facebook
Ziemia Proszowska czy Proszowicka, powiat proszowski czy proszowicki

    Dzisiaj jest środa, 15 lipca 2020 r.   (197 dzień roku) ; imieniny: Henryka, Igi, Włodzimierza +Święto Rozesłania ApostołówDzień bez Telefonu Komórkowego    
 |   serwis   |   wydarzenia   |   informacje   |   skarby Ziemi Proszowskiej   |   Redakcja   |   tv.24ikp.pl   |   działy autorskie   | 
 |   ludzie ZP   |   miejsca, obiekty itp.   |   felietony, opracowania   |   kącik twórców   |   miejscowości ZP   |   ulice Proszowic   |   pożółkłe łamy...   |   RP 1944   | 
 |   artykuły dodane ostatnio   |   postacie   |   miejsca   |   wydarzenia   | 
 opracowania 
 | 

serwis IKP / Skarby Ziemi Proszowskiej / felietony, opracowania / opracowania / Ziemia Proszowska czy Proszowicka, powiat proszowski czy proszowicki
O G Ł O S Z E N I A


Ziemia Proszowska czy Proszowicka, powiat proszowski czy proszowicki

Proszowice (Ziemia Proszowska) (fot.hp)

Proszowice, 6-01-2010

     Wieki funkcjonowania regionu wykształciły pojecie Ziemia Proszowska i powiat proszowski. Naszą Małą Ojczyznę wyznaczał czarnoziem i miasta: Proszowice, Słomniki, Nowe Brzesko, Koszyce, Skalbmierz oraz Działoszyce. Wschodnią granicę powiatu i Ziemi wyznaczała Nidzica. Nad nią położone są Bejsce. W kościele parafialnym znajduje się renesansowa kaplica Firlejów, równie cenna jak Zygmuntowska w Katedrze na Wawelu.

     W XVI wieku Król Zygmunt Stary w rozmowie z kanclerzem Janem Łaskim, po jego powrocie z Ziemi Świętej, skąd w celach religijnych przywiózł ziemię dla posypania cmentarzy, wyraził się żartobliwie: ... Lepiej uczyniłbyś, gdybyś ziemią proszowską posypał mazowiecki piaski, a przeto mielibyśmy większą korzyść ... (za prof. F.Kirykiem). Określenie to nie posiadało tej rangi co Ziemia Krakowska. Stanowiła jej integralną część.

     Proszowice na pewno od końca XIV wieku były siedzibą sądów powiatowych. Od XVI wieku, z siedzibą w Proszowicach istniał powiat do trzeciego rozbioru Polski. Powiat proszowski, nie proszowicki!!!

     Ostatnim, znakomitym akordem istnienia tego Powiatu, było Powstanie Kościuszkowskie, w którym uczestniczył, w pierwszym okresie, nie abstrakcyjny chłop polski, ale proszowski, z kosą w ręku przekutą na sztorc przez proszowskiego kowala.

     W wyniku podziału administracyjnego województwa krakowskiego z roku 1954, w dużym stopniu za sprawą Józefa Nagórzańskiego, przewodniczącego ówczesnego Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej, wyodrębniono powiat z siedzibą w Proszowicach. Zgodnie z zasadą, że synowie króla to królewicze, Jakuba to Jakubowicze, przyjęto nazwę Powiat Proszowicki a z biegiem czas wykształciło się pojęcie Ziemi Proszowickiej. Np. współcześnie w literaturze występuje określenie Płaskowyż Proszowski i Płaskowyż Proszowicki. Formalnie zgodnie z regułami języka polskiego, ale gdzie w tym określeniu historia? K.Brodziński w "Wiesławie" czy L.H.Morstin z Pławowic określali nasz region jako Ziemię Proszowską. W wielu opracowaniach Adam Chmielowski - św. Brat Albert jest synem Ziemi Proszowskiej. Stąd też być może "dobry jak chleb" jest reminiscencją związaną z miejscem urodzenia.

     Powodowany wątpliwościami natury historycznej i ortograficznej, z większym sentymentem dla formy Ziemia Proszowska i powiat proszowski, zwróciłem się, podczas jednej z rozmów do profesora Stanisława Jodłowskiego o wyjaśnienie wątpliwości. Profesor, który wespół z prof. Władysławem Tenczyńskim był autorem kilkunastu opracowań "Zasad pisowni polskiej i interpunkcji ze słownikiem ortograficznym", w wydaniu szesnastym, przerobionym i poszerzonym z 1971 roku stwierdzają: ... Mimo, że tego rodzaju formy nie są zgodne z aktualnymi zasadami słowotwórstwa, nie uważa się ich za niepoprawne, przemawia za nimi ich historyczna dawność ... Ten komentarz odnosi się do artykułu "Przymiotniki typu": proszowicki i proszowski na str. 25.

     Dla mnie forma -cki lub -ski jest nie tylko dylematem poprawności ortograficznej czy tradycji historycznej, ale również problemem czy obecny powiat proszowicki, liczący już ponad 10 lat to kontynuacja zaistniałego i rozwiązanego w okresie PRL powiatu z jego osiągnięciami i niedomogami, czy też zapisanego złotymi literami w życiu gospodarczym, kulturalnym i politycznym Ziemi Krakowskiej i Polski. POWIAT PROSZOWICKI - ZIEMIA PROSZOWSKA, była perłą w bogato zdobionej koronie Małopolski.

Oby tradycję samorząd i starostwo powiatu proszowickiego podjęli jak najpełniej.

Henryk Pomykalski   



idź do góry powrót


 POMOC! - GiM Proszowice  
pomoc w zakupach
OSP p. Wojciech Dzikowski
tel. 515 423 607

drobna pomoc finansowa
GOPS Proszowice
tel. 537-507-659

koordynacja, informacja
UGiM Proszowice
tel. 12 386 41 30 do 13.00

posiłki z dowozem
kliknij TUTAJ
 warto pomyśleć?  
Od każdego z nas zależy, czy uczyni z siebie dar dla pokoju.
(R. Baden-Powell)
lipiec  15  środa
lipiec  16  czwartek
lipiec  17  piątek
lipiec  18  sobota
DŁUGOTERMINOWE:


PRZYJACIELE  Internetowego Kuriera Proszowskiego
strona redakcyjna
regulamin serwisu
zespół IKP
dziennikarstwo obywatelskie
legitymacje prasowe
wiadomości redakcyjne
logotypy
patronat medialny
archiwum
reklama w IKP
hierarchia
parametry
miejsce prezentacji
ceny
przyjaciele
copyright © 2016-... Internetowy Kurier Proszowski; 2001-2016 Internetowy Kurier Proszowicki
Nr rejestru prasowego 47/01; Sąd Okręgowy w Krakowie 28 maja 2001
Nr rejestru prasowego 253/16; Sąd Okręgowy w Krakowie 22 listopada 2016

KONTAKT Z REDAKCJĄ
KONTAKT Z REDAKCJĄ         KONTAKT Z REDAKCJĄ         KONTAKT Z REDAKCJĄ         KONTAKT Z REDAKCJĄ         KONTAKT Z REDAKCJĄ