facebook
Za郵ubiny Polski z Ba速ykiem - Mrze篡no i Ko這brzeg 1945
Loading

    Dzisiaj jest wtorek, 16 stycznia 2018 r.   (16 dzie roku) ; imieniny: Mascelego, Walerii, W這dzimierza    
 |   serwis   |   wydarzenia   |   informacje   |   skarby Ziemi Proszowskiej   |   Redakcja   |   tv.24ikp.pl   |   dzia造 autorskie   | 
 |   kultura-o鈍iata   |   sport   |   spo貫cze雟two   |   mieszka鎍y   |   natura   |   w szerszej perspektywie   |   foto - relacje   | 

serwis IKP / w szerszej perspektywie / Za郵ubiny Polski z Ba速ykiem - Mrze篡no i Ko這brzeg 1945
O G O S Z E N I A
patronaty IKP



Za郵ubiny Polski z Ba速ykiem - Mrze篡no i Ko這brzeg 1945


17-03-2017

     W marcu 1945 roku 穎軟ierze 1 Armii Wojska Polskiego dotarli do w鏚 Ba速yku, odzyskuj帷 dost瘼 do morza, po prawie sze軼iu latach niemieckiej okupacji. Podczas wyzwalania Pomorza i odzyskiwania niepodleg這軼i 17 i 18 marca 1945 roku w Mrze篡nie i Ko這brzegu odby造 si najwi瘯sze uroczysto軼i nawi您uj帷e do symbolicznych za郵ubin Polski z Ba速ykiem.

Za郵ubiny w Mrze篡nie - 17 marca 1945 r.

     Polscy 穎軟ierze ju 8 i 9 marca 1945 roku doszli do morza Ba速yckiego w rejonie wsi Grzybowo, znajduj帷ej si na zach鏚 od Ko這brzegu i tam zatkn瘭i bia這 - czerwon flag w dnie Ba速yku. Spontanicznych za郵ubin dokonali 穎軟ierze z 16 Pu趾u Piechoty. Kilka dni p騧niej mia造 miejsce kolejne spontaniczne za郵ubiny z morzem: 12 marca w Mrze篡nie - o kt鏎ych nie wiele wiadomo poza tym, 瞠 bra豉 w nich udzia 4 Brygada Artylerii Pancernej, natomiast 15 marca w Dziwn闚ku - 郵ubowali 穎軟ierze 2 Warszawskiej Dywizji Piechoty wchodz帷ej w sk豉d 1 Armii Wojska Polskiego.

Jednak najwi璚ej wiadomo o uroczysto軼i za郵ubin z morzem w Mrze篡nie, zorganizowanej 17 marca 1945 roku przez 1 Warszawsk Samodzieln Brygad Kawalerii, kt鏎a dzia豉豉 w strukturach 1 Armii Wojska Polskiego.

Borujsko - 疾雟ko, pomnik upami皻niaj帷y ostatni szar輳 polskiej kawalerii (fot. J. Leszcze這wski)

     Brygada ws豉wi豉 si przeprowadzeniem ostatniej w historii jazdy polskiej szar膨 kawaleryjsk na pozycje niemieckie we wsi Borujsko, stanowi帷e cz窷 trzeciej linii umocnie Wa逝 Pomorskiego - by這 to 1 marca 1945 roku. Po czym formacja ta bra豉 udzia w walkach o Gryfice. Bior帷 pod uwag nieznaczn odleg這嗆 Gryfic od Morza Ba速yckiego z pomys貫m zorganizowania ceremonii za郵ubin z morzem wyst徙i zast瘼ca dow鏚cy 1 Warszawskiej Samodzielnej Brygady Kawalerii do spraw polityczno - wychowawczych major Stanis豉w Arkuszewski. Dow鏚ztwo brygady postanowi這 zorganizowa za郵ubiny z Ba速ykiem 17 marca 1945 roku na pla篡 w Mrze篡nie. W programie uroczysto軼i nawi您ano do ceremonii za郵ubin z 1920 roku w Pucku z udzia貫m wojsk gen. J霩efa Hallera. Obecne by造 delegacje za郵ubinowe z 2 i 3 Pu趾u U豉n闚 i 4. Dywizjonu Artylerii Konnej oraz 穎軟ierze reprezentuj帷y 2 Dywizj Piechoty im. Jana Henryka D帳rowskiego. W uroczysto軼iach go軼innie wzi掖 udzia oddzia kawalerii Armii Czerwonej dowodzony przez kpt. Ronwalajewa, kt鏎y w闚czas stacjonowa w Trzebiatowie.

Wed逝g relacji przygotowanej dla gazety frontowej, przez naocznego 鈍iadka uroczysto軼i, kwatermistrza brygady rotmistrza Jana Kara鄂iewicza, uroczysto嗆 za郵ubin mia豉 nast瘼uj帷y przebieg.

     Na pla篡 stan掖 s逝p graniczny pomalowany w pasy bia這 - czerwone, do niego przymocowane by造 dwie szable u豉雟kie. Kawaleria Odrodzonego Wojska Polskiego dokona豉 uroczystego aktu za郵ubin z morzem. U豉ni po pokonaniu wydm wjechali w morze. Tekst roty 郵ubowania czyta major Stanis豉w Arkuszewski, a s這wa roty w 郵ad za nim powtarza造 szeregi polskich u豉n闚. U豉ni wyci庵n瘭i szable i zacz瘭i powtarza rot 郵ubowania: 奸ubuj Ci, Morze Polskie, 瞠 ja, 穎軟ierz Ojczyzny, wierny syn Narodu swego, nigdy Ci nie opuszcz. 奸ubuje Ci, 瞠 zawsze b璠 kroczy t drog, kt鏎 mnie wola Demokracji Polskiej, wyra穎na przez Krajow Rad Narodow i Rz康 Tymczasowy, do Ciebie przywiod豉. Niezachwianie sta b璠 na Twojej stra篡. W Twej obronie nie poszcz璠z ani krwi - ani 篡cia, by nigdy nie odda Ci Niemcom. Przywr鏂one Ojczy幡ie na wieki pozostaniesz Polskie. (Ten tekst 郵ubowania dow鏚ztwo armii opracowa這 na potrzeby oficer闚 wychowawczo - politycznych i zwyk造ch 穎軟ierzy. Tekst zosta opublikowany w gazecie frontowej "Zwyci篹ymy" 10 marca 1945 r.).

     Po wypowiedzeniu ostatniego s這wa 郵ubowania i oddaniu salw honorowych przez baterie 4. Dywizjonu Artylerii Konnej, zaleg豉 zupe軟a cisza i po chwili nast徙i najbardziej podnios造 moment uroczysto軼i za郵ubin. Z szyku kawalerii, wyjecha這 dw鏂h zas逝穎nych u豉n闚: kapral Sochaczewski i starszy u豉n Kobyla雟ki. Odebrali oni od majora Arkuszewskiego dwa z這te pier軼ienie i wjechali na swych kasztanach w wod Ba速yku. Tam po s這wach: W imieniu Narodu Polskiego bior Ci Ba速yk w nasze wieczyste w豉danie - wrzucili pier軼ienie do morza. Po tym akcie 穎軟ierze od酥iewali Rot - Nie rzucim ziemi sk康 nasz r鏚,...

Mrze篡no 2016 - pomnik upami皻niaj帷y za郵ubiny (fot. Andrzej Powidzki)

     O wydarzeniu tym przypomina mrze篡雟ki pomnik za郵ubin z morzem. Pomnik znajduje si na zalesionej wydmie na wsch鏚 od portu w Mrze篡nie. G堯wn jego cz窷 stanowi wielki g豉z z umieszczon na nim tablic pami徠kow, na kt鏎ej widnieje piastowski orze i napis: W TYM MIEJSCU 17 MARCA 1945 WRZUCAJ。 PIER列IENIE W FALE BAΡYKU 烙ΛIERZE I WARSZAWSKIEJ BRYGADY KAWALERII WOJSKA POLSKIEGO 印UBOWALI WIECZYST WIERNO汎 POLSKIEMU MORZU. Obok g豉zu stoj maszty z proporcami. Maszty symbolizuj lance kawaleryjskie z proporczykami pododdzia堯w brygady bior帷ych udzia w za郵ubinach.

     Ods這ni璚ie pomnika odby這 si w 1970 roku. Pomnik powsta dla uczczenia 25. rocznicy wyzwolenia Ziem Zachodnich i P馧nocnych i za郵ubin z morzem 1 Warszawskiej Samodzielnej Brygady Kawalerii Wojska Polskiego.

Za郵ubiny w Ko這brzegu - 18 marca 1945 r.

fort Uj軼ie z latarni morska (fot. Andrzej Powidzki)

      Fakt dotarcia do Morza Ba速yckiego oddzia堯w Wojska Polskiego w rejonie Ko這brzegu i zdobycia miasta Ko這brzeg, zrodzi w dow鏚ztwie 1 Armii WP decyzj o powt鏎zeniu za郵ubin Polski z morzem z roku 1920, w celu podkre郵enia odwiecznego zwi您ku Polski z Ba速ykiem. Za郵ubiny to by symbol, kt鏎y przemawia do 穎軟ierzy i wzmacnia ich patriotyzm oraz wiar w s逝szno嗆 walki.

     Po zako鎍zeniu walk o Ko這brzeg 18 marca 1945 r., jeszcze w tym samym dniu, dow鏚ztwo 1 Armii WP zdecydowa這 o zorganizowaniu w Ko這brzegu centralnej uroczysto嗆 za郵ubin Wojska Polskiego z Morzem Ba速yckim z zastosowaniem ceremonia逝 wojskowego, a na gospodarza uroczysto軼i wyznaczono 7 Pu趾 Piechoty z 3 Dywizji Piechoty im. Romualda Traugutta.

     Uroczysto軼i za郵ubin nadano wysok rang zapraszaj帷 do udzia逝 delegacje oddzia堯w i przedstawicieli sztab闚 z obu polskich armii walcz帷ych na froncie wschodnim. Dow鏚c 1 Armii WP by gen. Stanis豉w Pop豉wski, a 2 Armii WP gen. Karol 安ierczewski, ale g堯wni dow鏚cy armii tradycji za郵ubin nie znali. Dlatego najwa積iejszymi osobami na uroczysto軼i byli ich zast瘼cy do spraw polityczno - wychowawczych: pp趾 Piotr Jaroszewicz i pp趾 Edmund Pszcz馧kowski.

Uroczysto嗆 odby豉 si 18 marca 1945 roku o godzinie 16:00. Obok gruz闚 latarni morskiej na tarasie i stoku fortu Uj軼ie, stan瘭i 穎軟ierze 7 Pu趾u Piechoty i delegacje 穎軟ierzy z oddzia堯w 1 i 2 Armii WP, kt鏎e by造 w pobli簑 Ko這brzegu.

     Uroczysto嗆 za郵ubin w Ko這brzegu rozpocz窸a si od z這瞠nia meldunku dow鏚cy 1 Armii Wojska Polskiego genera這wi Stanis豉wowi Pop豉wskiemu, po czym na tarasie fortu Uj軼ie, odprawiono 瘸這bn msz polow za poleg造ch. Nabo瞠雟two celebrowa ksi康z kpt. Alojzy Dudek - kapelan 3 Dywizji Piechoty im. Romualda Traugutta.

Ko這brzeg 18.03.1945 - przemawia dca 7 Pu趾u Piechoty mjr Stanis豉w Russijan (fot. 4 Archiwum Muzeum WP w Warszawie- autor nieznany)

     Po mszy, przy d德i瘯ach hymnu narodowego wci庵ni皻o na maszt flag pa雟twow. Po czym przem闚i do 穎軟ierzy zast瘼ca 1 Armii Wojska Polskiego do spraw polityczno - wychowawczych pp趾 Piotr Jaroszewicz (p騧niejszy premier PRL w latach 1970 - 1980), przypominaj帷 dzieje ojczyste nad Ba速ykiem, zaczynaj帷 od pierwszych Piast闚. M闚i帷 o ostatnim wydarzeniu - zdobyciu Ko這brzegu przez 穎軟ierzy 1 Armii Wojska Polskiego - powiedzia do nich: Zapami皻ajcie sobie. To jest historia. Kiedy o tym dzisiejszym dniu przysz貫 pokolenia b璠 m闚i ze czci. Jak my m闚imy o naszych wielkich przodkach. Wy tworzycie histori jak niegdy tworzy j Chrobry i Krzywousty. Tworzycie j, bo poszli軼ie s逝szn drog, prost drog od Oki do Ba速yku, a nie okr篹n przez piaski Iranu i bagna W這ch. Dlatego zdobyli軼ie Ko這brzeg - cytuje go Stefan Tetmajer w gazecie frontowej "Zwyci篹ymy". Propaganda 闚czesna nie wspomina o zdobywaniu ziem niemieckich. Oficerowie polityczni powtarzali 穎軟ierzom, ze wyzwalaj prastare polskie ziemie.      Nast瘼nymi m闚cami byli: dow鏚ca 3 Dywizji Piechoty pp趾 Stanis豉w Zajkowski , dow鏚ca 7 Pu趾u Piechoty mjr Stanis豉w Russijan oraz zast瘼ca dow鏚cy 2 Armii WP pp趾 Edmund Pszcz馧kowski.

     Po przem闚ieniach i odznaczeniu 40. 穎軟ierzy Krzy瞠m Walecznych, na trybun wszed kapral Franciszek Niewidziaj這 z 7 Pu趾u Piechoty i dono郾ym g這sem m闚i do 穎軟ierzy: Przyszli鄉y, Morze, po ci篹kim i krwawym trudzie. Widzimy, 瞠 nie poszed na darmo nasz trud. Przysi璕amy, 瞠 Ci nigdy nie opu軼imy. Rzucaj帷 pier軼ie w Twe fale bior z Tob 郵ub, poniewa Ty by這 i b璠ziesz zawsze nasze.

Ko這brzeg - pirs z falochronem (fot. Andrzej Powidzki)

     Po przem闚ieniu kapral Franciszek Niewidziaj這 wzi掖 od dow鏚cy pier軼ie, zszed z trybuny i w asy軼ie dw鏂h 穎軟ierzy uda si w kierunku pirsu. Wszed na kamienny mur prawego falochronu (wschodniego) i poszed ku wej軼iu do portu, gdzie przy oddanym salucie z salw armatnich rzuci do morza za郵ubinowy pier軼ie. Do odegrania symbolicznej roli podczas ceremonii wyznaczy go dow鏚ca pu趾u.

     Uroczysto嗆 Za郵ubin Polski z Ba速ykiem z 18 marca 1945 roku upami皻nia modernistyczny pomnik ods這ni皻y 3 listopada 1963 roku w Ko這brzegu. Pomnik stoi w nieco innym miejscu, ni zorganizowano uroczysto嗆. Miejscem gdzie odby豉 si ceremonia to fort Uj軼ie z latarnia morsk.

Ko這brzeg - pomnik upami皻niaj帷y za郵ubiny - widok od morza (fot. Andrzej Powidzki)
Ko這brzeg - pomnik upami皻niaj帷y za郵ubiny - widok od po逝dniowej strony (fot. Andrzej Powidzki)

     Pomnik przedstawia grup woj闚 Chrobrego i 穎軟ierzy polskich z r騜nych wiek闚, kt鏎zy walczyli o polsko嗆 ziem nadba速yckich. Stoj w zwartej grupie, a za nimi jest drzewiec - maszt, z kt鏎ego d逝g wst璕 wieje flaga. Opadaj帷 zanurza si w morskiej wodzie - jest to widok od strony zachodniej. Gdy patrzymy na pomnik od strony po逝dniowej, opadaj帷y do wody sztandar tworzy otw鏎 w kszta販ie bramy - okna, a w tle widzimy pla輳 i morze - ma to symbolizowa okno na 鈍iat, kt鏎e Polska zyska豉 dzi瘯i powrotowi nad Ba速yk.

     Powierzchni pomnika zdobi liczne mozaiki i inskrypcje naskalne z motywami nawi您uj帷ymi do tysi帷letniej tradycji or篹a polskiego z sentencjami: NA PAMI﹗K SYMBOLICZNEGO AKTU ZA印UBIN POLSKI Z BAΡYKIEM W DNIU 18 MARCA 1945 ROKU, STULECIA MIN呁Y I ZN紟 NAD TWOIM BRZEGIEM STOIMY BYLI危Y TU I B犵ZIEMY, POMNIK ODSΜNI邛Y W LISTOPADZIE 1963 ROKU, orze piastowski pod kt鏎ym widnieje napis WIECZNA CHWAx I WDZI犴ZNO汎 PIERWSZEJ ARMII WOJSKA POLSKIEGO I BRACIOM RADZIECKIM ZA KREW PRZELAN W IMI WOLNO列I.

pier軼ie 70 lat za郵ubin z morzem (fot. Cezary Spigarski)

Gdynia - tablica na murze Muzeum Marynarki Wojenne w Gdyni upami皻niaj帷a ponowne za郵ubiny Polski z morzem (fot. Micha Lipka)

Na p造tach kamiennych, kt鏎e le膨 u podn騜a pomnika, upami皻niono wszystkie jednostki Wojska Polskiego i Armii Radzieckiej walcz帷e o wyzwolenie Ko這brzegu w 1945 roku.

18 marca 2015 roku, w 70. rocznic ko這brzeskich za郵ubin Polski z Ba速ykiem, symbolicznie powt鏎zono za郵ubiny, podczas uroczysto軼i nadania falochronowi na pirsie wschodnim wej軼ia do portu nazwy: "Falochron Wschodni im. Kpr. Franciszka Niewidziaj造". Za郵ubin dokona wnuk Franciszka Niewidziaj造 - Roman Frankiewicz, wrzucaj帷 do morza specjalnie przygotowany pier軼ie. Na falochronie zosta豉 umieszczona tablica pami徠kowa.

W czasie PRL-u, to w豉郾ie w Ko這brzegu, przy tym pomniku rocznice za郵ubin Polski z Ba速ykiem by造 oficjalnie obchodzone. Po 1989 roku obchody rocznicowe za郵ubin Polski z Ba速ykiem wr鏂i造 do Pucka.

     W marcu 1945 roku nad Ba速ykiem dochodzi這 do wiele spontanicznych i podobnych uroczysto軼i za郵ubin z morzem we wszystkich pododdzia豉ch i oddzia豉ch 1 Armii Wojska Polskiego walcz帷ych na wybrze簑. W tym miejscu pragn przypomnie jeszcze o za郵ubinach z udzia貫m 1 Brygady Pancernej im. Bohater闚 Westerplatte - na pewno wi瘯szo嗆 Polak闚 w徠ek tych za郵ubin pami皻a z serialu pt.: "Czterej pancerni i pies".

Ko這brzeg - pomnik Sanitariuszki (fot. Andrzej Powidzki)

     28 marca 1945 roku, w Gdyni 穎軟ierze polskiej 1 Brygady Pancernej im. Bohater闚 Westerplatte czo貪ami przejechali ulicami Gdyni w stron pla篡, gdzie wjechali do odzyskanego polskiego morza. Znajduj帷y si na miejscu ksi康z Krefta po鈍i璚i dwa pier軼ienie. Dow鏚ca kompanii czo貪闚 kpt. Achwaczow w towarzystwie p趾 Malutina wrzuci jeden pier軼ie do morza, symbolicznie powtarzaj帷 gest gen. J霩efa Hallera z 1920 roku. Dzi o tym wydarzeniu przypomina tablica pami徠kowa umieszczona na murze Muzeum Marynarki Wojennej w Gdyni. Z kolei w Gda雟ku dwaj polscy czo貪i軼i ppor. Bronis豉w Wilczewski i chor. Zbigniew Michel zatkn瘭i flag na Dworze Artusa. Gda雟k wr鏂i po 150 latach do Polski.

Andrzej Powidzki   


昱笈x, BIBLIOGRAFIA:
  1. Cezary Le瘸雟ki; Ostatnia szar瘸; 奸御k 1972
  2. Hieronim Kroczy雟ki; Za郵ubiny Polski z morzem; wyd.2; Ko這brzeg Le Petit Cafe 2000

  3. koszalin7.pl
  4. szczecin.wyborcza.pl/szczecin; Z archiwum Sz. za郵ubiny z morzem
  5. oficynamorska.pl



id do g鏎y powr鏒


 warto pomy郵e?  
Je瞠li naprawd kocham jak捷 osob, kocham wszystkich, kocham 鈍iat, kocham 篡cie.
(Erich Fromm)
stycze  16  wtorek
[18.00]   (Krak闚)
Non violence czy 鄉ier wrogom Ojczyzny - spotkanie w KKW
stycze  17  鈔oda
stycze  18  czwartek
stycze  19  pi徠ek
DΣGOTERMINOWE:
[wystawa fotograficzna]   Czechy oczami student闚
[do 28.02.2018]    (Proszowice)
Plan kol璠y 2017/2018 w parafii Proszowice
[od 27.12.2017 do 31.01.2018]


PRZYJACIELE  Internetowego Kuriera Proszowickiego
strona redakcyjna
regulamin serwisu
zesp馧 IKP
dziennikarstwo obywatelskie
legitymacje prasowe
wiadomo軼i redakcyjne
logotypy
patronat medialny
archiwum
reklama w IKP
hierarchia
parametry
miejsce prezentacji
ceny
przyjaciele
copyright © 2001-2016 Internetowy Kurier Proszowicki; 2016 Internetowy Kurier Proszowski
Nr rejestru prasowego 47/01; S康 Okr璕owy w Krakowie 28 maja 2001
Nr rejestru prasowego 253/16; S康 Okr璕owy w Krakowie 22 listopada 2016

KONTAKT Z REDAKCJ
KONTAKT Z REDAKCJ         KONTAKT Z REDAKCJ         KONTAKT Z REDAKCJ         KONTAKT Z REDAKCJ         KONTAKT Z REDAKCJ