facebook
Koza domowa, nie taka "głupia"

    Dzisiaj jest czwartek, 27 lutego 2020 r.   (58 dzień roku) ; imieniny: Gagrieli, Liwii, Leonarda Tłusty czwartek    
 |   serwis   |   wydarzenia   |   informacje   |   skarby Ziemi Proszowskiej   |   Redakcja   |   tv.24ikp.pl   |   działy autorskie   | 
 |   kultura-oświata   |   sport   |   społeczeństwo   |   mieszkańcy   |   natura   |   w szerszej perspektywie   |   foto - relacje   | 

serwis IKP / natura, ekologia / Koza domowa, nie taka "głupia"
O G Ł O S Z E N I A


Koza domowa, nie taka "głupia"

(fot. nadesłane przez autora)
Dalewice, 8-08-2019

     Stare, ludowe porzekadło, określające poziom intelektu człowieka brzmi: Wysoki jak brzoza, głupi jak koza. Niby się to rymuje, ale... Koza nie jest wybredna, w swoim jadłospisie, ma też gałązki lub korę brzozy. I jest to ciekawe otaczającego ją świata zwierzę... Chyba każdy z nas zna popularną bajkę o Koziołku-Matołku. Który wędrował do Pacanowa a na drodze miał wiele interesujących przygód...

     Obok psa jest najstarszym zwierzęciem domowym na terenach lesistych. Ssak z rodziny krętorogich. Z języka łacińskiego Capra aegagrus f.hircus. Jej udomowienie nastąpiło najprawdopodobniej między 10 000-9 000 lat temu w południowo-zachodniej Azji, w Palestynie. Posiada najwyższą temperaturę ciała wśród ssaków, wynoszącą: 40,7 stopni C (człowiek ma temp. stałą 36.6 stopni).

     Samiec zwany capem, waży do 100 kg, przy wzroście 75 cm. Posiada sierść o barwie białej, brązowej, czarnej, szarej lub łaciatej. Zdobią go rogi szablaste lub śrubowato-skręcone. Istnieją też rasy bezrogie. Koza żywi się roślinnością zieloną oraz liśćmi i gałązkami drzew i krzewów. Ciąża trwa do 5 miesięcy i w miocie może być od dwóch do czterech koźląt.

     Najważniejsze, współczesne rasy to wysokomleczne: bezroga szwajcarska, która daje od 600 do 1000 litrów mleka rocznie od sztuki. Oraz angorska i kaszmirska, te które produkują dużo, wysokowartościowej wełny: Hodowane są na terenach południowo-wschodniej Europy, Azji Mniejszej, południowej Afryce i USA. Skóry koźląt stanowią cenny surowiec w przemyśle garbarskim. Natomiast skóry z sierścią pozyskiwane z kóz chińskich, służą do wyrobu futer.

     Koza wpisała się też w projekt: "Ochrona cennych siedlisk przyrodniczych na Ponidziu" - wyprowadzono kontrolowany wypas kóz i owiec. To dzięki rozcieraniu, spulchnianiu i wzruszaniu racicami wierzchniej warstwy gleby poprawiają jej strukturę. Likwidują również trawiasty wojłok, który uniemożliwia kiełkowanie nasion. Dzięki zgryzaniu traw oraz siewek drzew i krzewów, a także przenoszeniu nasion na runie i w żołądkach przyczyniają się do zachowania odpowiedniej struktury gatunkowej roślinności.

     To zwierzę, odpowiednio traktowane przez gospodarza, odpłaca się zdrowym mlekiem, posiadającym cenne walory odżywcze i witaminowe, szczególnie dla małych dzieci.

     Największą sławę osiągnął filmowy koziołek matołek. Postać bajkowa i animowana, który wędrował do Pacanowa pod Sandomierzem. To właśnie tam, choć nie podkuł swoich kopyt, spotykamy jego pamiątki. W tym miasteczku, mieści się Europejskie Centrum Bajek pod patronatem tegoż "bohatera" z białą bródką i torbą na kiju. Jak widać te przedstawicielki rolniczej fauny, mają swojego bohatera wieczornej dobranocki, pojawiającego się w ekranach naszych telewizorów.

(fot. nadesłane przez autora)


Marcin Szwaja   

ŹRÓDŁA, BIBLIOGRAFIA:
  1. Aleksander Rajski; Zoologia tom 2; Państwowe Wydawnictwa Naukowe; Warszawa 1984
  2. J.Karpowicz, A.Święcicki; Chów zwierząt gospodarskich; Warszawa 1956

  3. life.pk.kielce.pl



idź do góry powrót


 warto pomyśleć?  
Miłość nie ma wieku, ponieważ stale się odradza.
(Blaise Pascal)
luty  27  czwartek
luty  28  piątek
luty  29  sobota
[13.00-15.00]   (Proszowice)
pożegnanie lodowiska
[13.30]   (Proszowice)
"Zasoby i problemy lokalne w moim sołectwie" - sołeckie warsztaty
[18.00]   (Teresin)
"Zasoby i problemy lokalne w moim sołectwie" - sołeckie warsztaty
marzec  1  niedziela
[11.00]   (Skalbmierz)
Katechezy przedmałżeńskie kolegiaty skalbmierskiej
[16.00]   (Kraków)
Uroczystość z okazji Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych
[17.00]   (Proszowice)
Promocja książki H.Pomykalskiego "Historia proszowskich ulic"
[19.00]   (Proszowice)
"Historia Roja" - Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych w Proszowicach
DŁUGOTERMINOWE:
[wystawa]   "Południe Francji w obiektywie Zofii Zalewskiej"
[do 30 kwietnia 2020]    (PiMBP Proszowice)


PRZYJACIELE  Internetowego Kuriera Proszowskiego
strona redakcyjna
regulamin serwisu
zespół IKP
dziennikarstwo obywatelskie
legitymacje prasowe
wiadomości redakcyjne
logotypy
patronat medialny
archiwum
reklama w IKP
hierarchia
parametry
miejsce prezentacji
ceny
przyjaciele
copyright © 2016-... Internetowy Kurier Proszowski; 2001-2016 Internetowy Kurier Proszowicki
Nr rejestru prasowego 47/01; Sąd Okręgowy w Krakowie 28 maja 2001
Nr rejestru prasowego 253/16; Sąd Okręgowy w Krakowie 22 listopada 2016

KONTAKT Z REDAKCJĄ
KONTAKT Z REDAKCJĄ         KONTAKT Z REDAKCJĄ         KONTAKT Z REDAKCJĄ         KONTAKT Z REDAKCJĄ         KONTAKT Z REDAKCJĄ