facebook
Skalbmierz w XIX wieku, rolnictwo cz. 2

    Dzisiaj jest środa, 18 września 2019 r.   (261 dzień roku) ; imieniny: Ireny, Irminy, Stanisława    
 |   serwis   |   wydarzenia   |   informacje   |   skarby Ziemi Proszowskiej   |   Redakcja   |   tv.24ikp.pl   |   działy autorskie   | 
 |   ludzie ZP   |   miejsca, obiekty itp.   |   felietony, opracowania   |   kącik twórców   |   miejscowości ZP   |   ulice Proszowic   |   pożółkłe łamy...   |   RP 1944   | 
 |   ostatnio dodane   |   gazety   |   zdjęcia, filmy   |   dokumenty   | 
 skarby archiwów 
 | 

serwis IKP / Skarby Ziemi Proszowskiej / pożółkłe łamy / skarby archiwów / Skalbmierz w XIX wieku, rolnictwo cz. 2
O G Ł O S Z E N I A
patronaty IKP


Skalbmierz w XIX wieku, rolnictwo cz. 2

herb Skalbmierza (fot. pl.wikipedia.org)

Proszowice, 10-05-2019

     Decydujący wpływ na rozwój rolnictwa w miastach naszego regionu miały warunki przyrodnicze, sytuacja prawna miast i mieszkańców oraz położenie wynikające z przebiegu granicy między Rosją i Austrią. W latach 1815-1869 w decydującej większości miast guberni kielecko-radomskiej rolnictwo stanowiło jedno z głównych zajęć [S.Marcinkowski; Miasta kielecczyzny...; s.187]. Na ogólną liczbę 114 miast guberni radomskiej w 14-tu wyłącznym było rolnictwo, a w 44 stanowiło podstawowe źródło utrzymania ludności.

     Skalbmierz odgrywający szczególnie ważną rolę w regionie w handlu produktami rolnymi był miastem, w którym prowadzenie gospodarstw rolnych odgrywało w życiu mieszkańców najmniej ważną rolę. Jako kasa ekonomiczna miasto posiadało tylko 2 łąki, "Błonie" i "Radziecka". W latach dwudziestych XIX wieku podstawę utrzymania mieszkańców stanowił [...] handel żywych wieprzów, także rzemiosła szewskie, które buty chłopskie robią i rzemiosła tkaczów [...] wreszcie rzezią bydła i wieprzów trudniących się [...].

    Wprowadzenie kordonu granicznego między Krakowem a Królestwem spowodowało ograniczenie kontaktów handlowych z tym miastem, a w konsekwencji przyczyniło się do zubożenia mieszkańców miasta [AGAD-KRSW, nr 2165; Opisy hist. -top. -stat. Miast z 1820 roku. Skalbmierz; s.1-6]. W latach pięćdziesiątych XIX wieku pojawiła się możliwość przejęcia przez mieszczan i okolicznych włościan suprymowanych gruntów po kolegiacie skalbmierskiej o obszarze 411 mórg i 50 prętów. W przejęciu gruntów po kolegiacie szczególnie kanonii i kustodii, widzieli oni możliwość znacznej poprawy swojego losu. Opinia RGR w tym względzie brzmiała odmiennie. Jej zdaniem [...] rozdzielenie pomienionych gruntów pomiędzy mieszkańców nie zdaje się zapewnić polepszenia ich bytu, albowiem wzrost miast nie rolnictwo stanowi ale przemysł, handel i rękodzielnictwo. Dowodem tego są niemal wszystkie miasta rolnicze [...], które charakteryzuje niedostatek, bieda a nierzadko również i nędza.

Skalbmierz, Rynek — pierzeja południowo-zachodnia
(źródło: Rocznik Muzeum Świętokrzyskiego 3)

     Mieszkańcy miasta mając pełne poparcie magistratu wyrażone w piśmie z dnia 20 X 1858 roku do KRSWiD, zwracali się z przejmującą prośbą o przejęcie tych gruntów w wieczyste użytkowanie. Podkreślali iż są [...] bez najmniejszego kawałka ziemi i zapewne w całym Królestwie Polskim jedyne jest małe miasteczko tego rodzaju [...]. Z prośby mieszczan wynikało ponadto, iż prowadzili oni na niezbyt wysokim poziomie rękodzielnictwo. Podjęcie na szerszą skalę rozwoju handlu i przemysłu przez mieszczan, które swym zasięgiem przekraczałoby region było niemożliwym z uwagi na brak znaczniejszego kapitału w dyspozycji mieszczan [Tamże, nr 2849; RGR do KRSWiD; Radom 12 IV 1859, s.132-141].

     W latach sześćdziesiątych XIX wieku na ogólny obszar miasta 314 mórg, mieszczanie rolniczo użytkowali 294 morgi, wysiewając na nich 98 korcy żyta ozimego, 22 korce pszenicy ozimej oraz 150 korcy jarzyn. W całokształcie obciążeń finansowych mieszkańców miasta posiadających ziemię obciążeni byli w ponad 1/3 w podatkach na rzecz skarbu. W 1865 roku na kwotę 655 rs 96 kop, mieszczanie wpłacili 254 rs 5 kop z tytułu posiadania ziemi [Tamże, nr 2849; Wiadomości statystyczne o mieście; s.212-222].

Suprymowane grunta po kolegiacie skalbmierskiej

(źródło: AGAD-KRSW, nr 2848; KRPiS do KRSWiD; Warszawa 20 X 1858 r., s.393-396; nr 2849, RGR do KRSWiD; Radom 12 IV 1859 r., s.132-141)

Powinności mieszkańców Skalbmierza na rzecz Skarbu w 1865 roku

(źródło: AGAD-KRSW, nr 2849; Wiadomości statystyczne o mieście Skalbmierz za rok 1865; s.212-222)


Henryk Pomykalski   



idź do góry powrót


 warto pomyśleć?  
Różnorodność jest przyprawą, która nadaje życiu cały smak.
(William Cowper)

wrzesień  18  środa
[19.00]   (Jazdowiczki)
zebranie wiejskie
wrzesień  19  czwartek
wrzesień  20  piątek
[10.00]   (Proszowice)
warsztaty "Z pracowitą pszczółką"
[18.00]   (Szczytniki)
zebranie wiejskie
[19.00]   (Łaganów)
zebranie wiejskie
wrzesień  21  sobota
[10.00]   (Kraków)
koncert Pawła Wójcika i Tomasza Sarniaka w Krakowskim Teatrze Variete
[18.00]   (Szklana)
zebranie wiejskie
DŁUGOTERMINOWE:


PRZYJACIELE  Internetowego Kuriera Proszowskiego
strona redakcyjna
regulamin serwisu
zespół IKP
dziennikarstwo obywatelskie
legitymacje prasowe
wiadomości redakcyjne
logotypy
patronat medialny
archiwum
reklama w IKP
hierarchia
parametry
miejsce prezentacji
ceny
przyjaciele
copyright © 2016-... Internetowy Kurier Proszowski; 2001-2016 Internetowy Kurier Proszowicki
Nr rejestru prasowego 47/01; Sąd Okręgowy w Krakowie 28 maja 2001
Nr rejestru prasowego 253/16; Sąd Okręgowy w Krakowie 22 listopada 2016

KONTAKT Z REDAKCJĄ
KONTAKT Z REDAKCJĄ         KONTAKT Z REDAKCJĄ         KONTAKT Z REDAKCJĄ         KONTAKT Z REDAKCJĄ         KONTAKT Z REDAKCJĄ