facebook
Uroczystość z okazji Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych

    Dzisiaj jest czwartek, 02 kwietnia 2020 r.   (93 dzień roku) ; imieniny: Franciszka, Malwiny, Władysława +Poniedziałek Wielkanocny    
 |   serwis   |   wydarzenia   |   informacje   |   skarby Ziemi Proszowskiej   |   Redakcja   |   tv.24ikp.pl   |   działy autorskie   | 
 |   kultura-oświata   |   sport   |   społeczeństwo   |   mieszkańcy   |   natura   |   w szerszej perspektywie   |   foto - relacje   | 
 |   życie kulturalne   |   aktualności oświatowe   |   wiadomości z bibliotek   | 
 historia, pamięć 
 |   Nieskończenie Niepodległa   | 

serwis IKP / kultura-oświata / historia, pamięć / Uroczystość z okazji Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych
O G Ł O S Z E N I A


Uroczystość z okazji Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych

(fot. nadesłane)

Kraków, 20-02-2020

     W imieniu Zarządu Obszaru Południowego Zrzeszenia "Wolność i Niezawisłość" w Krakowie, serdecznie zapraszam w niedzielę, 1 marca o godz. 16.00, na uroczystość z okazji Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych, która odbędzie się przy Kamieniu Węgielnym pomnika "Tym Co Stawiali Opór Komunizmowi w Latach 1944-1956". Miejsce uroczystości; Kraków, Plac Inwalidów.

     Dnia 1 marca 1951 roku w więzieniu mokotowskim wykonano wyrok śmierci na siedmiu członkach IV Zarządu Głównego Zrzeszenia "Wolność i Niezawisłość": Łukaszu Cieplińskim, Mieczysławie Kawalcu, Józefie Batorym, Adamie Lazarowiczu, Franciszku Błażeju, Karolu Chmielu i Józefie Rzepce - będących ostatnimi ogólnopolskimi koordynatorami "Walki o Wolność i Niezawisłość Polski z nową sowiecką okupacją".

     Rok 2020 jest Rokiem 75. Rocznicy powołania do życia Zrzeszenia "Wolność i Niezawisłość". Pragniemy, aby tą uroczystością rozpocząć przypominanie o działalności WiN. Zrzeszenie "Wolność i Niezawisłość" /WiN/ zostało powołane do życia 2 września 1945 roku przez grupę wyższych oficerów Komendy Głównej Armii Krajowej z płk. dypl. Janem Rzepeckim ps. "Ożóg", "Ślusarczyk" na czele.

W imieniu Zarządu Obszaru Południowego Zrzeszenia "Wolność i Niezawisłość" w Krakowie

prezes: Małgorzata Janiec   


Powstanie Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość

     Po rozwiązaniu przez ostatniego Komendanta gen. Leopolda Okulickiego "Niedźwiadka" Armii Krajowej 19 stycznia 1945 r., jej rolę miała przejąć organizacja "NIE". Jednak po aresztowaniu generała przez NKWD w marcu 1945 r. "NIE" została uznana za strukturę zdekonspirowaną i rozkazem p.o. Naczelnego Wodza gen. Władysława Andersa z 7 V 1945 r. zlikwidowana.

     Tego samego dnia generał powołał Delegaturę Sił Zbrojnych na Kraj z płk. Janem Rzepeckim ps. "Ożóg" na czele, najwyższym rangą oficerem KG AK pozostającym na wolności. "Ożóg" przejął struktury "NIE" oraz AK w Likwidacji (z jej terenowymi komendanturami obszarów i okręgów oraz oddziałami), podjął także współpracę z lepiej zakonspirowanymi przed NKWD oficerami związanymi z niescaloną częścią Narodowych Sił Zbrojnych (Organizacja Polska), a także przeorientował główne zadania konspiracji wojskowej idąc w kierunku demobilizacji oddziałów leśnych. Gdy w Moskwie, w czerwcu 1945 r. powstał Tymczasowy Rząd Jedności Narodowej, uznany następnie także przez mocarstwa zachodnie, stało się jasne, że polski wysiłek zbrojny na rzecz odzyskania niepodległości - bez wybuchu konfliktu światowego ? jest skazany na porażkę. Stąd, na wniosek płk. Jana Rzepeckiego doszło do likwidacji DSZ.

     Następnie, 2 września 1945 r. w Warszawie powołał on w to miejsce cywilną strukturę podziemną Zrzeszenie Wolność i Niezawisłość - Ruch Oporu bez Wojny i Dywersji, zostając pierwszym Prezesem Zarządu Głównego WiN. W ciągu lat 1945-1947 władze komunistyczne aresztowały kolejne cztery Zarządy tej organizacji. Działacze I ZG zostali aresztowani już jesienią 1945 r.; z kolei II ZG WiN na czele z płk Franciszkiem Niepokólczyckim (do tego momentu prezesem Obszaru Południowego Zrzeszenia) został rozbity jesienią 1946 r., a samego prezesa aresztowano 22 X 1946 r. Jego następcą został ppłk Wincenty Kwieciński, dotychczasowy prezes Obszaru Centralnego WiN, aresztowany niemal natychmiast po objęciu swego stanowiska - na początku stycznia 1947 r. Ostatnim prezesem, IV ZG WiN, został wówczas ppłk Łukasz Ciepliński "Ostrowski", "Pług" dotychczasowy prezes Obszaru Południowego Zrzeszenia. Został aresztowany w listopadzie 1947 r.

     Po aresztowaniu Cieplińskiego i ostatniego członka jego Zarządu (Mieczysława Kawalca w lutym 1948 r.), bezpieka przejęła kontrolę nad WiN-em instalując tzw. V Komendę w ramach operacji krypt. "Cezary". W tym czasie aresztowani wcześniej przywódcy Zrzeszenia siedzieli w więzieniach. Członkowie ostatniego prawdziwego Zarządu z "Plugiem" na czele, wraz z nim Adam Lazarowicz, Mieczysław Kawalec, Józef Batory, Franciszek Błażej, Józef Rzepka i Karol Chmiel, zostali skazani sądownie na karę śmierci. Wykonano ją w warszawskim więzieniu na Mokotowie 1 III 1951 r., który to dzień od 2011 r. jest Narodowym Dniem Pamięci o Żołnierzach Wyklętych. Przed wykonaniem wyroku ppłk Ciepliński pisał w grypsach do swych najbliższych swoisty testament, credo życiowe całej formacji: "Jestem zupełnie spokojny. Gdy mnie będą zabierać, to ostatnie moje słowa do kolegów będą: ".

     Choć Zrzeszenie WiN było organizacją cywilną, to zarządzane było przez oficerów ze stażem w AK, a przez jego szeregi przeszło - głownie do amnestii z II 1947 r. - do 60 tys. żołnierzy. Znaczna ich część także mogła pochwalić się przeszłością akowską i czynnym udziałem w wojnie 1939 r. Mimo decyzji kierownictwa Zrzeszenia o przejściu z działań zbrojnych i dywersyjnych w kierunku aktywności politycznej, terror prowadzony przez komunistów polskich i NKWD w pierwszych latach powojennych wymuszał na dowódcach oddziałów prowadzenie akcji zbrojnych (w tym w ramach samoobrony) i trwanie w lasach. Po amnestii 1947 r. pozostały w podziemiu coraz mniej liczne oddziały, stopniowo tracące kontakt z wyższymi strukturami Zrzeszenia (Inspektoratami, Okręgami i Obszarami), których przedstawiciele zostali na ogół aresztowani.

     Znanymi dowódcami oddziałów partyzanckich podporządkowanymi kolejnym Zarządom Zrzeszenia byli m.in. mjr Henryk Dekutowski "Zapora", "cichociemny" czasów wojny, bracia Leon "Jastrząb" i Edward "Żelazny" Taraszkiewiczowie z Lubelszczyzny, Franciszek J. Jaskulski "Zagończyk", z ziemi kieleckiej, czy kpt Henryk Kamieński "Huzar", którego oddziały przeprowadzały liczne akcje zbrojne na północno-wschodnim Mazowszu jeszcze w początkach lat 50. Większość z nich, aresztowana i skazywana na karę śmierci przez Wojskowe Sądy Rejonowe, była grzebana skrycie w anonimowych dołach śmierci. Stanowili wojskową i cywilną elitę narodu polskiego, niszczoną okrutnie przez kolejnego okupanta i grabarza polskich aspiracji niepodległościowych. Ostatnim żołnierzem WiN-u, ukrywającym się do 21 X 1963 r., był sierż. Józef Franczak "Laluś" z oddziału Zdzisława Brońskiego "Uskoka" z Lubelszczyzny. "Laluś" zginął po denuncjacji w obławie przeprowadzonej przez MO i SB, a jego ciało zbeszczeszczono; odciętą głowę pochowano, po znalezieniu jej na Uniwersytecie Medycznym w Lublinie, dopiero w marcu 2015 r.

     Głównym celem Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość była realizacja Testamentu Polski Podziemnej z 1 VII 1945 r., czyli odzyskanie niepodległości, ustanowienie demokratycznego systemu i prowadzenie przez Polskę suwerennej polityki zagranicznej w oparciu o sojusz z państwami Zachodu, przy zachowaniu poprawnych stosunków z ZSRS. W okresie do wyborów styczniowych 1947 r. Zrzeszenie wspierało jednocześnie, głównie propagandowo, PSL St. Mikołajczyka i jego starania na gruncie prawa o zachowanie w Polsce pojałtańskiej procedur demokratycznych. Ważną sferą działalności Zrzeszenia była zatem informacja i propaganda, w tym kolportaż prasy podziemnej, w której starano się publikować poza cenzurą prawdziwe wiadomości o terrorze państwowym, przeciwstawiać się kłamstwom oficjalnej prasy (np. na temat pogromu kieleckiego).

     Prowadzono także spektakularne propagandowo akcje, jak akcja "O" ("odpluskwiania") - obywatelski protest polegający na unikaniu kontaktu towarzyskiego z działaczami komunistycznymi. Oprócz informacji, szczególnie silną strukturą w ramach kierownictwa organizacji był wywiad, tak wewnętrzny jak i zewnętrzny. Jesienią 1946 r. Zrzeszenie utworzyło na emigracji Delegaturę Zagraniczną WiN z ppłk. Józefem Maciołkiem i Stanisławem Rostworowskim na czele, która z kolei podpisała umowę z wywiadem brytyjskim, a jednocześnie uruchomiła ponownie szlak kurierski prowadzący z Zachodu do Kraju. Jednym z kurierów WiN był kpt Adam Boryczka "Tońko", w czasie wojny "cichociemny", oficer Okręgu Wileńskiego, aresztowany w czerwcu 1954 r. przy próbie przekroczenia granicy, następnie skazany na karę śmierci, zamienioną na karę dożywotniego więzienia. Wyszedł na wolność w listopadzie 1967 r.

     Jednym z osiągnięć wywiadu Zrzeszenia było przekazanie opinii zachodniej przed wyborami styczniowymi 1947 r. opracowania powstałego w ramach Komitetu Porozumiewawczego Organizacji Demokratycznych Polski Podziemnej pt. Memoriał do ONZ, w którym ujawniano konkretne dane wskazujące na skalę terroru, łamanie przez komunistów w Polsce praw człowieka i narodu, a także umów międzynarodowych, "ducha i litery podstawowych zasad prawnych Karty NZ" - jak pisano. Memoriał został jednak zignorowany przez Zachód.

     Zrzeszenie WiN było największą organizacją niepodległościową po wojnie, tak zbrojną jak i cywilną, odwołującą się do etosu i celów Polskiego Państwa Podziemnego czasów okupacji, de facto obejmującą swymi wpływami znaczną część Polski, szczególnie wschodniej, południowej i częściowo centralnej. Przegrało swą batalię o wolną i suwerenną Polskę, co więcej, ci spośród oficerów i żołnierzy WiN - a także ich rodziny - którzy przeżyli najcięższy, więzienny okres stalinowski, byli następnie inwigilowani i represjonowani do ostatnich chwil swego życia. Dopiero w wolnej Polsce, pośmiertnie ich odznaczano, ich imieniem obdarzano place, ulice i szkoły, a ostatnio zaczęto wydobywać ich doczesne szczątki z dołów śmierci, by 70 lat po wojnie mogły godnie spocząć, a biografie polskich bohaterów pozostać w żywej pamięci narodu.

AAN Prof. dr hab. Jan Żaryn   



idź do góry powrót


 POMOC! - GiM Proszowice  
pomoc w zakupach
OSP p. Wojciech Dzikowski
tel. 515 423 607

drobna pomoc finansowa
GOPS Proszowice
tel. 537-507-659

koordynacja, informacja
UGiM Proszowice
tel. 12 386 41 30 do 13.00
 warto pomyśleć?  
Ten, kto ma odwagę się śmiać, jest panem świata.
(Giacomo Leopardi)
kwiecień  2  czwartek
kwiecień  3  piątek
[20.00]   (Skalbmierz - Kościelec)
VII Nocna Droga Krzyżowa
kwiecień  4  sobota
kwiecień  5  niedziela
DŁUGOTERMINOWE:
[wystawa]   "Południe Francji w obiektywie Zofii Zalewskiej"
[do 30 kwietnia 2020]    (PiMBP Proszowice)


PRZYJACIELE  Internetowego Kuriera Proszowskiego
strona redakcyjna
regulamin serwisu
zespół IKP
dziennikarstwo obywatelskie
legitymacje prasowe
wiadomości redakcyjne
logotypy
patronat medialny
archiwum
reklama w IKP
hierarchia
parametry
miejsce prezentacji
ceny
przyjaciele
copyright © 2016-... Internetowy Kurier Proszowski; 2001-2016 Internetowy Kurier Proszowicki
Nr rejestru prasowego 47/01; Sąd Okręgowy w Krakowie 28 maja 2001
Nr rejestru prasowego 253/16; Sąd Okręgowy w Krakowie 22 listopada 2016

KONTAKT Z REDAKCJĄ
KONTAKT Z REDAKCJĄ         KONTAKT Z REDAKCJĄ         KONTAKT Z REDAKCJĄ         KONTAKT Z REDAKCJĄ         KONTAKT Z REDAKCJĄ