII - Głębokie. Od 1 do 14 IX toczył walki o linię Dźwiny, do 20 X przebywał na linii demarkacyjnej polsko-litewskiej. Od 15 V 1920 r. brał udział w walkach w rejonie Głębokiego, Przedbrodzia, Tyszek, Kowalszczyzny i Nowych Kruków.

     Następny etap walki pułku to front ukraiński, gdzie wyróżnił się w niekończących się walkach i potyczkach z 1 Konną Armią Siemiona Budionnego. Od 21 VI toczył walki pod Równem i nad Styrem, 1 VIII brał udział w bitwie pod Mikołajewem i pod Chotyniem, 2 VIII stoczył bój pod Beresteczkiem i Szurowicami, 13-14 VIII tpczył walki pod Chołujowem, 19 VIII był pod Artasowem, 22 VIII - pod Bóbrką, 5 IX - pod Czachrowem i w walce pod Chodorowem, 10 IX pułk zajął Rużdwiany, 21 IX - Jampol, 23 IX jest pod Nową Sieniawką i 18 X w Zinowiejcach. Następnie oddział ten przechodzi do miejscowości Tereszki, skąd w połowie czerwca 1921 r. zostaje przetransportowany do stałego garnizonu w Ciechanowie.

Skrzeszowice rok 1915 - Edward Kleszcyński na urlopie (zbiory p.Połetko)
     W czasie walk pod Sieniawką Edward Kleszczyński, już jako rotmistrz, objął dowodzenie pułku, a następnie został awansowany do stopnia majora, ze starszeństwem od 1 VI 1919 r. Otrzymuje też Krzyż Walecznych i Order Virtuti Militari V kl. (nr 3784). Przez swoich kolegów nazywany był "Dziki".

     Na pytanie jak odbywało się rozbrojenie Austriaków w listopadzie 1918 roku, w którym brał udział, Edward Kleszczyński odpowiedział: W dniu siódmego listopada 1918 roku Komendant Główny Polskiej Organizacji Wojskowej, ówczesny pułkownik Rydz-Śmigły, wydał rozkaz rozbrojenia wojsk okupacyjnych w Polsce, Niemców i Austriaków. Byłem wtedy w powiecie miechowskim, po paromiesięcznym wiezieniu w twierdzy w Przemyślu, gdzie mnie Austriacy postawili przed sąd wojenny za odmówienie przez Pierwszy Legionowy Pułk Ułanów i wraz z jego dowódcą zostałem oskarżony o bunt. Szczęśliwie jednak Austria się rozpadała. Sąd wojenny nas uniewinnił.

     W roku 1921 Edward Kleszczyński przeszedł do rezerwy w stopniu majora kawalerii i od tej pory zajmuje się swoim majątkiem ziemskim w Radziemicach. Zamienił szablę na lemiesz, lecz kontakty z dawnymi towarzyszami broni utrzymywał. W 1924 r. gościł u siebie marszałka Józefa Piłsudskiego, przybyłego na zjazd "Beliniaków" do Goszyc. 9 II 1932 r. zawarł związek małżeński z Ireną Mieroszewską, córką Henryka i Zofii z Chrząszczów. Gospodarował odtąd na Radziemicach i Czechach.

     W roku 1920 ziemianie powiatu miechowskiego zakładają Towarzystwo Dzierżawy i Eksploatacji Wąskotorowych Kolei Żelaznych. Do Towarzystwa tego należą również Bogusław Kleszczyński i Stanisław Kleszczyński. Założyciele liczyli na zwiększony rozwój gospodarczy rejonów leżących wzdłuż torów kolejowych, łatwiejszy i zwiększony transport produktów rolnych: buraków cukrowych do cukrowni w Kazimierzy Wielkiej, nasion roślin rolniczych do magazynów w Słomnikach i w Krakowie.

     W 1923 r. bracia Kleszczyńscy: Edward - gospodarujący na Radziemicach, Józef - Jakubowicach i Stągniowicach i Bogusław - Skrzeszowicach i Polanowicach założyli spółkę hodowli i uprawy roślin, która walnie przyczyniła się do podniesienia rolnictwa w kilku powiatach województw kieleckiego i krakowskiego. Edward był szczególnie aktywny w organizacjach rolniczych, jako wieloletni prezes Izby Rolniczej w Krakowie i prezes Okręgowego Towarzystwa Rolniczego w Miechowie.

rok 1915 - Edward Kleszcyński portret w mundurze ułana (zbiory p.Połetko)
     Rozwijał również aktywność w dziedzinie idei wychowania fizycznego i przysposobienia wojskowego. Przez wiele lat był członkiem Powiatowego Komitetu Wychowania Fizycznego i Przysposobienia Wojskowego oraz wchodził do władz Związku Strzeleckiego w Miechowie. Należał również do Towarzystwa Obrony Przeciwgazowej, a później Ligi Obrony Przeciwlotniczej i Przeciwgazowej. Uczestniczył w zbieraniu środków pieniężnych na rzecz dozbrojenia armii, jak Fundusz Obrony Narodowej, Fundusz Obrony Morskiej oraz w akcji na rzecz Pożyczki Obrony Przeciwlotniczej. Walnie przyczynił się do usypania w Racławicach w latach 1926-1934 kopca dla uczczenia zwycięskiej bitwy naczelnika Tadeusza Kościuszki z wojskiem rosyjskim 4 IV 1794 r.

     Jako zagorzały Piłsudczyk związany z Bezpartyjnym Blokiem Współpracy z Rządem został wybrany w Okręgu nr 42 (Kraków powiat - Chrzanów - Oświęcim - Podgórze - Olkusz - Miechów) do Sejmu II kadencji (1928-1930) i III kadencji (1930-1935), a później do Senatu IV kadencji (1935-1940). W marcu 1928 r. przywódcy sanacyjni - Józef Piłsudski, Walery Sławek i Kazimierz Świtalski - rozważali kandydaturę Edwarda Kleszczyńskiego na stanowisko sekretarza Sejmu.

     W Sejmie II kadencji pracował w Komisji Administracyjnej, Reform Rolnych, Rolnej i pełnił funkcję zastępcy przewodniczącego Komisji Rolnej. Podczas posiedzeń izby wykazywał znaczną aktywność - w tym czasie był nawet przywołany dwukrotnie do porządku. Uczestniczył w dyskusjach: nad poprawkami Senatu do ustawy o nadzwyczajnych inwestycjach państwowych na posiedzeniu 6, z 31 I 1928 r., nad projektem ustawy o zmianie niektórych przepisów ustawy z 20 VI 1924 r. o uwłaszczeniu byłych czynszowników i długoletnich dzierżawców na obszarach województw wschodnich oraz nad wnioskiem ZPPS w sprawie nowelizacji wspomnianej ustawy na posiedzeniu 31, z 16 XI 1928 r., a także podczas trzeciego czytania ustawy o zmianie wspomnianej ustawy na posiedzeniu 35, z 5 XII 1928 r. Brał też udział w dyskusji nad sprawozdaniem preliminarza budżetowego Ministerstwa Rolnictwa na 1929/1930 r. na posiedzeniu 45, z 5 II 1929 r. i nad sprawozdaniem Nadzwyczajnej Komisji Sejmowej do zbadania polityki podkładowej Ministerstwa Komunikacji na posiedzeniu 79 z 18 II 1930 r.

     Podczas III kadencji był sprawozdawcą ustawy o budowie kolei Kraków-Miechów na posiedzeniu 30, z 9 X 1931 r. i sprawozdawcą Komisji Rolnej poprawek do przyjętego przez Sejm projektu ustawy o ułatwieniu spłaty uciążliwych zobowiązań przez gospodarstwa rolne na posiedzeniu 67, z 12 III 1932 r. oraz noweli do ustawy o badaniu zwierząt rzeźnych na posiedzeniu 96, z 15 III 1932 r.

     Jako senator IV kadencji z województwa krakowskiego był członkiem Komisji Komunikacyjnej, Gospodarczo-Skarbowej, Budżetowej. Wchodził w skład Koła Gospodarczego Posłów i Senatorów BBWR. Podczas sesji w 1936/1937 pełnił funkcję przewodniczącego Senackiej Komisji Rolnej. Kilkukrotnie też występował jako sprawozdawca Komisji Skarbowej oraz Rolnej, w sprawach między innymi budżetu Ministerstwa Rolnictwa i Spraw Rolnych na rok 1936/1937 na posiedzeniu 10, z 17 III 1936 r.

     Edward Kleszczyński, jako poseł na sejm, w latach trzydziestych dużą rolę odegrał w reaktywowaniu struktur Bezpartyjnego Bloku Wsparcia z Rządem. Bierze udział w zebraniach założycielskich Kół BBWR w wielu miejscowościach, między innymi w: Radziemicach, Koniuszy, Wierzbnie, Wawrzeńczycach, Nowym Brzesku, Słomnikach i innych, zyskuje aprobatę na zebraniach, gdyż rodzina Kleszczyńskich była rodziną wysoce cenioną w kręgach wiejskich ze względu na propagowanie nowoczesnej kultury rolnej.

     W 1934 roku powstaje Krakowska Izba Rolnicza, które do wybuchu II wojny światowej Edward Kleszczyński jest prezesem.

     W czasie kampanii wrześniowej 1939 r. był III zastępcą dowódcy Mazowieckiej Brygady Kawalerii. Brygada ta w składzie Armii "Modlin" toczyła walki opóźniające i odwrotowe pod Chorzelami, Przasnyszem, Pułtuskiem i Wyszkowem. W czasie odwrotu z linii Bugu 11 IX Brygada została zaatakowana pod Głęboczycą (na północny wschód od Mińska Mazowieckiego) i w trzydniowych walkach rozbita. Jej resztki skoncentrowały się w lasach w rejonie Wróblina (na północny zachód od Łukowa). Do 19 IX w odwrocie na południe oddziały te osiągnęły rejon Chełma. Następnego dnia przeszły do rejonu Grabowiec, gdzie weszły w skład Grupy Armii gen. dyw. Stefana Dąb-Biernackiego i uczestniczyły w natarciu na Krasnobród. 24 IX pod Suchowolą resztki Brygady zostały ostatecznie rozbite.

     Pojmany przez Niemców mjr Edward Kleszczyński zbiegł z niewoli i niebawem rozpoczął działalność konspiracyjną na terenie Krakowa i w powiecie miechowskim. Był jednym z pierwszych członków Służby Zwycięstwu Polski (organizowanej w Okręgu Krakowskim przez jego przyjaciela z 11 Pułku Ułanów Legionowych, płka dypl. Juliana Filipowicza "Poboga"), przekształconej z początkiem 1940 r. w Związek Walki Zbrojnej. Pozostał przy swoim pseudonimie - "Dzik". Miał również drugi - "Miechowita".

     W jego majątku przebywał przez kilka tygodni wiosną i latem 1941 r. komendant Obszaru ZWZ nr IV, gen. bryg. Tadeusz Komorowski "Prawdzic", późniejszy "Bór". Pomoc i schronienie uzyskało prócz tego kilkadziesiąt różnych osób, często bezpośrednio ściganych przez władze okupacyjne. Sam "Dziki" był w okresie okupacji dwukrotnie więziony, między innymi na Montelupich w Krakowie.

     Od sierpnia 1942 r. pracował w ścisłym sztabie Inspektoratu Rejonowego Armii Krajowej Miechów, kryptonim "Miś"-"Maria". Od końca lipca 1944 r. był dowódcą formowanej Krakowskiej Brygady Kawalerii Zmot. "Bank". Jego zastępcą został niebawem mjr/ppłk Józef Bokota "Malina", zaś szefem sztabu mjr/ppłk Adolf Skorwid "Dąb". W składzie Brygady działały 8 Pułk Ułanów "Ul" (dowódcy: początkowo mjr/ppłk Józef Bokota "Malina", następnie mjr Kazimierz Tomczak "Lubicz") i 5 Pułk Strzelców Konnych "Pszczoła" (dowódca mjr/ppłk Jerzy Jasielski "Jawa"). Zbrojne oddziały tych jednostek wzięły udział w walkach o utworzenie, a później utrzymanie wolnej od sił okupanta Rzeczypospolitej Kazimiersko-Proszowskiej. Plan powstania powszechnego przewidywał użycie Brygady, dowodzonej przez mjra/ppłka "Dzika" w pierwszym uderzeniu sił powstańczych na krakowskie lotniska. Bojowy dorobek Brygady z okresu lipiec 1944 - styczeń 1945 wyraża się w kilkudziesięciu dobrze przygotowanych i przeprowadzonych akcjach.

     Od lutego do końca września 1945 roku Edward Kleszczyński pracował na Uniwersytecie Poznańskim jako starszy asystent. Wyjeżdża do Włoch, a następnie 1950 roku do Stanów Zjednoczonych. Zamieszkał w Nowym Yorku, gdzie wśród Polonii prowadzi intensywną pracę społeczną.

Londyn rok 1964 - Edward Kleszcyński(z prawej) i płk. Skiba (zbiory p.Połetko)
     Po wkroczeniu Sowietów ppłk Edward Kleszczyński przedostał się do 1 Dywizji Pandcernej gen. Stanisława Maczka, a następnie służył w 1 Pułku Ułanów Krechowieckich II Korpusu Polskiego we Włoszech, a stamtąd po utworzeniu Korpusu Przysposobienia i Rozmieszczenia udał się do Anglii, skąd w 1950 r. wyemigrował do Stanów Zjednoczonych Ameryki i osiedlił się w Nowym Jorku, gdzie pozostał do końca życia.

     Był znaną postacią emigracyjnego życia polskiego. Pełnił funkcję prezesa Ligi Niepodległości i członka prezydium Polskiej Rady Jedności w Stanach Zjednoczonych Ameryki. Działał w Kongresie Polonii Amerykańskiej. Wchodził w skład Stowarzyszenia Polskich Kombatantów w USA. Był członkiem Koła 11 Pułku Ułanów Legionowych w Londynie.

     Edward Kleszczyński owocnie współpracował z Instytutem Józefa Piłsudskiego w Nowym Jorku. Rada Naukowa Instytutu nadała mu w 1982 r. Honorowe Członkostwo tej placówki. Zapisał w swym testamencie należący do niego dom "Pod św. Janem Kapistranem" w Krakowie Uniwersytetowi Jagiellońskiemu, który od kilkunastu już lat wszedł w posiadanie tego spadku, zaś jego małżonka wydatnie dopomogła w ufundowaniu sztandaru Inspektoratu Rejonowego AK Miechów.

     Pracował Nowojorskim Instytucie Józefa Piłsudskiego, którego był współzałożycielem. W uznaniu za zasługi Rada Instytutu nadała mu w 1982 roku godność członka Honorowego. Był też m.in. członkiem władz Stowarzyszeń Polskich Kombatantów w Stanach Zjednoczonych. Aktywnie działał w Kongresie Polonii Zagranicznej.

     Zmarł 20 stycznia 1984 roku w Nowym Yorku. Spoczywa na cmentarzu weteranów w Amerykańskiej Częstochowie w Doylewston.

Edward Kleszczyński odznaczony był m.in. Krzyżem Virtuti Militari V kl., Krzyżem Walecznych (czterokrotnie), Orderem Polonia Restituta V kl., Krzyżem Niepodległości, Medalem "Za udział w wojnie 1918-1921", Odznaką 1 Brygady Legionów Polskich ("Za Wierną Służbę") i Krzyżem Armii Krajowej. Niestety, postać tego wspaniałego Polaka, walecznego żołnierza, wybitnego dowódcy, uznanego działacza i doskonałego rolnika jest dziś prawie całkiem zapomniana.

Z okazji zjazdu rodu Kleszczyńskich (17 września 2006) Zbigniew Pałetko wykonał wystawę na 10 planszach pt. "Dzieje Kleszczyńskich w Radziemicach". Wystawa ta jest stałą ekspozycją w Szkole Podstawowej w Radziemicach.

opracowanie: Andrzej Solarz   


ŹRÓDŁA, BIBLIOGRAFIA:
  1. materiały IKP

  2. wikipedia

  3. Ziemia proszowicka moja mała ojczyzna - Dorota Król (red.)

  4. Informator miechowski - strona www

  5. OLEANDRY - nr 12 (sierpień 2004)

  6. Kawaleria II Rzeczypospolitej - Pierwsi kawalerzyści II RP - strona www



idź do góry powrót


 warto pomyśleć?  
Prawdziwej wdzięczności nie można wyrazić słowami .
(Goethe)
październik  31  sobota
listopad  1  niedziela
[15.00]   (Proszowice)
Zapal znicz dla bohatera naszej małej ojczyzny!
listopad  2  poniedziałek
listopad  3  wtorek
DŁUGOTERMINOWE:


PRZYJACIELE  Internetowego Kuriera Proszowskiego
strona redakcyjna
regulamin serwisu
zespół IKP
dziennikarstwo obywatelskie
legitymacje prasowe
wiadomości redakcyjne
logotypy
patronat medialny
archiwum
reklama w IKP
hierarchia
parametry
miejsce prezentacji
ceny
przyjaciele
copyright © 2016-... Internetowy Kurier Proszowski; 2001-2016 Internetowy Kurier Proszowicki
Nr rejestru prasowego 47/01; Sąd Okręgowy w Krakowie 28 maja 2001
Nr rejestru prasowego 253/16; Sąd Okręgowy w Krakowie 22 listopada 2016

KONTAKT Z REDAKCJĄ
KONTAKT Z REDAKCJĄ         KONTAKT Z REDAKCJĄ         KONTAKT Z REDAKCJĄ         KONTAKT Z REDAKCJĄ         KONTAKT Z REDAKCJĄ