facebook
Za郵ubiny Polski z Ba速ykiem - Mrze篡no i Ko這brzeg 1945
Loading

    Dzisiaj jest wtorek, 13 listopada 2018 r.   (317 dzie roku) ; imieniny: Arkadii, Krystyna, Stanis豉wy    
 |   serwis   |   wydarzenia   |   informacje   |   skarby Ziemi Proszowskiej   |   Redakcja   |   tv.24ikp.pl   |   dzia造 autorskie   | 
 |   kultura-o鈍iata   |   sport   |   spo貫cze雟two   |   mieszka鎍y   |   natura   |   w szerszej perspektywie   |   foto - relacje   | 

serwis IKP / w szerszej perspektywie / Za郵ubiny Polski z Ba速ykiem - Mrze篡no i Ko這brzeg 1945
O G O S Z E N I A
patronaty IKP


Za郵ubiny Polski z Ba速ykiem - Mrze篡no i Ko這brzeg 1945


17-03-2017

     W marcu 1945 roku 穎軟ierze 1 Armii Wojska Polskiego dotarli do w鏚 Ba速yku, odzyskuj帷 dost瘼 do morza, po prawie sze軼iu latach niemieckiej okupacji. Podczas wyzwalania Pomorza i odzyskiwania niepodleg這軼i 17 i 18 marca 1945 roku w Mrze篡nie i Ko這brzegu odby造 si najwi瘯sze uroczysto軼i nawi您uj帷e do symbolicznych za郵ubin Polski z Ba速ykiem.

Za郵ubiny w Mrze篡nie - 17 marca 1945 r.

     Polscy 穎軟ierze ju 8 i 9 marca 1945 roku doszli do morza Ba速yckiego w rejonie wsi Grzybowo, znajduj帷ej si na zach鏚 od Ko這brzegu i tam zatkn瘭i bia這 - czerwon flag w dnie Ba速yku. Spontanicznych za郵ubin dokonali 穎軟ierze z 16 Pu趾u Piechoty. Kilka dni p騧niej mia造 miejsce kolejne spontaniczne za郵ubiny z morzem: 12 marca w Mrze篡nie - o kt鏎ych nie wiele wiadomo poza tym, 瞠 bra豉 w nich udzia 4 Brygada Artylerii Pancernej, natomiast 15 marca w Dziwn闚ku - 郵ubowali 穎軟ierze 2 Warszawskiej Dywizji Piechoty wchodz帷ej w sk豉d 1 Armii Wojska Polskiego.

Jednak najwi璚ej wiadomo o uroczysto軼i za郵ubin z morzem w Mrze篡nie, zorganizowanej 17 marca 1945 roku przez 1 Warszawsk Samodzieln Brygad Kawalerii, kt鏎a dzia豉豉 w strukturach 1 Armii Wojska Polskiego.

Borujsko - 疾雟ko, pomnik upami皻niaj帷y ostatni szar輳 polskiej kawalerii (fot. J. Leszcze這wski)

     Brygada ws豉wi豉 si przeprowadzeniem ostatniej w historii jazdy polskiej szar膨 kawaleryjsk na pozycje niemieckie we wsi Borujsko, stanowi帷e cz窷 trzeciej linii umocnie Wa逝 Pomorskiego - by這 to 1 marca 1945 roku. Po czym formacja ta bra豉 udzia w walkach o Gryfice. Bior帷 pod uwag nieznaczn odleg這嗆 Gryfic od Morza Ba速yckiego z pomys貫m zorganizowania ceremonii za郵ubin z morzem wyst徙i zast瘼ca dow鏚cy 1 Warszawskiej Samodzielnej Brygady Kawalerii do spraw polityczno - wychowawczych major Stanis豉w Arkuszewski. Dow鏚ztwo brygady postanowi這 zorganizowa za郵ubiny z Ba速ykiem 17 marca 1945 roku na pla篡 w Mrze篡nie. W programie uroczysto軼i nawi您ano do ceremonii za郵ubin z 1920 roku w Pucku z udzia貫m wojsk gen. J霩efa Hallera. Obecne by造 delegacje za郵ubinowe z 2 i 3 Pu趾u U豉n闚 i 4. Dywizjonu Artylerii Konnej oraz 穎軟ierze reprezentuj帷y 2 Dywizj Piechoty im. Jana Henryka D帳rowskiego. W uroczysto軼iach go軼innie wzi掖 udzia oddzia kawalerii Armii Czerwonej dowodzony przez kpt. Ronwalajewa, kt鏎y w闚czas stacjonowa w Trzebiatowie.

Wed逝g relacji przygotowanej dla gazety frontowej, przez naocznego 鈍iadka uroczysto軼i, kwatermistrza brygady rotmistrza Jana Kara鄂iewicza, uroczysto嗆 za郵ubin mia豉 nast瘼uj帷y przebieg.

     Na pla篡 stan掖 s逝p graniczny pomalowany w pasy bia這 - czerwone, do niego przymocowane by造 dwie szable u豉雟kie. Kawaleria Odrodzonego Wojska Polskiego dokona豉 uroczystego aktu za郵ubin z morzem. U豉ni po pokonaniu wydm wjechali w morze. Tekst roty 郵ubowania czyta major Stanis豉w Arkuszewski, a s這wa roty w 郵ad za nim powtarza造 szeregi polskich u豉n闚. U豉ni wyci庵n瘭i szable i zacz瘭i powtarza rot 郵ubowania: 奸ubuj Ci, Morze Polskie, 瞠 ja, 穎軟ierz Ojczyzny, wierny syn Narodu swego, nigdy Ci nie opuszcz. 奸ubuje Ci, 瞠 zawsze b璠 kroczy t drog, kt鏎 mnie wola Demokracji Polskiej, wyra穎na przez Krajow Rad Narodow i Rz康 Tymczasowy, do Ciebie przywiod豉. Niezachwianie sta b璠 na Twojej stra篡. W Twej obronie nie poszcz璠z ani krwi - ani 篡cia, by nigdy nie odda Ci Niemcom. Przywr鏂one Ojczy幡ie na wieki pozostaniesz Polskie. (Ten tekst 郵ubowania dow鏚ztwo armii opracowa這 na potrzeby oficer闚 wychowawczo - politycznych i zwyk造ch 穎軟ierzy. Tekst zosta opublikowany w gazecie frontowej "Zwyci篹ymy" 10 marca 1945 r.).

     Po wypowiedzeniu ostatniego s這wa 郵ubowania i oddaniu salw honorowych przez baterie 4. Dywizjonu Artylerii Konnej, zaleg豉 zupe軟a cisza i po chwili nast徙i najbardziej podnios造 moment uroczysto軼i za郵ubin. Z szyku kawalerii, wyjecha這 dw鏂h zas逝穎nych u豉n闚: kapral Sochaczewski i starszy u豉n Kobyla雟ki. Odebrali oni od majora Arkuszewskiego dwa z這te pier軼ienie i wjechali na swych kasztanach w wod Ba速yku. Tam po s這wach: W imieniu Narodu Polskiego bior Ci Ba速yk w nasze wieczyste w豉danie - wrzucili pier軼ienie do morza. Po tym akcie 穎軟ierze od酥iewali Rot - Nie rzucim ziemi sk康 nasz r鏚,...

Mrze篡no 2016 - pomnik upami皻niaj帷y za郵ubiny (fot. Andrzej Powidzki)

     O wydarzeniu tym przypomina mrze篡雟ki pomnik za郵ubin z morzem. Pomnik znajduje si na zalesionej wydmie na wsch鏚 od portu w Mrze篡nie. G堯wn jego cz窷 stanowi wielki g豉z z umieszczon na nim tablic pami徠kow, na kt鏎ej widnieje piastowski orze i napis: W TYM MIEJSCU 17 MARCA 1945 WRZUCAJ。 PIER列IENIE W FALE BAΡYKU 烙ΛIERZE I WARSZAWSKIEJ BRYGADY KAWALERII WOJSKA POLSKIEGO 印UBOWALI WIECZYST WIERNO汎 POLSKIEMU MORZU. Obok g豉zu stoj maszty z proporcami. Maszty symbolizuj lance kawaleryjskie z proporczykami pododdzia堯w brygady bior帷ych udzia w za郵ubinach.

     Ods這ni璚ie pomnika odby這 si w 1970 roku. Pomnik powsta dla uczczenia 25. rocznicy wyzwolenia Ziem Zachodnich i P馧nocnych i za郵ubin z morzem 1 Warszawskiej Samodzielnej Brygady Kawalerii Wojska Polskiego.

Za郵ubiny w Ko這brzegu - 18 marca 1945 r.

fort Uj軼ie z latarni morska (fot. Andrzej Powidzki)

      Fakt dotarcia do Morza Ba速yckiego oddzia堯w Wojska Polskiego w rejonie Ko這brzegu i zdobycia miasta Ko這brzeg, zrodzi w dow鏚ztwie 1 Armii WP decyzj o powt鏎zeniu za郵ubin Polski z morzem z roku 1920, w celu podkre郵enia odwiecznego zwi您ku Polski z Ba速ykiem. Za郵ubiny to by symbol, kt鏎y przemawia do 穎軟ierzy i wzmacnia ich patriotyzm oraz wiar w s逝szno嗆 walki.

     Po zako鎍zeniu walk o Ko這brzeg 18 marca 1945 r., jeszcze w tym samym dniu, dow鏚ztwo 1 Armii WP zdecydowa這 o zorganizowaniu w Ko這brzegu centralnej uroczysto嗆 za郵ubin Wojska Polskiego z Morzem Ba速yckim z zastosowaniem ceremonia逝 wojskowego, a na gospodarza uroczysto軼i wyznaczono 7 Pu趾 Piechoty z 3 Dywizji Piechoty im. Romualda Traugutta.

     Uroczysto軼i za郵ubin nadano wysok rang zapraszaj帷 do udzia逝 delegacje oddzia堯w i przedstawicieli sztab闚 z obu polskich armii walcz帷ych na froncie wschodnim. Dow鏚c 1 Armii WP by gen. Stanis豉w Pop豉wski, a 2 Armii WP gen. Karol 安ierczewski, ale g堯wni dow鏚cy armii tradycji za郵ubin nie znali. Dlatego najwa積iejszymi osobami na uroczysto軼i byli ich zast瘼cy do spraw polityczno - wychowawczych: pp趾 Piotr Jaroszewicz i pp趾 Edmund Pszcz馧kowski.

Uroczysto嗆 odby豉 si 18 marca 1945 roku o godzinie 16:00. Obok gruz闚 latarni morskiej na tarasie i stoku fortu Uj軼ie, stan瘭i 穎軟ierze 7 Pu趾u Piechoty i delegacje 穎軟ierzy z oddzia堯w 1 i 2 Armii WP, kt鏎e by造 w pobli簑 Ko這brzegu.

     Uroczysto嗆 za郵ubin w Ko這brzegu rozpocz窸a si od z這瞠nia meldunku dow鏚cy 1 Armii Wojska Polskiego genera這wi Stanis豉wowi Pop豉wskiemu, po czym na tarasie fortu Uj軼ie, odprawiono 瘸這bn msz polow za poleg造ch. Nabo瞠雟two celebrowa ksi康z kpt. Alojzy Dudek - kapelan 3 Dywizji Piechoty im. Romualda Traugutta.

Ko這brzeg 18.03.1945 - przemawia dca 7 Pu趾u Piechoty mjr Stanis豉w Russijan (fot. 4 Archiwum Muzeum WP w Warszawie- autor nieznany)

     Po mszy, przy d德i瘯ach hymnu narodowego wci庵ni皻o na maszt flag pa雟twow. Po czym przem闚i do 穎軟ierzy zast瘼ca 1 Armii Wojska Polskiego do spraw polityczno - wychowawczych pp趾 Piotr Jaroszewicz (p騧niejszy premier PRL w latach 1970 - 1980), przypominaj帷 dzieje ojczyste nad Ba速ykiem, zaczynaj帷 od pierwszych Piast闚. M闚i帷 o ostatnim wydarzeniu - zdobyciu Ko這brzegu przez 穎軟ierzy 1 Armii Wojska Polskiego - powiedzia do nich: Zapami皻ajcie sobie. To jest historia. Kiedy o tym dzisiejszym dniu przysz貫 pokolenia b璠 m闚i ze czci. Jak my m闚imy o naszych wielkich przodkach. Wy tworzycie histori jak niegdy tworzy j Chrobry i Krzywousty. Tworzycie j, bo poszli軼ie s逝szn drog, prost drog od Oki do Ba速yku, a nie okr篹n przez piaski Iranu i bagna W這ch. Dlatego zdobyli軼ie Ko這brzeg - cytuje go Stefan Tetmajer w gazecie frontowej "Zwyci篹ymy". Propaganda 闚czesna nie wspomina o zdobywaniu ziem niemieckich. Oficerowie polityczni powtarzali 穎軟ierzom, ze wyzwalaj prastare polskie ziemie.      Nast瘼nymi m闚cami byli: dow鏚ca 3 Dywizji Piechoty pp趾 Stanis豉w Zajkowski , dow鏚ca 7 Pu趾u Piechoty mjr Stanis豉w Russijan oraz zast瘼ca dow鏚cy 2 Armii WP pp趾 Edmund Pszcz馧kowski.

     Po przem闚ieniach i odznaczeniu 40. 穎軟ierzy Krzy瞠m Walecznych, na trybun wszed kapral Franciszek Niewidziaj這 z 7 Pu趾u Piechoty i dono郾ym g這sem m闚i do 穎軟ierzy: Przyszli鄉y, Morze, po ci篹kim i krwawym trudzie. Widzimy, 瞠 nie poszed na darmo nasz trud. Przysi璕amy, 瞠 Ci nigdy nie opu軼imy. Rzucaj帷 pier軼ie w Twe fale bior z Tob 郵ub, poniewa Ty by這 i b璠ziesz zawsze nasze.

Ko這brzeg - pirs z falochronem (fot. Andrzej Powidzki)

     Po przem闚ieniu kapral Franciszek Niewidziaj這 wzi掖 od dow鏚cy pier軼ie, zszed z trybuny i w asy軼ie dw鏂h 穎軟ierzy uda si w kierunku pirsu. Wszed na kamienny mur prawego falochronu (wschodniego) i poszed ku wej軼iu do portu, gdzie przy oddanym salucie z salw armatnich rzuci do morza za郵ubinowy pier軼ie. Do odegrania symbolicznej roli podczas ceremonii wyznaczy go dow鏚ca pu趾u.

     Uroczysto嗆 Za郵ubin Polski z Ba速ykiem z 18 marca 1945 roku upami皻nia modernistyczny pomnik ods這ni皻y 3 listopada 1963 roku w Ko這brzegu. Pomnik stoi w nieco innym miejscu, ni zorganizowano uroczysto嗆. Miejscem gdzie odby豉 si ceremonia to fort Uj軼ie z latarnia morsk.

Ko這brzeg - pomnik upami皻niaj帷y za郵ubiny - widok od morza (fot. Andrzej Powidzki)
Ko這brzeg - pomnik upami皻niaj帷y za郵ubiny - widok od po逝dniowej strony (fot. Andrzej Powidzki)

     Pomnik przedstawia grup woj闚 Chrobrego i 穎軟ierzy polskich z r騜nych wiek闚, kt鏎zy walczyli o polsko嗆 ziem nadba速yckich. Stoj w zwartej grupie, a za nimi jest drzewiec - maszt, z kt鏎ego d逝g wst璕 wieje flaga. Opadaj帷 zanurza si w morskiej wodzie - jest to widok od strony zachodniej. Gdy patrzymy na pomnik od strony po逝dniowej, opadaj帷y do wody sztandar tworzy otw鏎 w kszta販ie bramy - okna, a w tle widzimy pla輳 i morze - ma to symbolizowa okno na 鈍iat, kt鏎e Polska zyska豉 dzi瘯i powrotowi nad Ba速yk.

     Powierzchni pomnika zdobi liczne mozaiki i inskrypcje naskalne z motywami nawi您uj帷ymi do tysi帷letniej tradycji or篹a polskiego z sentencjami: NA PAMI﹗K SYMBOLICZNEGO AKTU ZA印UBIN POLSKI Z BAΡYKIEM W DNIU 18 MARCA 1945 ROKU, STULECIA MIN呁Y I ZN紟 NAD TWOIM BRZEGIEM STOIMY BYLI危Y TU I B犵ZIEMY, POMNIK ODSΜNI邛Y W LISTOPADZIE 1963 ROKU, orze piastowski pod kt鏎ym widnieje napis WIECZNA CHWAx I WDZI犴ZNO汎 PIERWSZEJ ARMII WOJSKA POLSKIEGO I BRACIOM RADZIECKIM ZA KREW PRZELAN W IMI WOLNO列I.

pier軼ie 70 lat za郵ubin z morzem (fot. Cezary Spigarski)

Gdynia - tablica na murze Muzeum Marynarki Wojenne w Gdyni upami皻niaj帷a ponowne za郵ubiny Polski z morzem (fot. Micha Lipka)

Na p造tach kamiennych, kt鏎e le膨 u podn騜a pomnika, upami皻niono wszystkie jednostki Wojska Polskiego i Armii Radzieckiej walcz帷e o wyzwolenie Ko這brzegu w 1945 roku.

18 marca 2015 roku, w 70. rocznic ko這brzeskich za郵ubin Polski z Ba速ykiem, symbolicznie powt鏎zono za郵ubiny, podczas uroczysto軼i nadania falochronowi na pirsie wschodnim wej軼ia do portu nazwy: "Falochron Wschodni im. Kpr. Franciszka Niewidziaj造". Za郵ubin dokona wnuk Franciszka Niewidziaj造 - Roman Frankiewicz, wrzucaj帷 do morza specjalnie przygotowany pier軼ie. Na falochronie zosta豉 umieszczona tablica pami徠kowa.

W czasie PRL-u, to w豉郾ie w Ko這brzegu, przy tym pomniku rocznice za郵ubin Polski z Ba速ykiem by造 oficjalnie obchodzone. Po 1989 roku obchody rocznicowe za郵ubin Polski z Ba速ykiem wr鏂i造 do Pucka.

     W marcu 1945 roku nad Ba速ykiem dochodzi這 do wiele spontanicznych i podobnych uroczysto軼i za郵ubin z morzem we wszystkich pododdzia豉ch i oddzia豉ch 1 Armii Wojska Polskiego walcz帷ych na wybrze簑. W tym miejscu pragn przypomnie jeszcze o za郵ubinach z udzia貫m 1 Brygady Pancernej im. Bohater闚 Westerplatte - na pewno wi瘯szo嗆 Polak闚 w徠ek tych za郵ubin pami皻a z serialu pt.: "Czterej pancerni i pies".

Ko這brzeg - pomnik Sanitariuszki (fot. Andrzej Powidzki)

     28 marca 1945 roku, w Gdyni 穎軟ierze polskiej 1 Brygady Pancernej im. Bohater闚 Westerplatte czo貪ami przejechali ulicami Gdyni w stron pla篡, gdzie wjechali do odzyskanego polskiego morza. Znajduj帷y si na miejscu ksi康z Krefta po鈍i璚i dwa pier軼ienie. Dow鏚ca kompanii czo貪闚 kpt. Achwaczow w towarzystwie p趾 Malutina wrzuci jeden pier軼ie do morza, symbolicznie powtarzaj帷 gest gen. J霩efa Hallera z 1920 roku. Dzi o tym wydarzeniu przypomina tablica pami徠kowa umieszczona na murze Muzeum Marynarki Wojennej w Gdyni. Z kolei w Gda雟ku dwaj polscy czo貪i軼i ppor. Bronis豉w Wilczewski i chor. Zbigniew Michel zatkn瘭i flag na Dworze Artusa. Gda雟k wr鏂i po 150 latach do Polski.

Andrzej Powidzki   


昱笈x, BIBLIOGRAFIA:
  1. Cezary Le瘸雟ki; Ostatnia szar瘸; 奸御k 1972
  2. Hieronim Kroczy雟ki; Za郵ubiny Polski z morzem; wyd.2; Ko這brzeg Le Petit Cafe 2000

  3. koszalin7.pl
  4. szczecin.wyborcza.pl/szczecin; Z archiwum Sz. za郵ubiny z morzem
  5. oficynamorska.pl



id do g鏎y powr鏒


 warto pomy郵e?  
Ten kto ma odwag si 鄉ia, jest panem 鈍iata.
(Giacomo Leopardi)
listopad  13  wtorek
listopad  14  鈔oda
listopad  15  czwartek
listopad  16  pi徠ek
DΣGOTERMINOWE:
[wystawa fotograficzna]   Lancorona
[wrzesie-pa寮ziernik]    (MBP Proszowice)


PRZYJACIELE  Internetowego Kuriera Proszowskiego
strona redakcyjna
regulamin serwisu
zesp馧 IKP
dziennikarstwo obywatelskie
legitymacje prasowe
wiadomo軼i redakcyjne
logotypy
patronat medialny
archiwum
reklama w IKP
hierarchia
parametry
miejsce prezentacji
ceny
przyjaciele
copyright © 2016-... Internetowy Kurier Proszowski; 2001-2016 Internetowy Kurier Proszowicki
Nr rejestru prasowego 47/01; S康 Okr璕owy w Krakowie 28 maja 2001
Nr rejestru prasowego 253/16; S康 Okr璕owy w Krakowie 22 listopada 2016

KONTAKT Z REDAKCJ
KONTAKT Z REDAKCJ         KONTAKT Z REDAKCJ         KONTAKT Z REDAKCJ         KONTAKT Z REDAKCJ         KONTAKT Z REDAKCJ