facebook
Prawnik z Ibramowic "ojcem" polskiej geografii ekonomicznej

    Dzisiaj jest wtorek, 28 września 2021 r.   (271 dzień roku) ; imieniny: Libuszy, Wacławy, Wacława    
 |   serwis   |   wydarzenia   |   informacje   |   skarby Ziemi Proszowskiej   |   Redakcja   |   tv.24ikp.pl   |   działy autorskie   | 
 |   ludzie ZP   |   miejsca, obiekty itp.   |   felietony, opracowania   |   kącik twórców   |   miejscowości ZP   |   ulice Proszowic   |   pożółkłe łamy...   |   RP 1944   | 
 |   lista postaci   |   przyjaciele regionu   | 
 stąd pochodzili 
 |   "zwykli - niezwykli"   |   ludzie Rzeczpospolitej Partyzanckiej 1944   |   "katyńczycy"   | 

serwis IKP / Skarby Ziemi Proszowskiej / ludzie ZP / stąd pochodzili / Prawnik z Ibramowic "ojcem" polskiej geografii ekonomicznej
 pomóżcie!!! ;)  
Jeżeli posiadacie informacje, materiały dotyczące prezentowanych w Serwisie postaci,
macie propozycję innych osób związanych z Ziemią Proszowską,
albo zauważyliście błędy w naszym artykule;
prosimy o kontakt!

skarby@24ikp.pl.

Inne kontakty z nami: TUTAJ!
Redakcja IKP
O G Ł O S Z E N I A


Prawnik z Ibramowic "ojcem" polskiej geografii ekonomicznej
Stanisław Koszutski h. Leszczyc
(ur.: 18.04.1872 - zm.: 5.08.1930)

biogram

akt urodzenia Stanisława: Działo się we wsi Wrocimowice dnia 16/28 maja 1872 roku o godzinie 5 po południu. Stawił się Kazimierz Koszucki dzierżawca wsi Ibramowice lat 32, w obecności: Konstantego Krola (Króla?) lat 65 i Wawrzyńca Adamczyka lat 42, włościan rolników we wsi Ibramowice mieszkających, i okazał nam dziecię płci męskiej oświadczając, że urodzone zostało w Ibramowicach dnia 6/18 kwietnia bieżącego roku, o godzinie 1 po południu, przez ślubną jego żonę Bronisławę z Mazarakich lat 29 mającą. Dziecięciu temu przy chrzcie świętym odprawionym dzisiaj przez podpisanego, z wody w nagłej potrzebie, dano imiona Stanisław Hipolit, a chrzestnymi byli: Antoni Zakrzewski nauczyciel gimnazjum w Pińczowie i Emilia Kowalska dzierżawiąca wieś Mielec???. Akt ten oświadczającemu i świadkom przeczytany, a kiedy oni, świadkowie, pisać nie umieją, my podpisaliśmy z ojcem. ks. Ignacy Winczakiewicz, proboszcz parafii, prowadzący akta stanu cywilnego /.../
(fot. zbiory Mateusza Serwatowskiego)
Stanisław Hipolit Koszutski
(fot. ipsb.nina.gov.pl)
herb Leszczyc
(fot. pl.wikipedia.org)

Proszowice, 31-10-2020

Stanisław Hipolit Koszutski (Koszucki) herbu Leszczyc ps. K.Stanisławski, Civis, Kosz; urodził się 18 kwietnia 1872 roku w Ibramowicach w powiecie miechowskim, obecnie Ibramowice k/Proszowic. Został ochrzczony 28 maja w tym samym roku w kościele we Wrocimowicach. Był synem Kazimierza (1836), właściciela tych dóbr, naczelnika powstańczej policji w Krakowie (1863) i Bronisławy Mazaraki (1846) herbu Newlin. Miał dwóch braci Kazimierza i Bronisława oraz siostrę Helenę.

     Edukację gimnazjalną rozpoczął w siedleckim gimnazjum rosyjskim, a ukończył w gimnazjum filologicznym w Kielcach (Męskie Gimnazjum Rządowe). Od 1889 (jeszcze w trakcie nauki), należał do nielegalnego kółka samokształceniowego o kierunku patriotyczno-socjalistycznym (redagował pisaną własnoręcznie gazetkę kółka, publikował tam wiersze i rozprawki ekonomiczne). Uczestniczył też w pracach centralnej organizacji kółek uczniowskich, jako delegat kółka gimnazjum kieleckiego. Tutaj spotkał także Kazimierza Radosława Eleharda Kelles-Krauzego, który rozbudził w nim zainteresowanie literaturą marksistowską.

     Po ukończeniu gimnazjum w 1891 roku, wstąpił na Wydział Prawa Uniwersytetu Warszawskiego. Nadal działał w nielegalnych organizacjach studenckich samokształceniowych i samorządowych z nurtu socjalistycznego. W 1894 roku został aresztowany za udział w manifestacji studenckiej zorganizowanej dla uczczenia J.Kilińskiego. Usunięto go z uniwersytetu i skazano go na dwuletnie zesłanie do guberni symbirskiej nad Wołgą. W lipcu tego roku osiedlił się Ardatowie. W styczniu 1895 roku objęła go amnestia i po kilku miesiącach rozpoczął studia prawnicze na Uniwersytecie kijowskim, które ukończył w 1897 roku. Powrócił wówczas do Warszawy.

     Stanisław po powrocie do ojczyzny, w Warszawie był pomocnikiem adwokata przysięgłego, jednak na Zycie zarabiał jako dziennikarz: w redakcji "Kuriera Porannego" przeredagowywał materiały z prasy rosyjskiej, które drukowano jako korespondencje własne z zagranicy; w "Głosie" Z.Wasilewskiego pracował jako współpracownik i pisał na tematy społeczne, polityczne, ekonomiczne oraz wiersze. Publikował również w "Ateneum" i "Gazecie Handlowej".

     W 1897 roku ponownie zaczął nielegalnie działać w uniwersyteckich organizacjach studenckich. Uchodził za członka Socjaldemokracji Królestwa Polskiego i Litwy (SDKPiL), jednak nie ma na to dowodów. Jednak w tym okresie reprezentował poglądy zbieżne z tą organizacją.

     Koszutski w roku 1897/98 napisał swoją pierwszą książkę "Rozwój przemysłu wielkiego w Królestwie Polskim". Dzięki otrzymanemu za nią honorarium wyjechał do Berlina na studia uzupełniające, a po miesiącu przeniósł się do Paryża, gdzie dorywczo uczęszczał na wyższe kursy prawnicze w Sorbonie. W tym czasie związał się z młodzieżą działającą w "Spójni" stowarzyszeniu o charakterze socjalistycznym.

     W 1900 roku wrócił do Warszawy gdzie zajmował się pracą adwokacka, naukową, publicystyczną, głosił odczyty i działał społecznie. W tym roku uczestniczył w założeniu Koła Młodych Prawników, piastował w nim kierownicze stanowisko. Uczestniczył pro bono w akcjach obrony nieletnich. Jego pozycja w palestrze warszawskich adwokatów zaczęła się wzmacniać. W 1905 roku został wybrany na delegata na Wszechrosyjski Zjazd Adwokatów, a w czerwcu uczestniczył w zjeździe przedstawicieli adwokatury Królestwa Polskiego. W grudniu na ogólnym zebraniu prawników zgłosił wniosek o przywrócenia języka polskiego we wszystkich władzach wymiaru sprawiedliwości na terenie Królestwa Polskiego. W tym okresie był postrzegany w adwokaturze jako lewicowiec, należał do Związku Prawników Polskich zbliżonych do SDKPiL.

     Dużo czasu poświęcał na działalność pisarską i publicystyczną. Publikował w wielu czasopismach, współpracował z "Wielką Encyklopedia Powszechną Ilustrowaną". Napisał kilka książek: "Nasz przemysł wielki na początku XX stulecia. Obraz statystyczno-ekonomiczny" (1905), "Rozwój ekonomiczny Królestwa Polskiego w ostatnim trzydziestoleciu (1870-1900)" (1905) - za tę pracę otrzymał w r. 1904 nagrodę "Gazety Losowań", "Podręcznik ekonomii politycznej" (1907 oprócz tego miał jeszcze trzy wydania). Sprawie emancypacji kobiet poświęcił specjalny traktat "Kobieta i polityka. O potrzebie praw politycznych dla kobiet" (1908).

     Inne publikacje okresu wojennego to: "Wojna europejska a życie ekonomiczne ziem polskich" (1915), "Nasze miasta a samorząd" (1915), "Co nam dała Rosja i co nam wzięła" (1917), "Geografia gospodarcza Polski historycznej i etnograficznej" (1918). Wydał tez zbiór wierszy "Z bólów duszy" (1898), "Droga do sztuki" (1900), "Nim słońce skończy dzień" (1909) i tłumaczenie J.Ruskina "Droga do sztuki" (1900). Prace Koszutskiego pisane były z pozycji socjalistycznych.

jedno z ważniejszych dzieł Koszutskiego
(fot. crispa.uw.edu.pl)
     Praca Stanisława Koszutskiego "Geografia gospodarcza Polski historycznej i etnograficznej" z 1918 było pierwszym w Polsce opracowaniem z zakresu geografii ekonomicznej, znawcy przedmiotu uważali je za najbardziej postępowe dzieło tamtych czasów. Uznano go za "ojca geografii ekonomicznej" w Polsce. W początkach XX wieku był jednym z najwybitniejszych polskich ekonomistów - marksistów.

     Prowadził także intensywną działalność edukacyjną. Uczył prawa, ekonomii i geografii gospodarczej w klasach ósmych szkół handlowych i ogólnych, wygłaszał odczyty poświęcone tej tematyce w Towwarzystwie Wyższych Kursów Wakacyjnych (1904-5) i na Uniwersytecie dla Wszystkich (1907-11). Współpracował z Wyższymi Kursami Handlowymi im. A.Zielińskiego (1910-1913). Należał do władz wielu instytucji prowadzących działalność oświatową.

     W 1918 roku przeniósł się do Mławy, w której mieszkał już do śmierci. Prowadził tu kancelarię adwokacką. Ze względu na zły stan zdrowia jego aktywność pisarska i edukacyjna znacznie osłabła, opublikował tylko jedną książkę "Walka młodzieży polskiej o wielkie ideały 1881-1900 (1928).

     W tym okresie następowała też jego ewolucja polityczna. Już w latach I. wojny światowej wprawdzie nadal hołdował marksizmowi jednak oddalał się zdecydowanie od poglądów politycznych SDKPiL, zaczął zbliżał się do obozu pepesowsko-legionowego. Skomponował melodię i napisał słowa pieśni "Cześć Legionom", wykonano ją w Filharmonii Warszawskiej. Po wojnie sympatyzował z lewicą Polskiej Partii Socjalistycznej (PPS).

     W 1920 roku bronił przed sądami robotników socjalistów i komunistów. Jedną z głośniejszych spraw była obrona kasjera magistratu mławskiego Pawłowskiego i właściciela składu aptecznego w Przasnyszu Smolińskiego, skazanych przez sąd wojenny na karę śmierci. Koszutskiemu udało się uzyskać uniewinnienie w wyższej instancji. Do PPS-u wstąpił w 1928 roku, ale po rozłamie dokonanym przez Jaworowskiego związał się z PPS dawną Frakcją Rewolucyjną.

Stanisław Koszutski zmarł w Warszawie 5 sierpnia 1930 roku, pochowany jest na Cmentarzu Powązkowskim.

     W 1899 roku wziął ślub z Ludwika Jahołkowską pseudonim literacki Lassota (1869-1928). Pisarką, pedagogiem i działaczką ruchu emancypacyjnego kobiet w Królestwie Polskim.

opracowanie: Marcin Szwaja, Andrzej Solarz   

grobowiec małżeństwa Koszutskich na Warszawskich Powązkach
(fot. cmentarze.um.warszawa.pl)

ŹRÓDŁA, BIBLIOGRAFIA:
  1. Zbigniew Landau; Koszutski Stanisław; [w:] Polski Słownik Biograficzny tom XIV, Wrocław-Warszawa-Kraków 1968-1969
  2. Bella Sandler; Koszutska z Jahołkowskich Ludwika; [w:] Polski Słownik Biograficzny tom XIV, Wrocław-Warszawa-Kraków 1968-1969
  3. Kazimierz Girtler; Opowiadania, pamiętniki z lat 1832-1857; Kraków 1971
  4. Jan Newlin Mazaraki; Pamiętniki i wspomnienia; Kraków 2017
  5. Geografowie polscy. Słownik biograficzny. tom II; Kraków 2018

  6. pl.wikipedia.org
  7. genalog.home.pl
  8. cmentarze.um.warszawa.pl
  9. sejm-wielki.pl
  10. bliskopolski.pl
  11. ipsb.nina.gov.pl
  12. ssl-kolegia.sgh.waw.pl



idź do góry powrót


 warto pomyśleć?  
Ciesz się drobiazgami, a wielkie szczęście wejdzie w Twoje życie.
(autor nieznany)
wrzesień  28  wtorek
[9.00]   (Proszowice)
XIX. sztafetowy bieg ku czci gen. Bolesława Nieczuja-Ostrowskiego
[10.00-14.00]   (Proszowice)
akcja honorowego krwiodawstwa
wrzesień  29  środa
[9.30]   (Proszowice)
spotkanie dotyczące Programu Czyste Powietrze
[18.00]   (świat ;))
spotkanie online z Katarzyną Bereniką Miszczuk
wrzesień  30  czwartek
październik  1  piątek
DŁUGOTERMINOWE:


PRZYJACIELE  Internetowego Kuriera Proszowskiego
strona redakcyjna
regulamin serwisu
zespół IKP
dziennikarstwo obywatelskie
legitymacje prasowe
wiadomości redakcyjne
logotypy
patronat medialny
archiwum
reklama w IKP
hierarchia
parametry
miejsce prezentacji
ceny
przyjaciele
copyright © 2016-... Internetowy Kurier Proszowski; 2001-2016 Internetowy Kurier Proszowicki
Nr rejestru prasowego 47/01; Sąd Okręgowy w Krakowie 28 maja 2001
Nr rejestru prasowego 253/16; Sąd Okręgowy w Krakowie 22 listopada 2016

KONTAKT Z REDAKCJĄ
KONTAKT Z REDAKCJĄ         KONTAKT Z REDAKCJĄ         KONTAKT Z REDAKCJĄ         KONTAKT Z REDAKCJĄ         KONTAKT Z REDAKCJĄ