facebook
Reformator ze Śmiłowic

    Dzisiaj jest sobota, 19 stycznia 2019 r.   (19 dzień roku) ; imieniny: Erwiny, Henryka, Mariusza    
 |   serwis   |   wydarzenia   |   informacje   |   skarby Ziemi Proszowskiej   |   Redakcja   |   tv.24ikp.pl   |   działy autorskie   | 
 |   ludzie ZP   |   miejsca, obiekty itp.   |   felietony, opracowania   |   kącik twórców   |   miejscowości ZP   |   ulice Proszowic   |   pożółkłe łamy...   |   RP 1944   | 
 |   lista postaci   |   przyjaciele regionu   | 
 stąd pochodzili 
 |   "zwykli - niezwykli"   |   ludzie Rzeczpospolitej Partyzanckiej 1944   |   "katyńczycy"   | 

serwis IKP / Skarby Ziemi Proszowskiej / ludzie ZP / stąd pochodzili / Reformator ze Śmiłowic
O G Ł O S Z E N I A
patronaty IKP


Reformator ze Śmiłowic
Jakub Sylvius
(ur.: pocz. XVI w - zm.: po 1583)

biogram

(fot. zbiory IKP)

8-12-2018

Jakub Sylvius (Sylwiusz, Leśniak) urodził się w Śmiłowicach (parafia Brzesko Stare) w rodzinie chłopskiej. Jednak wybrał drogę zmiany statusu społecznego i około roku 1541 przyjął święcenia kapłańskie. Jakie było jego pierwotne nazwisko trudno dociec, być może Leśniak, które w formie zlatynizowanej zmieniło się na Sylvius. Reformacją zainteresował się około 1547 roku, jako mansjonarz w Chrzęcicach (dziś Krzcięciny) zaczął głosić naukę Lutra. W październiku 1548 roku po rezygnacji dotychczasowego proboszcza (Wawrzyńca Kuli), który porzucił stan kapłański i ożenił się został tu plebanem. W niedługim czasie w porozumieniu z właścicielami wsi nastąpiła zmiana kościoła na świątynię protestancką, w której Sylvius został ministrem.

Przeszedł później na kalwinizm.

     W październiku 1550 uczestniczył Pińczowskim pierwszym w Małopolsce zjeździe synodalnym ewangelików. W tym tez roku przez krótki czas był pastorem w Pińczowie, w listopadzie poprowadził publiczne nabożeństwo wg obrządku ewangelickiego. Wróciwszy do Krzcięcic pojął za żonę Elżbietę Nieszowską.

     W lutym 1551 wyrokiem kapituły krakowskiej ogłoszony został heretykiem. Z powodu groźby następnego procesu o znieważenie hostii schronił się na Śląsk. Czy długo tu przebywał, nie wiadomo. Prawdopodobnie po 21 IX 1555 wrócił do Polski i ponownie osiadł jako minister w Krzcięcicach. Uczestniczył w pracach organizacyjnych Kościoła ewangelickiego w Małopolsce, szczególnie w sprawach dotyczących liturgii. Po raz pierwszy został wybrany jednym z seniorów i zaczął pisać protokoły synodów. W następnym roku (1556) uczestniczył w synodzie w Pińczowie, zjeździe ministrów w Iwanowicach oraz w rozmowach z przedstawicielami Jednoty braci czeskich, Jerzym Izraelem i Janem Rybą w Krzcięcicach. W marcu 1557 roku brał udział w zjeździe synodalnym w Pełszenicy.

     Na sierpniowym synodzie generalnym w Pińczowie został wybrany jednym z delegatów Kościoła małopolskiego na wspólny z braćmi czeskimi i ewangelikami augsburskimi z Wielkopolski (synod w Chodczu lub Głuchowie). Po nim pojechał jako przedstawiciel ewangelików małopolskich na Morawy.

     W 1558 roku wydał w Brześciu zbiór pouczeń, modlitw i rozmyślań duchownych "Pasterstwo domowe", zamieszczony w kancjonale Jana Zaremby "Pieśni chwał boskich". W krakowskiej drukami Mateusza Siebeneychera opublikował prawdopodobnie także w tym roku polskie tłumaczenie pieśni "Regi regum immortali" ("Krolowi nad wszemi krolmi").

     W okresie sporów doktrynalnych w Kościele reformowanym w Małopolsce, zainicjowanych w 1559 roku przez wystąpienie Stankara na temat nauki o pośrednictwie Chrystusa, Sylvius po początkowych wahaniach opowiedział się zdecydowanie po stronie ortodoksji, występując zwłaszcza przeciw antytrynitarzom. Ciągle uczestniczy w zjazdach synodalnych. Podczas zjazdu seniorów w Pińczowie (listopad 1559) został powołany wraz z Hieronimem Ossolińskim, Baltazarem Łukowskim i Lasockim w skład delegacji, wysłanej do Mikołaja Oleśnickiego w celu przekonania go do zwrotu zagarniętych dóbr kościelnych i przeznaczenia ich na uposażenie ministrów.

     Podczas synodu generalnego w Książu 13-19 IX 1560 roku uczestniczył w sporze z Ossolińskim, który w imieniu szlacheckich patronów wystąpił przeciw powoływaniu seniorów z grona ministrów, zarzucając im dążenie do władzy na wzór katolickich biskupów. Sylvius w proteście przeciwko tym oskarżeniom złożył (wraz z innymi seniorami) swój urząd.

     We wrześniu 1561 roku na synodzie generalnym we Włodzisławiu po raz ostatni spisał protokół z obrad, zaangażował się także w walkę przeciw Lismaninowi, wydając skierowane przeciw niemu pismo polemiczne.

     Sylvius przed sierpniem 1562 roku przeniósł się do Oleśnicy, gdzie objął stanowisko pastora zboru pod patronatem Zborowskiego. W sierpniu wziął udział w synodzie w Balicach, uczestniczył także w Krakowie (16 października) w pogrzebie kasztelana bieckiego Jana Bonera.

     W 1563 roku po śmierci ministra Crucigera, został ministrem w Seceminie, nadal występuje przeciw antytrynitarzom, wspólnie z innymi ministrami podpisał broszurę pt. "Iudicium et censura Ecclesiarum...".

     W marcu 1565, w trakcie sejmu piotrkowskiego, wspólnie z Krzysztofem Trecym, Sarnickim i Prasmoviusem uczestniczył w synodzie kalwińskim oraz dyskusji z antytrynitarzami, zorganizowanej w domu marsz. w. kor. Jana Firleja na żądanie szlachty, dążącej do jedności Kościoła ewangelickiego.

     Podczas synodu włodzisławskiego 8 października 1566 roku został wybrany jednym z opiekunów wdów i sierot po ministrach oraz zatwierdzony na stanowisku superintendenta (seniora duchownego) w dystrykcie chęcińskim.

     Na synodzie generalnym w Sandomierzu w kwietniu 1570 odprawił nabożeństwo i wygłosił kazanie otwierające jego obrady, także 13 kwietnia wygłosił mowę, otwierającą piąte posiedzenie synodu, oraz podpisał tekst zgody sandomierskiej. Został wyznaczony na jednego z przedstawicieli prowincji polskiej na zjazd do Warszawy.

     Około roku 1571 został ministrem w Kromołowie i Włodowicach. Rządy sprawował despotyczne, co doprowadziło wkrótce do zaostrzenia stosunków z ministrami i wiernymi, których oskarżał o herezje. Po wielokrotnych napomnieniach 20 czerwca 1576 roku synod włodzisławski, na który Sylvius mimo wezwania nie stawił się, pozbawił go urzędu pastorskiego i obłożył ekskomuniką, zarzucając mu m.in. samowolne zmiany miejsca pobytu, nadużywanie władzy seniora, ingerowanie w sprawy ministrów, mianowanie ministrów bez zgody synodu oraz rzucanie niesłusznych oskarżeń o herezje.

     Jeszcze w tym roku ponownie znalazł się w zborze jako senior dystryktu krakowskiego oraz minister we Włodowicach, został poddany pod nadzór superintendenta Pawła Gilowskiego.

     W r. 1571 kupił we Włodowicach za 100 grzywien od Jana i Anny Nyczów dom wraz z polami i łąkami, uzyskując od właścicieli miasta, Bonerów, dla siebie, żony i potomstwa zwolnienie nabytej nieruchomości od jurysdykcji i wszelkich powinności miejskich. W roku 1576 posiadał również "gaj" we Włodowicach, a w 1579 co najmniej dwie łąki.

     W 1571 jego żoną była już Katarzyna z Mietla. Prawdopodobnie miał potomstwo, być może z obu małżeństw.

     Usunął się od uczestnictwa w zjazdach. Ostatni raz zjawił się na synodzie generalnym odbytym podczas sejmu warszawskiego w 1583.

Nie jest znana data śmierci Jakuba Sylviusa.

opracowanie: Andrzej Solarz   


ŹRÓDŁA, BIBLIOGRAFIA:
  1. Roman Pollak - oprac.; Bibliografia literatury polskiej "Nowy Korbut" tom III Piśmiennictwo staropolskie; Państwowy Instytut Wydawniczy; Warszawa 1965
  2. Stanisław Kot - red.; Reformacja w Polsce; Warszawa 1939
  3. Agnieszka Biedrzycka i Jan Szturc; Sylvius; [w:] Polski Słownik Biograficzny tom. 46



idź do góry powrót


 warto pomyśleć?  
Raj nie jest z tego świata, ale są na nim jego fragmenty.
(Anonim)
styczeń  19  sobota
styczeń  20  niedziela
[12.15]   (Proszowice)
Zimowa opowieść - teatrzyk
styczeń  21  poniedziałek
[...]   (Proszowice)
Ferie w mieście 2019 z CKiW
styczeń  22  wtorek
[...]   (Proszowice)
Ferie w mieście 2019 z CKiW
[18.00]   (Kraków)
Gościem Klubu będzie Wojciech Bonowicz - spotkanie w KKW
DŁUGOTERMINOWE:


PRZYJACIELE  Internetowego Kuriera Proszowskiego
strona redakcyjna
regulamin serwisu
zespół IKP
dziennikarstwo obywatelskie
legitymacje prasowe
wiadomości redakcyjne
logotypy
patronat medialny
archiwum
reklama w IKP
hierarchia
parametry
miejsce prezentacji
ceny
przyjaciele
copyright © 2016-... Internetowy Kurier Proszowski; 2001-2016 Internetowy Kurier Proszowicki
Nr rejestru prasowego 47/01; Sąd Okręgowy w Krakowie 28 maja 2001
Nr rejestru prasowego 253/16; Sąd Okręgowy w Krakowie 22 listopada 2016

KONTAKT Z REDAKCJĄ
KONTAKT Z REDAKCJĄ         KONTAKT Z REDAKCJĄ         KONTAKT Z REDAKCJĄ         KONTAKT Z REDAKCJĄ         KONTAKT Z REDAKCJĄ