facebook
Kalendarium niepodległości część XIV

    Dzisiaj jest czwartek, 25 kwietnia 2019 r.   (115 dzień roku) ; imieniny: Jarosława, Marka, Wiki    
 |   serwis   |   wydarzenia   |   informacje   |   skarby Ziemi Proszowskiej   |   Redakcja   |   tv.24ikp.pl   |   działy autorskie   | 
 |   kultura-oświata   |   sport   |   społeczeństwo   |   mieszkańcy   |   natura   |   w szerszej perspektywie   |   foto - relacje   | 
 |   życie kulturalne   |   aktualności oświatowe   |   wiadomości z bibliotek   |   historia, pamięć   | 
 Nieskończenie Niepodległa 
 | 

serwis IKP / kultura-oświata / Nieskończenie Niepodległa / Kalendarium niepodległości część XIV
O G Ł O S Z E N I A
patronaty IKP


Kalendarium niepodległości część XIV

Warszawa, 11 maja 1926, Gabinet Wincentego Witosa (stoi na najniższym stopniu, drugi z prawej)
(fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe)

Proszowice, 4-05-2018

Węzeł polityczny. Rok 1925 kończy się ponownym krachem ekonomicznym - reforma walutowa sprzed ponad roku nie wystarcza dla zabezpieczenia gospodarki. Rywalizujące ze sobą ugrupowania parlamentarne nie potrafią zbudować konsensusu wobec drastycznego alarmu. Brutalna polityka celna Niemiec wobec Polski staje się skuteczna, gdy brakuje obok międzynarodowego wsparcia sojuszników. Marszałek Piłsudski, spoza Parlamentu, grozi polityczną aktywizacją oddanych mu żołnierzy.

     Przewrót wojskowy, 12-14 maja 1926, łamie reguły Konstytucji, stanowi dyktatorskie przecięcie kadencji prezydenckiej i rządowej. Znacząca liczba ofiar zamachu nie tylko naznacza krwią władze pomajowe, ale też wzmacnia podział wewnętrzny. Ta walka, postawionych sztucznie po dwóch stronach barykady oddziałów Wojska Polskiego, dzieli głębiej społeczeństwo, wzmacniając w nim zarazem nienawiść ideologiczną.

Warszawa, 12-15 maja 1926, wojsko w okopach podczas przewrotu majowego
(fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe)
Warszawa, 12-15 maja 1926, oficerowie Józefa Piłsudskiego na schodach przed Belwederem
(fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe)
Warszawa, 12-15 maja 1926, żołnierze Józefa Piłsudskiego na placu przed Belwederem
(fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe)

14 listopada 1925 - ustąpienie rządu Władysława Grabskiego. Kolejny gabinet (Aleksandra Skrzyńskiego) utrzymuje się tylko pół roku, po czym następuje kilka nieudanych (wobec braku porozumienia między klubami) prób utworzenia rządu.

Wincenty Witos (były premier, przywódca PSL "Piast"): Przesilenie trwało bardzo długo. Towarzyszyły mu chaos, zamieszanie wzmagające się z każdym dniem coraz bardziej. Z całego kraju dochodziły coraz gorsze i coraz bardziej niepokojące wiadomości Atmosfera zaczęła się robić niezwykle gorąca. Wszystko się niemal w oczach zaczęło rozłazić. […] Odbywające się prawie bez przerwy obrady stronnictw nie zdołały sprawy ani na krok posunąć naprzód. Społeczeństwo wrzało gniewem przeciw Sejmowi i politykom.
Warszawa, pierwsze dni maja 1926

12-15 maja 1926 - przewrót majowy czyli zbrojny zamach stanu dokonany przez Józefa Piłsudskiego przeciwko utworzonemu 10 maja rządowi Wincentego Witosa. W czasie walk ginie niemal 400 osób. Prezydent Stanisław Wojciechowski, premier Wincenty Witos i ministrowie podają się do dymisji. Nowym prezydentem zostaje Ignacy Mościcki, nowym premierem -Kazimierz Bartel. Zaczynają się rządy sanacyjne (od łacińskiego sanatio: "uzdrowienie").

Herman Lieberman (poseł PPS): 13 i 14 maja na ulicach wrzała walka. Wojska Piłsudskiego, po zaciętym oporze szkoły podchorążych, zajęły Belweder opuszczony przez prezydenta i rząd [którzy wycofali się do Wilanowa], po czym Witos ze swoimi kolegami zaniechali dalszego oporu i rozszerzenia wojny na całą Polskę.
Warszawa, 14 maja 1926

Premier Wincenty Witos: Marszałek Rataj przybył do Wilanowa już późną nocą. W rozmowie z nami oświadczył, że nie nalega na naszą decyzję, jednak widzi beznadziejność dalszej walki, która, w warunkach wytworzonych, poza rozlewem krwi nic przynieść nie może. Jeśliby prezydent i rząd zdecydowali się na ustąpienie, to on mógłby się podjąć pośrednictwa między rządem i Piłsudskim, mimo że dla niego będzie to sprawa bardzo ciężka i przykra. Po złożeniu tego oświadczenia wyszedł, zostawiając nas w pokoju samych. Po jego wyjściu rozpoczęła się ożywiona i szeroka narada. [...] Prezydent Wojciechowski zdecydował się bez namysłu na swoje ustąpienie i doradzał rządowi, ażeby zrobił to samo.
Wilanów, 14 maja 1926

Warszawa, 12-15 maja 1926, tłum przyglądający się posterunkom wojskowym na skrzyżowaniu ul. Marszałkowskiej i Nowogrodzkiej
(fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe)
Warszawa, 15 maja 1926, zaprzysiężenie gabinetu Kazimierza Bartla (czwarty z lewej). Trzeci z lewej minister spraw wojskowych Józef Piłsudski
(fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe)
Warszawa, maj 1926, pogrzeb ofiar przewrotu majowego
(fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe)
Warszawa, 18 maja 1926, idący Krakowskim Przedmieściem kondukt pogrzebowy z ciałem porucznika Szczepana Olchowicza, zabitego podczas przewrotu majowego
(fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe)
afisz z 14 maja
(fot. Biblioteka Narodowa)
jedna z rozkładówek wydawnictwa okolicznościowego z 1926 roku, poświęconego wydarzeniom przewrotu majowego pt. "Dnie przełomu: kilkadziesiąt fotografij"
(fot. Biblioteka Narodowa)


red.   



idź do góry powrót


 warto pomyśleć?  
Raj nie jest z tego świata, ale są na nim jego fragmenty.
(Anonim)
kwiecień  25  czwartek
[9.00]   (Proszowice)
VI Sesja Rady Miejskiej - ZAPRASZAMY!
kwiecień  26  piątek
kwiecień  27  sobota
kwiecień  28  niedziela
[12.30]   (Proszowice)
Piknik Ekologiczny
DŁUGOTERMINOWE:
[wystawa fotograficzna]   Peru to nie tylko Machu Picchu
[do 30 kwietnia]    (PiMBP Proszowice)


PRZYJACIELE  Internetowego Kuriera Proszowskiego
strona redakcyjna
regulamin serwisu
zespół IKP
dziennikarstwo obywatelskie
legitymacje prasowe
wiadomości redakcyjne
logotypy
patronat medialny
archiwum
reklama w IKP
hierarchia
parametry
miejsce prezentacji
ceny
przyjaciele
copyright © 2016-... Internetowy Kurier Proszowski; 2001-2016 Internetowy Kurier Proszowicki
Nr rejestru prasowego 47/01; Sąd Okręgowy w Krakowie 28 maja 2001
Nr rejestru prasowego 253/16; Sąd Okręgowy w Krakowie 22 listopada 2016

KONTAKT Z REDAKCJĄ
KONTAKT Z REDAKCJĄ         KONTAKT Z REDAKCJĄ         KONTAKT Z REDAKCJĄ         KONTAKT Z REDAKCJĄ         KONTAKT Z REDAKCJĄ